Jay-Z (stylizowany jako: JAY-Z, JAŸ-ZJay-Z stylizowane jako "JAŸ-Z" na okładce albumu Reasonable Doubt), właśc. Shawn Corey Carter (ur. 4 grudnia 1969.) – amerykański raper i przedsiębiorcaJay Z officially drops the hyphen from his name NME.com.MTV: Jay-Z Officially Drops Hyphen To Become Jay Z.The Guardian: Jay-Z to become Jay Z in massively disrespectful move against hyphens..
Uważany za jednego z najważniejszych artystów hip-hopowych wszech czasów oraz jednego z „najlepszych artystów dekady 2000–2009” według redakcji Billboardu. Uznany został też za piątego najlepszego artystę solowego oraz czwartego najlepszego rapera na listach sporządzanych przez magazynArtists of the Decade.. Dwa jego albumy, Reasonable Doubt (1996) i The Blueprint (2001), na przestrzeni lat zyskały status klasyków gatunku; oba zostały umieszczone na liście 500 albumów wszech czasów magazynu Rolling Stone, zajmując kolejno: 248. i 464. miejsce... Jako raper pobił rekord Elvisa Presleya i stał się artystą z największą liczbą albumów w historii, które zadebiutowały na szczycie Billboard 200.. Jego albumy rozeszły się w niemalże 50 milionach egzemplarzy, zaś sam artysta zdobył 21 nagród GrammyJay Z Biography...
Współwłaściciel The 40/40 Club i drużyny NBA Brooklyn Nets, a także kreator linii odzieżowej Rocawear. Były dyrektor generalny Def Jam Recordings, jeden z trzech założycieli Roc-A-Fella Records oraz założyciel Roc Nation.. Uznawany za jednego z najlepiej zarabiających artystów oraz przedsiębiorców w Stanach Zjednoczonych, z majątkiem szacowanym na ponad miliard dolarów.The Greatest MCs of All Time.The Wealthiest Black Americans.Jay-Z hints at Arsenal investment as rap superstar admits he fell Crazy in Love with Gunners thanks to Thierry Henry.. W 2010 Forbes umieścił go na 15. miejscu listy najbardziej wpływowych postaci show-biznesu, z rocznym zarobkiem w wysokości 63 milionów dolarów#15 Jay-Z.. Według prognoz magazynu, w 2015 mógł znaleźć się na liście Forbes 400, prezentującej 400 najbogatszych postaci w Stanach Zjednoczonych.
4 kwietnia 2008 poślubił piosenkarkę Beyoncé.
W 2021 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.
Młodość Wywodzi się z nowojorskiego Brooklynu, gdzie w Marcy Houses wychowywała go matka, Gloria Carter, gdyż ojciec opuścił rodzinęJay-Z Biography.. W wieku 12 lat postrzelił swojego brata w ramię, gdyż ten chciał mu ukraść biżuterięThe King Of Rap, Jay-Z Has Built A Billion-Dollar Business – CBS News.How Well Do You Know Jay-Z?.
Uczęszczał do Eli Whitney High School z innym raperem, AZ, dopóki szkoła nie została zamknięta. Kontynuował naukę w George Westinghouse Career and Technical Education High School, gdzie poznał Notoriousa B.I.G. oraz Busty Rhymesa, i Trenton Central High School w Trenton w stanie New Jersey, której nie ukończyłJay-Z Picture, Profile, Gossip, and News at CelebrityWonder.com.. W jego tekstach znajdują się odniesienia, jakoby w młodości miał zajmować się handlem kokainą.
Według jego matki młody Jay-Z budził rodzeństwo nocą przez wygrywanie melodii na kuchennym stole, dlatego Gloria Carter zdecydowała się kupić mu na urodziny radiomagnetofon, rozwijając jego zainteresowanie muzyką. Jay-Z zaczął freestyle’ować, pisać teksty i naśladować muzykę popularnych wtedy artystów„December 4”, The Black Album – Jay-Z.. W sąsiedztwie Carter znany był jako „Jazzy”, a nazwa ta ewoluowała do jego pseudonimu scenicznego, „Jay-Z”, który jednocześnie nawiązywał do jego muzycznego mentora, Jaz-O, a także linii metra J/Z, obejmującej stację Marcy Avenue.
Jay-Z przyznał, że przełomowym okresem w jego życiu był czas, gdy uczęszczając do szóstej klasy, odkrył w sobie miłość do słów: „Wychowałem się na Brooklynie. Klasy pękały w szwach. W szóstej klasie mieliśmy nauczycielkę, pannę Lowden. Chyba coś we mnie dostrzegła, bo poświęciła mi uwagę i przekazała miłość do słów. Zabawne, jak niewiele trzeba, wystarczy trochę uwagi. Zabrała nas też na wycieczkę do swojego domu. Wcześniej całym moim światem była dzielnica. Niczego więcej nie widziałem. A tego dnia zobaczyłem całkiem inny świat, który pobudził moją wyobraźnię. To były drobiazgi. W lodówce miała dystrybutor do lodu – wiecie, taki że się naciska i wylatuje woda z lodem. Byłem tym ogromnie zadziwiony. Mówiłem sobie: chcę mieć coś takiego”. Następnie dodał: „Nauczycielka w szóstej klasie powiedziała: 'Wiesz co, bystrzak z ciebie’. I ja jej uwierzyłem. Powiedziałem sobie: 'Przecież bystrzak ze mnie, nie?'. Ona dała mi szansę, zapaliła iskierkę w mojej głowie”.
Słyszany jest na kilku utworach Jaz-O z przełomu lat 80. i 90., w tym „The Originators” i „Hawaiian Sophie”Edwards, Paul, 2009, How to Rap: The Art & Science of the Hip-Hop MC, Chicago Review Press, s. xi.. Jay-Z brał również udział w kilku rapowych bitwach z LL Cool J, które wygrał, na początku lat 90Industry Insider Reveals „Secret War” Between LL Cool J and Jay Z.. Artysta stał się po raz pierwszy znany szerokiej publiczności dzięki gościnnemu udziałowi w utworze „Show and Prove” Big Daddy’ego Kane’a. Jay-Z uznawany był ówcześnie za jego hypemana, jednak sam Kane wytłumaczył, że nie wypełniał on roli tradycyjnego hypemana, tylko „pojawiał się na scenie w roli cameo. Kiedy schodziłem ze sceny, żeby zmienić strój Jay-Z i Positive K freestyle’owali, dopóki nie wróciłem”Edwards, Paul, 2009, How to Rap: The Art & Science of the Hip-Hop MC, Chicago Review Press, s. 316.daddy Kane Interview... Następnie Jay-Z wziął udział w nagraniu „Da Graveyard” Big L oraz „Time to Build” Mic Geronimo. Jego pierwszym oficjalnym singlem był „I Can’t Get With That”, do którego nakręcono również wideoklip„I Can’t Get With That” Music Video..
Kariera muzyczna 1996–97: Reasonable Doubt i In My Lifetime, Vol. 1 Na początku profesjonalnej kariery muzycznej, kiedy żadna wytwórnia nie chciała podpisać kontraktu, Jay-Z, Damon Dash i Kareem Biggs stworzyli Roc-A-Fella Records jako ich własną niezależną wytwórnię. Po zawarciu umowy z Priority na dystrybucję materiału, Jay-Z wydał swój debiutancki album, Reasonable Doubt, w 1996 roku. Wśród twórców beatów byli m.in.: DJ Premier i Clark Kent, a gościnnie na jednej ze ścieżek udzielił się The Notorious B.I.G. Płyta, mimo że uplasowała się na dopiero 23. miejscu Billboard 200, uzyskała platynowy status i spotkała się z dobrymi opiniami krytykówRIAA – Gold & Platinum.. Rolling Stone umieścił ją na 248. pozycji listy 500 albumów wszech czasów.
W 1997 roku Jay-Z podpisał nową umowę z Def Jam i wydał In My Lifetime, Vol. 1. Producentem wykonawczym albumu, który sprzedał się lepiej niż poprzednik, był Sean Combs. Raper przyznał później, że In My Lifetime, Vol. 1 została zarejestrowana podczas jednego z najgorszych okresów w jego życiu, kiedy przeżywał śmierć bliskiego przyjaciela, Notoriousa B.I.G. Płyta była również personalnym odkryciem siebie dla artysty, gdyż piosenki na niej zawarte opowiadały o ciężkich czasach dorastania.. Podobnie, jak poprzednik, tak i ten album uzyskał w Stanach Zjednoczonych platynowy status.
1998–2000: Vol. 2..., oskarżenia kryminalne i sukces W 1998 roku Jay-Z wydał Vol. 2... Hard Knock Life, z którego pochodził największy hit w jego ówczesnej karierze, „Hard Knock Life (Ghetto Anthem)”. Wśród producentów albumu byli m.in.: Swizz Beatz, Ruff Ryders, Timbaland, DJ Premier, Erick Sermon i Kid Capri. Inne single pochodzące z płyty, które zajęły miejsca na listach przebojów, to „Can I Get A...” z udziałem Ja Rule’a oraz Amil, a także „Nigga What, Nigga Who”, również nagrany z Amil. Vol. 2... Hard Knock Life był jednym z najpopularniejszych komercyjnie albumów Jaya-Z, pokrywając się w Stanach Zjednoczonych pięciokrotną platyną za sprzedaż powyżej pięciu milionów kopii. Płyta wygrała nagrodę Grammy, jednak raper zbojkotował ceremonię, protestując przeciw temu, że DMX nie otrzymał nominacjiWhere’s The Love? Jay-Z Disses Grammys Again..
W 1999 roku Jay-Z wydał Vol. 3... Life and Times of S. Carter, który rozszedł się w ponad trzech milionach egzemplarzy. W międzyczasie raper został oskarżony o pchnięcie nożem producenta Lance’a Rivery, czego przyczyną mogło być bootlegowanie Vol. 3... Life and Times of S. Carter przez Riverę. Do wydarzenia miało dojść 9 grudnia na przyjęciu z okazji wydania debiutanckiego albumu Q-Tipa w (nieistniejącym już) Kit Kat Klubie na nowojorskim Times Square. Współpracownicy Jaya-Z zostali oskarżeni o wywołanie zamieszek w klubie, co raper wykorzystał, aby zaatakować Riverę w brzuch nożemJay-Z pleads guilty to stabbing record executive.. Jay-Z zaprzeczył incydentowi i nie przyznał się do winy, gdy sędzia wygłosił akt oskarżenia. Prawnicy rapera tłumaczyli, że nie było go w pobliżu Rivery, co potwierdzał świadek oraz materiał wideo z klubu, ukazujący, gdzie znajdował się Jay-Z podczas zamieszek. Jednakże później przyznał się do wykroczenia, co spowodowało, że został mu przydzielony trzyletni nadzór kuratorskiJay-Z Pleads Guilty To Stabbing, Faces Three Years’ Probation..
W 2000 roku ukazał się The Dynasty: Roc La Familia, który początkowo miał być kompilacyjnym albumem artystów z Roc-A-Fella, jednak ostatecznie okazał się kolejnym solowym wydawnictwem Jaya-Z[„Jay-Z’s rap dominates”, USA Today: Gannett Company, Inc. 2000-11-07.]. Płyta pomogła wypromować początkujących producentów: The Neptunes, Just Blaze, Kanye Westa i Binka, zaś sama sprzedała się ponad dwumilionowym nakładzie w Stanach Zjednoczonych.
2001–02: Konflikt z Nasem, The Blueprint i The Blueprint² W 2001 roku Jay-Z wykonał podczas Summer Jam utwór „Takeover”, w którym zaatakował rapera Prodigy, z którym pozostawał w konflikcieMobb Deep Strike Back At Jay-Z On Infamy.. Jednak ostatni wers piosenki odnosił się również do innego rapera, Nasa, który z kolei skrytykował jego podopiecznego Memphis Bleek’a wcześniej, w „Nastradamus”.. Nas odpowiedział dissem „Ether”, podczas gdy Jay-Z dodał do „Takeover” kolejny wers, który rozpoczął konflikt między dwójką.
Jay-Z wydał po tym swój szósty album, The Blueprint, uznany przez wielu krytyków za jeden z klasyków gatunku; płyta otrzymała „perfekcyjną ocenę – XXL” od magazynu XXL, zaś The Source przyznał jej pięć mikrofonów, równoznacznych z pięcioma gwiazdkami – ocenę oznaczającą, według magazynu, album „najwyższej klasy”XXL (magazine): „Retrospective: XXL Albums”, wrzesień 2007..The Blueprint (2001): Reviews.. W 2003 roku The Blueprint umieszczony został na 464. miejscu listy 500 albumów wszech czasów według Rolling StoneRS500: 464) The Blueprint.. Siedem lat później Pitchfork wyróżnił go jako 5. najlepszy album dekady 2000–2009The Top 200 Albums of the 2000s: 20-1.. The Blueprint, który ukazał się 11 września 2001 roku, w dniu tragicznych zamachów terrorystycznych, zdołał zadebiutować na 1. pozycji Billboard 200, rozchodząc się w pierwszym tygodniu w ponad 427 000 kopiiJay-Z Draws ‘Blueprint’ For Chart Dominance.. Album uzyskał status trzykrotnej platyny w Stanach Zjednoczonych. The Blueprint, jak przyznał Jay-Z, powstał w zaledwie dwa dniDokumentujący materiał DVD Collision Course. Collision Course. Jay-Z & Linkin Park. Roc-A-Fella/Warner Bros./Machine Shop Recordings. 2004.. Eminem był jedynym gościem na płycie, produkując oraz rapując w „Renegade”.