Stanisław Herman (ur. 17 lutego 1887 w Małyszówce, zm. 16 marca 1969 w Katowicach) – polski wynalazca, inżynier górnik, konstruktor polskich aparatów tlenowych.
Życiorys Urodził się w Małyszówce, w powiecie bałagańskim (gubernia irkucka), w hrabiowskiej rodzinie Romualda, powstańca styczniowego, zesłanego na Syberię, i Juli z Głębockich. Miał dwie siostry Leokadię i Jadwigę. Od 1906 roku przebywał we Lwowie, ukończył szkołę średnią – realną, zakończoną egzaminem dojrzałości. Od 1907 roku był studentem Politechniki Lwowskiej. W 1910 roku zosttał przesiedlony do Leoben (Styria w Austrii), gdzie kontynuował studia w Wyższej Szkole Górniczej.
Podczas I wojny światowej (1914) był żołnierzem Legionu Wschodniego (II Legion Polski). Jako poddanego Rosji, władze austriackie konfinowały (internowały) Hermana w Leoben. W 1917 roku ukończył studia w Wyższej Szkole Górniczej w Leoben z tytułem inżyniera górniczego. W 1917 roku został zatrudniony w Kierownictwie Szybu Wartinberg kopalni węgla w Seegraben koło Leoben, wchodzącej w skład Spółki Górniczej Austriacko-Alpejskiej. W latach 1918–1930 pracował w Towarzystwie Eksploatacji Soli Potasowych w Kałuszu, początkowo jako kierownik ruchu kopalni, od 1921 roku jako dyrektor techniczny. W lipcu 1930 roku został mianowany dyrektorem Kopalni Doświadczalnej „Barbara” i Centrali Ratownictwa Górniczego w Mikołowie, którą to funkcję pełnił do wybuchu II wojny światowej.
Po wybuchu wojny wyjechał wraz z rodziną na kresy wschodnie II RP i dalej w kierunku Rumunii, ale nie wybrał emigracji. W latach 1939–1941 przebywał w Kołomyi, początkowo pracował w Zarządzie Kopalń Węgla Brunatnego w Kołomyi, później, po zlikwidowaniu Zarządu Kopalń, jako urzędnik Magistratu Kołomyi. Po inwazji niemieckiej, od sierpnia 1941 był zatrudniony w zarządzie kopalni węgla brunatnego w Kołomyi w charakterze urzędnika technicznego (starszy inżynier).
W lutym 1944 roku, w ramach robót przymusowych został przydzielony do pracy w fabryce samochodów Fa. A. Fross Büssing w Wiedniu jako pomocnik ślusarza.
Po powrocie do Polski, od 28 czerwca 1945 roku został Dyrektorem Okręgowej Stacji Ratunkowej i Kopalni Doświadczalnej „Barbara” w Mikołowie przy Centralnym Zarządzie Przemysłu Węglowego (CZPW) w Katowicach. Po dwóch latach został zmuszony do zmiany pracy i pracował kolejno: w Wydziale Bezpieczeństwa Pracy i Ratownictwa Górniczego Ministerstwa Górnictwa w Katowicach, w Wydziale Inspekcji Departamentu Produkcji Ministerstwa Górnictwa w Katowicach, w Rudzkich Zakładach Przemysłu Węglowego, KWK „Szombierki” w Bytomiu.
Jego żoną była Maria z domu Kotkowska, miał syna Zbigniewa oraz córkę Annę.
Zmarł 16 marca 1969 roku w Katowicach, pochowany na katowickim cmentarzu przy ul. Henryka Sienkiewicza.
Wynalazki mały|315x315px|Aparat Inżyniera Hermana Stanisław Herman jest twórcą pierwszych polskich tlenowych aparatów oddechowych, wyposażonych w urządzenia z automatyczno-płucnym dawkowaniem tlenu:
„Gnom” – przeznaczony do zastosowania w górnictwie, w wyniku jego modyfikacji powstał lżejszy typ „Lech”, „Lech” – skonstruowany w 1937 roku, przeznaczony dla wojska, „Lech-Gnom” – skonstruowany w 1938 roku, posiadał wzmocnioną budowę, przeznaczony do pracy w czasie podziemnych akcji ratowniczych, z powodu wybuchu II wojny światowej nie uruchomiono jego seryjnej produkcji.
Za podstawę wymienionych konstrukcji Herman przyjął dwa swoje patenty wydane przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej– patent nr 20662 na tlenowy aparat udzielony 29 X 1934 r. oraz patent nr 21520 na zawór do regulowania dopływu gazu, udzielony 15 maja 1935 rokuWIADOMOŚĆI URZĘDU PATENTOWEGO.
W latach 1957 – 1960 współautor kilku opatentowanych wynalazków, takich jak nowy typ stalowej kotwy do obudowy wyrobisk górniczych, rozszerzacz końcówki otworu wiertniczego, sposób utwardzania płynnej podsadzki górniczej.
W czasie pracy w Towarzystwie Eksploatacji Soli Potasowych w Kałuszu wprowadził wiele innowacji m.in. opalanie panwi z solą jadalną za pomocą własnej konstrukcji palników na gaz ziemny oraz podsadzanie wyrobisk odpadami z produkcji.
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1934) - „za zasługi na polu społeczno-gospodarczym”
Przypisy
Linki zewnętrzne Aparat tlenowy Lech
Kategoria:Ludzie związani z Katowicami Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ul. Sienkiewicza w Katowicach Kategoria:Polscy górnicy Kategoria:Polscy inżynierowie górniczy Kategoria:Polscy wynalazcy Kategoria:Urodzeni w 1887 Kategoria:Zmarli w 1969