Alexander Leo Ernst Dubowy (ur. 15 sierpnia 1891 w Dolním Benešovie (Dolnym Beneszowie), zm. 26 lutego 1945 w Kietrzu) – ksiądz katolicki, doktor teologii oraz filozofii, wikariusz katedralny we Wrocławiu, rektor seminarium duchownego w Braniewie, autor licznych publikacji z dziedziny teologii pastoralnej.

Życiorys lewo|mały|Gmach seminarium duchownego w Braniewie wzniesiony za rektora Ernsta Dubowego lewo|mały|303x303px|Ks. Dubowy publikował zarówno w języku niemieckim lewo|mały|302x302px|...jak również w języku polskim

Dzieciństwo i okres nauki Urodził się 15 sierpnia 1891 w Dolnym Beneszowie na Czeskim Śląsku w kraju morawsko-śląskim w rodzinie nauczyciela Petera Dubowego i Marie z domu Holletschek. Do szkół elementarnych uczęszczał w Bobrowniku, Hoszczalkowicach i Benešovie. Od 1902 pobierał nauki w Królewskim Gimnazjum Ewangelickim w Raciborzu (Königliches Evangelisches Gymnasium). W gimnazjum należał do najlepszych uczniów, uzyskując nagrody i stypendia. W 1910 uzyskał w tej szkole maturę, w wieku 18 i pół roku, będąc najmłodszym uczniem w klasie. Z części ustnej matury był zwolniony ze względu na bardzo dobre oceny (z jego klasy zwolniony został też późniejszy ksiądz Antoni Kurczok)DUBOWY, Ernst, katholischer Theologe [w:] Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon, (dostęp ograniczony). Ernst Dubowy studiował we Wrocławiu filozofię i teologię. Prócz tego zgłębiał historię sztuki i archeologię. W 1914 uzyskał stopień doktora teologii na podstawie dysertacji Klemens von Rom über die Reise Pauli nach Spanien, napisanej pod kierunkiem prof. Josepha Sickenbergera, a następnie stopień doktora filozofii na podstawie rozprawy Der Einfluß der apokryphen Petrus- und Paulusliteratur auf altchristliche Darstellungen der Apostelfürsten, obronionej 9 czerwca 1914 w Auli Leopoldina Uniwersytetu Wrocławskiego. Obie prace doktorskie zostały wydane drukiem, zwłaszcza praca z teologii zyskała duże uznanie w środowisku naukowym. 18 czerwca 1914 Ernst Dubowy otrzymał sakrament święceń kapłańskich z rąk biskupa Augustina we wrocławskiej katedrze.

Wikariusz w Berlinie i Wrocławiu W uznaniu jego osiągnięć naukowych został z dniem 22 lipca 1914 mianowany (wykładowcą) w konwikcie arcybiskupim we Wrocławiu. Po 1 kwietnia 1915 został przyjęty jako członek rzeczywisty do Śląskiego Towarzystwa Kultury Ojczyźnianej (Schlesische Gesellschaft für Vaterländische Kultur)Dreiundneunzigster Jahres -Bericht der Schlesischen Gesellschaft für vaterländische Cultur. 1915. I. Band. Breslau. G. P. Aderholz' Buchhandlung. 1916, s. 2.

Następnie pełnił posługę duszpasterską w Berlinie jako drugi wikariusz w parafii św. Rodziny. W Berlinie doskonalił swoją polszczyznę, gdyż pełnił tam posługę kapłańską wśród polskiej diaspory utrakwistów. Stąd też później w niektórych źródłach sam bywa określany jako utrakwistaAndrzej Hanich Martyrologia duchowieństwa Śląska Opolskiego w latach powstań śląskich i II wojny światowej, Opole 2019. Po 3 latach pobytu w stolicy w 1919 ks. Dubowy powrócił do Wrocławia. Posługiwał w tym czasie między innymi w domu wychowawczym „Mariahilf”, później w szpitalu św. Józefa. 10 października 1921 został wikariuszem katedralnym we Wrocławiu. Jako wikary pisze i wydaje szereg pism i opracowań religijnych oraz prowadzi wykłady z zakresu problematyki katechetykiHans-Ludwig Abmeier, Professor Dr. Dr. Ernst Dubowy – Mobilisator der katechetischen Bestrebungen im Bistums Breslau und Leiter der deutschen Exerzitienbewegung, [w:] Oberschlesisches Jahrbuch 10 (1994), s. 119–152.

Regens w Seminarium Duchownym w Braniewie Po dziewięciu i pół roku pusługi w katedrze wrocławskiej ks. Dubowy kończy działalność jako wikariusz. 17 marca 1931 został mianowany przez biskupa Kallera regensem (rektorem) Seminarium Duchownego w Braniewie. Obaj kapłani poznali się prawdopodobnie podczas ich działalności w Berlinie – ks. Kaller od 1917 był proboszczem parafii św. Mikołaja w Berlinie, gdy w tym czasie ks. Dubowy posługiwał w parafii św. Rodziny w Berlinie; obaj byli Górnoślązakami. Poza tym ks. Dubowy miał już całkiem pokaźny dorobek naukowy. Ks. Dubowy został mianowany zarazem profesorem tytularnym (Honorarprofessor) teologii pastoralnej w Akademii Państwowej w Braniewie, która miała rangę uniwersytetu, choć posiadała tylko dwa wydziały – teologiczny i filozoficzny. W seminarium duchownym w Braniewie regens Dubowy wykładał teologię pastoralną i homiletykęVerzeichnis der Vorlesungen Staatl. Akademie zu Braunsberg im Wintersemester 1932/33, Braniewo 1932. Za jego kadencji, w latach 1931–1932, został przy Ludendorffstraße 18Heimatseite der Kreisgemeinschaft Braunsberg/Ostpreussen e.V., Braunsberg (Ermland) – geistige Hauptstadt des Ermlands, z opisu na mapie miasta.Stadt Braunsberg im Ermland: ein Familienbuch, von Walter Merten, 1976, s. 214 (współcześnie ul. Elbląska) wzniesiony nowy gmach seminarium duchownego, uroczyście poświęcony po niespełna 14 miesiącach prac, w dniu 23 sierpnia 1932 roku.

Braniewska uczelnia znana była w tamtym czasie jako siedlisko narodowego socjalizmu, przykładem partyjnych wykładowców byli wówczas m.in. Karl Eschweiler, Joseph Lortz czy Hans André – jawnie popierający rodzącą się dyktaturę NSDAP, której byli zresztą też członkami. Ernst Dubowy jednak nie uległ presji otoczenia i nie należał do zwolenników NSDAP, w czasie pobytu w Braniewie nie wygłosił żadnego wykładu ani kazania chwalącego dyktaturę.

Rola rektora uczelni przerosła jednak jego siły. 3 maja 1933, po zakończeniu roku akademickiego, opuścił diecezję warmińską. Był przedostatnim rektorem pierwszego na ziemiach polskich, istniejącego przez bez mała 400 lat seminarium duchownego w Braniewie. Po nim obowiązki rektora objął ks. Paul Arendt, który, jako ostatni regens, pełnił tę funkcję do zniszczenia i likwidacji tej uczelni w 1945 rokuAndrzej Kopiczko Regensi Seminarium Duchownego „Hosianum” w latach 1780–1945, [w:] Cor dioecesis. 450 lat Warmińskiego Seminarium Duchownego „Hosianum” (1565–2015), Olsztyn 2015.

Pobyt w Berlinie i powrót na Śląsk Z Braniewa ks. Dubowy wyjechał do Berlina, gdzie został proboszczem. Od 1941 pełnił funkcję kapelana zgromadzenia Ubogich Sióstr Szkolnych de Notre Dame w Białej w powiecie prudnickim, był też dyrektorem diecezjalnego ośrodka ds. rekolekcji. Był wydawcą pism religijnych „Homiletische Zeitfragen”, „Pastoraltheologische Zeitfragen”, „Religionspadagogische Zeitfragen”, „Ostdeutsches Pastoralblatt”, a także kierownikiem stowarzyszenia katolickiego .

Na emeryturze zamieszkał w małej wsi TrebomKatarzyna Maler Kościół katolicki na ziemi głubczyckiej wiatach 1742-1945 Dzieje pruskiej części archidiecezji ołomunieckiej - komisariatu kietrzańskiego i wikariatu generalnego w Branicach Tom IIAndrzej Lesiński Budowa seminarium duchownego w Braniewie w 1932 roku, w: Studia Warmińskie XXXVIII (1991). Zginął 26 lutego 1945 zastrzelony z rąk żołnierzy radzieckich, w wieku niespełna 54 latks. Jan Kochel Świadkowie prawdy z tej ziemi. Śląscy święci, błogosławieni i kandydaci na ołtarze w rytmie lectio divina Wydanie drugie poprawione i uzupełnione, Opole 2016, według innych źródeł w bliżej nieznanych okolicznościach podczas ofensywy Armii Czerwonej.

Ernst Dubowy był człowiekiem wielu talentów, był zarówno teoretykiem, jak i praktykiem, wspaniałym mówcą i pisarzem, człowiekiem słowa i pisma, o sławie znacznie wykraczającej poza Niemcy. Niestety niesprostanie roli rektora seminarium duchownego w Braniewie było punktem zwrotnym w jego karierze naukowej i stanowiło jej kres.

Publikacje

Klemens von Rom über die Reise Pauli nach Spanien (doktorat we Wrocławiu), Fryburg Bryzgowijski 1914 Schwesternhilfe bei der Kranken – Seelsorge, Fryburg Bryzgowijski1921 Breslauer Kirchen (przewodnik), Wrocław 1922 Aus der inneren Mission einer Großstadtgemeinde, Linz 1925 Der Breslauer katechetische Lehrgang, Wrocław 1925, 1926 Lehrplan für den Religionsunterricht in der Diaspora, Wrocław 1926 (współautor) Literarisches Wegweiser für den kath. Religionsunterricht an Hilfsschulen, Wrocław 1927 Katholische Aktion und Exerzitien, Wrocław 1928 Der leidende Heiland, dein Füfrer zum wahren Glück, Fryburg Bryzgowijski 1928 Christus dux, Freiburg 1929; (współautor) Religionsbüchlein für Hilfsschulen, Wrocław 1929, 1930 Stoff zur Predigt über Gottesglauben und Unglauben, Monachium 1931 (wydawca) Katholische Lebensfragen, Karlsruhe 1933 Der Gesundbrunnen, Leutesdorf 1934 Neues Leben, Leutesdorf 1934 Sturmtruppen, Leutesdorf 1934 Exerzitienführer vor die Front!, Leutesdorf 1933, 1935 Sofia Werner, eine Magd des „Christkönigs”, Leutesdorf 1937 Komm herüber und hilf uns!, Salzburg 1937 Werbe - Predigten und Vortrage über Exerzitien, Recklinghausen 1937, 1939 Ehevorbereitungsexerzitien für Jungfrauen, Paderborn 1939

Przypisy

Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Braniewie Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Duchowni archidiecezji wrocławskiej Kategoria:Duchowni archidiecezji warmińskiej Kategoria:Członkowie Śląskiego Towarzystwa Kultury Ojczyźnianej