Ministerstwo Przemysłu Ciężkiego – polskie ministerstwo istniejące w latach 1949–1976, powołane z zadaniem działania w obszarze przemysłów związanych z hutnictwem, metalurgią, elektrotechniką i chemią. Minister był członkiem Rada Ministrów w Polsce.

Ministerstwo miało siedzibę przy ulicy Kruczej 38/42 w Warszawie.

Ustanowienie urzędu Na podstawie ustawy z 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej zniesiono urząd Ministra Przemysłu i Handlu i utworzono urząd Ministra Przemysłu Ciężkiego obok takich urzędów jak: Ministerstwa Górnictwa i Energetyki, Ministerstwa Przemysłu Lekkiego, Ministra Przemysłu Rolnego I Spożywczego, Ministra Handlu Wewnętrznego i Ministra Handlu Zagranicznego: Ustawa z dnia 10 lutego 1949 r. o zmianie organizacji naczelnych władz gospodarki narodowej..

Ministrowie Kiejstut Żemaitis (1949–1950) Julian Tokarski (1950–1952) Kiejstut Żemaitis (1957–1959) Franciszek Waniołka (1959–1962) Zygmunt Ostrowski (1962–1965) Janusz Hryniewicz (1965–1967) Franciszek Kaim (1967–1970) Włodzimierz Lejczak (1970–1976)

Zakres działania urzędu z 1950 Do zakresu działania urzędu Ministra Przemysłu Ciężkiego należały sprawy przemysłu hutniczego, metalowego, elektrotechnicznego i chemicznego: Uchwała Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1950 r. w sprawie tymczasowej organizacji Ministerstwa Przemysłu Ciężkiego..

Ponadto Ministrowi Przemysłu Ciężkiego podlegały następujące centralne zarządy: Centralny Zarząd Przemysłu Obrabiarek i Narzędzi, Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Rolniczych, Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Włókienniczych, Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Elektrycznych, Centralny Zarząd Przemysłu Teletechnicznego, Centralny Zarząd Przemysłu Kablowego, Centralny Zarząd Budowy Maszyn Ciężkich, Centralny Zarząd Ogólnego Budownictwa Maszynowego, Centralny Zarząd Przemysłu Taboru Kolejowego, Centralny Zarząd Przemysłu Motoryzacyjnego, Centralny Zarząd Przemysłu Hutniczego, Centralny Zarząd Przemysłu Metali Nieżelaznych, Centralny Zarząd Przemysłu Wyrobów Metalowych, Centralny Zarząd Kopalnictwa Rud Żelaznych, Centralny Zarząd Przemysłu Materiałów Ogniotrwałych, Centralny Zarząd Energetyki, Centralny Zarząd Przemysłu Okrętowego, Centralny Zarząd Przemysłu Urządzeń Mechanicznych, Centralny Zarząd Przemysłu Sprzętu Komunikacyjnego, Centralny Zarząd Budownictwa Zakładów Przemysłu Ciężkiego, Centralny Zarząd Zaopatrzenia Przemysłu Ciężkiego, Centralny Zarząd Gospodarki Złomem.

Nowa organizacja władz z 1952 Na podstawie ustawy z 1952 r. o organizacji władz naczelnych w dziedzinie przemysłu ciężkiego urząd Ministra Przemysłu Ciężkiego przekształcono w urząd Ministra Przemysłu Maszynowego, a ponadto utworzono urząd Ministra Hutnictwa oraz urząd Ministra Energetyki: Ustawa z dnia 15 lutego 1952 r. o organizacji władz naczelnych w dziedzinie przemysłu ciężkiego..

Na podstawie ustawy z 1957 r. urzędy Ministra Hutnictwa oraz urząd Ministra Przemysłu Maszynowego połączono w urząd Ministra Przemysłu Ciężkiego: Ustawa z dnia 22 marca 1957 r. o zmianach w organizacji i zakresie działania naczelnych organów administracji państwowej w niektórych gałęziach przemysłu, budownictwa i komunikacji..

Zakres działania urzędu z 1967 Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów r. z 1967 r. w sprawie działania Ministra Przemysłu Ciężkiego, zakres działania obejmował sprawy przemysłów: hutnictwa żelaza i stali, hutnictwa metali nieżelaznych, górnictwa rud metali, materiałów ogniotrwałych, koksochemicznego, maszyn ciężkich, urządzeń chemicznych, taboru kolejowego, budowy okrętów, wyrobów metalowych, wyrobów odlewniczych i instalacyjnych: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1967 r. w sprawie zakresu działania Ministra Przemysłu Ciężkiego..

Do zakresu działania Ministra Przemysłu Ciężkiego należały także sprawy obrotu i gospodarowania surowcami wtórnymi żelaza, metali nieżelaznych i materiałów ogniotrwałych oraz zagadnienia topników hutniczych i prac geologicznych w zakresie określonym szczegółowymi przepisami.

Minister Przemysłu Ciężkiego sprawował zwierzchni nadzór i ogólne kierownictwo w sprawach objętych jego właściwością, a w szczególności w sprawach: planowania gospodarczego oraz polityki rozwoju i inwestycji, rozwoju techniki i organizacji wytwarzania oraz prowadzenia badań naukowych, nadzoru nad działalnością podległych przedsiębiorstw i innych jednostek organizacyjnych, ogólnego nadzoru nad instytutami naukowo-badawczymi, biurami projektowymi, konstrukcyjnymi i technologicznymi, kadr i ich kwalifikacji oraz współdziałania z właściwymi organami w sprawach zatrudnienia i szkolenia kadr, nadzoru nad urządzeniami technicznymi, polityki finansowej i problematyki działalności ekonomicznej podległych przedsiębiorstw i innych jednostek organizacyjnych, współpracy gospodarczej i naukowo-technicznej z zagranicą, publikacji i informacji techniczno-ekonomicznej,

W zakresie działania Ministra Przemysłu Ciężkiego pozostały przedsiębiorstwa i jednostki organizacyjne, zgrupowane w następujących zjednoczeniach: Zjednoczenie Kopalnictwa Rud Żelaza, Zjednoczenie Budownictwa Kopalń Rud, Zjednoczenie Hutnictwa Żelaza i Stali, Zjednoczenie Górniczo-Hutnicze Metali Nieżelaznych, Zjednoczenie Przemysłu Materiałów Ogniotrwałych, Zjednoczenie Przemysłu Budowy Maszyn Ciężkich, Zjednoczenie Przemysłu Budowy Urządzeń Chemicznych, Zjednoczenie Przemysłu Taboru Kolejowego, Zjednoczenie Przemysłu Okrętowego, Zjednoczenie Przemysłu Wyrobów Metalowych, Zjednoczenie Przemysłu Wyrobów Odlewniczych, Instytut Odlewnictwa.

Zniesienie urzędu Na podstawie ustaw z 1976 r. zniesiono urząd Ministra Przemysłu Ciężkiego i utworzono urzędy Ministra Maszyn Ciężkich i Rolniczych: Ustawa z dnia 27 marca 1976 r. o utworzeniu urzędu Ministra Przemysłu Maszyn Ciężkich i Rolniczych. oraz Ministra HutnictwaUstawa z dnia 27 marca 1976 r. o utworzeniu urzędu Ministra Hutnictwa. .

Przypisy

Przemysłu Ciężkiego