Józef Zygmunt Szulc, Joseph Szulc, pseud. Jan Sulima (ur. 4 kwietnia 1875 w Warszawie, zm. 10 kwietnia 1956 w Paryżu) – polski kompozytor, dyrygent, pianista-wirtuoz żydowskiego pochodzenia.
Życiorys Pochodził z muzykalnej rodziny, jego ojcem był kompozytor i dyrygent Henryk Chaim Szulc (1836–1903). Kształcił się muzycznie od 1888 roku, uczył go być może Rudolf Strobl. Studiował w Warszawskim Instytucie Muzycznym u Zygmunta Noskowskiego. Następnie kształcił się u Ernesta Jedlički w w Berlinie oraz pobierał prywatne lekcje u Maurycego Moszkowskiego i Hermanna Schramkego. Od 1897 roku pracował jako nauczyciel gry na fortepianie, równolegle pracował także jako dyrygent w ; miał opinię pianisty-wirtoza i dobrego akompaniatora. Następnie kształcił się w zakresie kompozycji u Jules’a Masseneta oraz w zakresie gry na fortepianie u Ignacego Jana Paderewskiego w Konserwatorium Paryskim. W 1901 roku pracował jako dyrygent w Teatrze Miejskim we Lwowie. Dyrygował także we Wrocławiu i Szczecinie około 1903 roku. Następnie kilka lat pracował jako dyrygent i nauczyciel śpiewu w Brukseli. Był dyrektorem brukselskiego teatru .
Zamieszkał na stałe w Paryżu w 1910 roku. Walczył podczas I wojny światowej w armii rosyjskiej na froncie francuskim przeciwko Niemcom przez dwa lata. Poślubił śpiewaczkę operetkową Suzy Delsart. Pomimo napotykanego oporu wobec jego osoby, jego operetka Flossie doczekała się ponad 429 wykonań w Paryżu od 1929 do 1944 roku. Wycofał się z życia publicznego po dojściu nazistów do władzy (zob. Francja Vichy) aż do końca II wojny światowej. Pozostaje twórcą mało znanym w Polsce, za to w USA zainteresowanie jego twórczością wzrasta.
Twórczość Komponował m.in. operetki po francusku, napisał ich 19. Napisał także dwie uwertury symfoniczne, kilka dzieł kameralnych oraz utworów na fortepian, jeden balet, pieśni po francusku i kilka po niemiecku oraz tworzył muzykę filmową.
W latach 1914–1936 ukazało się co najmniej 6 płyt winylowych z jego kompozycjami w wytwórni Victor. Pomiędzy 1914 a 1916 rokiem zarejestrowano dwie pieśni: Clair de lune i Hantise d’amour w wykonaniu Enrica Carusa. Jego utwory wykonywała także Nellie Melba czy współcześnie – Philippe Jaroussky. Nakładem wydawnictwa Dux w 2014 roku ukazała się płyta kompaktowa Works for violin and piano z utworami Józefa Szulca na skrzypce i fortepian.
Wybrane dzieła Operetki Diane au bain (libretto Henri Moreau i Jean Benedict), wydana w 1912 roku Flup! (libretto ), premiera 19 grudnia 1913 roku w w Brukseli Tintin (libretto Gaston Dumestre), premiera 20 października 1920 roku w Bataclanie w Paryżu La Victoire de Samothrace (libretto Gaston Dumestre), premiera w grudniu 1922 roku w Liège Loute (libretto i ), premiera w grudniu 1922 roku w teatrze Olympia (zob. ) w Brukseli Le Petit Choc (libretto ), premiera 25 maja 1923 roku w Paryżu Vivette (libretto Gaston Dumestre), premiera w grudniu 1924 roku w Liège Quand on est trois (libretto Pierre Veber i ), premiera 20 kwietnia 1925 roku w Paryżu Mannequins (libretto i ), premiera 30 października 1925 roku w w Paryżu Divin Mensonge (libretto Pierre Veber, , ), premiera 12 października 1926 roku w Théâtre des Capucines w Paryżu Couchette No. 3 (libretto Pierre Veber, Alex Madis, Albert Willemetz), premiera 7 lutego 1929 roku w Théâtre des Capucines w Paryżu Flossie (libretto i ), premiera 9 maja 1929 roku w w Paryżu Sidonie Panache (libretto Albert Willemetz i ), premiera 2 grudnia 1930 roku w w Paryżu Zou (libretto i ), premiera w 1930 roku w w Paryżu Le Garçon de chez Prunier (libretto i Michel Carré), premiera 20 stycznia 1933 roku w Théâtre des Capucines w Paryżu Mandrin (libretto i ), premiera 12 grudnia 1934 w w Paryżu L' Auberge du Chat Coiffé (libretto André Barde i Alfred Lavauzelle), premiera 18 grudnia 1936 roku w w Paryżu Le Coffre-fort vivant (libretto i Georges Beer), premiera 17 grudnia 1938 roku w Théâtre du Châtelet w Paryżu Pantoufle – (libretto Marcel Gerbidon, A. L. Marchaud, Albert emetz), premiera 24 lutego 1945 roku w Théâtre des Capucines w Paryżu – ostatnia operetka
Inne Une Nuit d’Ispahan – balet (scenariusz ), premiera 19 listopada 1909, produkcja teatru w Brukseli Esther – uwertura symfoniczna Sinai – uwertura symfoniczna Berceuse op. 4 pour violon et piano Sonate en la mineur op. 61 pour piano et violon Mélodie orientale pour violon et piano Sérénade pour violon et piano Dix mélodies sur des poésies de Paul Verlaine (op. 83) – pieśni (opublikowane w 1908 roku) Clair de lune – pieśń Hantise d’amour – pieśń
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Fragmenty nagrań operetki Pantoufle
Kategoria:Kompozytorzy operetkowi Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polonia we Francji Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki rozrywkowej Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy pianiści klasyczni Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Urodzeni w 1875 Kategoria:Zmarli w 1956