thumb|Berkheya barbata thumb|Berkheya cirsiifolia Berkheja, osetnia (Berkheya Ehrh.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje 79 gatunków. Rośliny te występują w tropikalnej i południowej Afryce. Jako introdukowane rosną w Australii i Wielkiej Brytanii.
Niektóre gatunki są uprawiane jako ozdobne, np. berkheja purpurowa B. purpurea. B. coddii jest bioakumulatorem niklu i kobaltu, wykorzystywany jest do obsiewania gleb zanieczyszczonych tymi pierwiastkami (fitoremediacji).
Morfologia Pokrój Byliny i krzewy, zwykle kolczaste – o pokroju ostowatym. Liście Skrętoległe, o nasadach zbiegających wzdłuż łodygi i kolczastych, czasem skupione u nasady pędu w formie przyziemnej rozety. Zwykle ząbkowane i wcinane, kolczaste na brzegu, rzadziej całobrzegie. Kwiaty Zebrane w promieniste i okazałe koszyczki wyrastające pojedynczo lub w postaci gron, baldachogron, rzadko baldachu. Listki okrywy kolczaste, całobrzegie lub wcinane. Środkowe zwykle najdłuższe. Dno koszyczka w czasie kwitnienia płaskie z zagłębieniami, w których rozwijają się kwiaty. Na zewnątrz koszyczka znajduje się jeden szereg kwiatów języczkowych (czasem ich brak), o płatkach zrośniętych w dole w rurkę, a w górze w języczek skierowany na zewnątrz, z 5 ząbkami na końcu. Kwiaty te zwykle zabarwione są na żółto lub biało i są płone. Kwiaty rurkowate wewnątrz koszyczka są obupłciowe, rurkowate, na szczycie z 5 łatkami. Owoce Niełupki mniej lub bardziej żebrowane, nagie lub owłosione, rozwijają się w zagłębieniach otoczone dnem koszyczka. Puch kielichowy w postaci łusek wyrastających w jednym lub dwóch rzędach.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z rodziny astrowatych (Asteraceae). W obrębie rodziny należy do plemienia Arctotideae i podplemienia Gorteriinae, które w tradycyjnym ujęciu włączane są do podrodziny Cichorioideae lub po jej podziale do Vernonioideae. W obrębie podplemienia tworzy grupę z tradycyjnie wyróżnianymi rodzajami Cullumia, Cuspidia, Didelta i Heterorhachis, które są w nim zagnieżdżone (rodzaj ma charakter parafiletyczny). Grupa ta jest siostrzana względem rodzajów Gazania, Gorteria i Hirpicium.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Vernonioideae