Parafia Ewangelicko-Augsburska w Prudniku – historyczna parafia Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP w Prudniku, na terenie dzisiejszej diecezji katowickiej.
Historia Gmina ewangelicka istniała w Prudniku od 1532, kiedy na Górny Śląsk dotarła reformacja. W 1554 protestanci przejęli katolicki kościół parafialny św. Michała Archanioła. W mieście nie było już żadnych katolików. W tym czasie wybudowano kościoły protestanckie m.in. w pobliskich Niemysłowicach, Rudziczce i Mieszkowicach. W 1561 miasto uzyskało samodzielność, właścicielem Prudnika i okolic został magistrat oraz mieszkańcy, dzięki czemu wiara ewangelicka utrzymała się w Prudniku dłużej niż w innych miastach Śląska. Po zakończeniu wojny trzydziestoletniej rozpoczęła się decydująca faza kontrreformacji w Prudniku. Wybudowany przez ewangelików w 1627 kościół cmentarny został przekazany kapucynom.
Gmina w Prudniku i Szybowicach była pierwszą gminą na Górnym Śląsku, której w okresie wojen śląskich pozwolono na odprawianie nabożeństw ewangelickich. W 1742 pierwszym pastorem miasta został Johann Albrecht Schüssler. Oprócz miasta, do parafii ewangelickiej w Prudniku weszły wsie: Łąka Prudnicka, Niemysłowice, Lubrza, Dytmarów, Krzyżkowice, Pomorzowice, Pomorzowiczki, Ściborzyce Małe, Olszynka, Słoków, Laskowice, Czyżowice i Mokra. Nabożeństwa odbywały się w sali modlitewnej na zamku w Prudniku, który został zniszczony podczas pożaru w 1806. mały|lewo|Klasztor kapucynów, przekazany ewangelikom w 1810 Następnie ewangelicy odprawiali nabożeństwa w kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Prudniku, a następnie otrzymali drewniany kościół pogrzebowy na cmentarzu, który jednak spłonął. W 1810 prudnicka gmina ewangelicka przejęła zamknięty w tym roku przez króla Fryderyka Wilhelma II klasztor kapucynów.
Pod koniec XIX wieku dotychczasowy kościół pokapucyński okazał się za mały dla rosnącej społeczności ewangelickiej w Prudniku. Położenie kamienia węgielnego pod nowy kościół miało miejsce 3 lipca 1902. Poświęcenie kościoła odbyło się w 1904. Podczas uroczystości, pastorowi Reinholdowi Klattowi wręczono Order Orła Czerwonego IV klasy, natomiast najstarszy członek wspólnoty ewangelickiej otrzymał Order Królewski Korony IV klasy. mały|lewo|Miejsce dawnego cmentarza katolicko-ewangelickiego i pastorówka Parafia należała do prowincji śląskiej Ewangelickiego Kościoła Unii Staropruskiej. W 1910 ukończono budowę pastorówki w miejscu dawnego kościoła kapucynów. Mieściło się w niej mieszkanie rodziny pastora, biuro parafialne oraz sala lekcyjna dla konfirmowanych osób, nabożeństw itp. Większość prudnickich ewangelików mieszkało na Kolonii Karola Miarki.
Wspólnota ewangelicka w Prudniku istniała jeszcze w pierwszych latach po II wojnie światowej, zdziesiątkowana i ograniczona. Tworzyli ją pozostali w mieście Niemcy, a także polscy ewangelicy przesiedleni ze wschodniej Polski. Parafią opiekował się pastor Kreiner z Pabianic, który przeprowadził się z rodziną do Prudnika. Pełnił także służbę szkolną. Nabożeństwa oraz msze modlitewne odprawiano tylko w języku polskim, ponieważ publiczne mówienie po niemiecku było zabronione. Według wydanego w 1947 katolickiego Rocznika Administracji Apostolskiej Śląska Opolskiego, w Prudniku mieszkało 65 ewangelików. W wykazie parafii Polskiego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego diecezji katowickiej zamieszczonym w numerze „Strażnica Ewangeliczna” z 15 lutego 1950, administratorem duchownym kościoła w Prudniku był Leopold Raabe ze Świętochłowic. Prudnicka społeczność ewangelików stopniowo zanikała. Ostatniej konfirmacji w Prudniku udzielił 7 sierpnia 1949 pastor Raabe. Przystąpiło do niej siedem osób z Prudnika, Nysy i Dobroszewic.
+ Liczba ewangelików w miejscowościach powiatu prudnickiego w 1947MiejscowośćLiczba ewangelikówPrudnik 65Biała 2Dytmarów 19Grabina 6Kórnica 5Ligota Bialska 3Łącznik 5Mochów-Pauliny 1Nowy Browiniec 1Pisarzowice 2Przechód 4Racławiczki 4Rozkochów 1Rzymkowice 1Strzeleczki 1Szybowice 13Twardawa 2Zielina 2 Łącznie: 137
W drugiej połowie lat 60. XX wieku w Prudniku mieszkało 6 rodzin ewangelickich. Popadający w ruinę kościół Chrystusowy został rozebrany w latach 1968–1969. Rozbiórce próbował zapobiec proboszcz Niemysłowic i część mieszkańców Prudnika. W latach 80. XX wieku na jego miejscu zbudowano halę sportową. mały|Głaz upamiętniający kościół Od 1990 w Prudniku funkcjonuje protestancki zbór „Syloe” Kościoła Zielonoświątkowego w RP. W 2001 burmistrz Prudnika Zenon Kowalczyk zarządził postawienie, w pobliżu dawnej pasterówki, kamienia z pamiątkową tablicą, na której widnieje wizerunek kościoła ewangelickiego oraz dwujęzyczny (polsko-niemiecki) napis: „W tym miejscu wznosiła się świątynia kościoła ewangelickiego. Poświęcona 1 XI 1904 r. Rozbiórkę obiektu dokonano w latach 70-tych.”
Pastorzy 1554: Martin Kremmel, Dietrich Berek, Jakob Pue 1556: Joachim Laurentius 1558: Johann Müller (Möller) 1560–1563: Thomas Thanhölzer 1563: Salomon Scherer 1574–1587: M. Stephan Henel 1587–1589: Samuel Czepko 1589–1591: Tobias Faber 1592–1595: Johannes Hauschmidt 1595–1611: Johann Neugebauer 1611–1626: M. Kaspar Steube 1626–1629, 1632: M. Jonathan Tilesius 1742–1763: Johann Albrecht Schüssler 1764–1772: Samuel Gottfried Ratticke 1772–1807: Christian Nerling 1808–1835: Carl Ferdinand Ixenschmidt 1836–1842: Gotthold Eduard Mehwald 1842–1874: Ernst Samuel Rampoldt 1874–1901: Andreas Friedrich Seiffert 1902–1925: Reinhold Jakob Klatt 1925–1935: Friedrich Hirschfelder 1935–1941: Gerhard Posselt 1942–1945: Johannes Martin Leuchtmann 1945–1949: Kreiner 1949–1950: Leopold Raabe
Przypisy
Bibliografia
Prudnik Ewangelicko-Augsburska