Teodor Abel, także: Theodor Abel i Theodore Fred Abel (ur. 24 grudnia 1896 w Łodzi, zm. 23 marca 1988 w Albuquerque) – amerykański profesor socjologii na Uniwersytecie Columbia oraz publicysta, poeta i fabrykant.
Życiorys Teodor Abel urodził się w Łodzi jako syn Jadwigi z domu Lorenz i fabrykanta Fryderyka Abla, posiadającego przędzalnię i tkalnię przy ul. M. Kopernika 57/59 w Łodzi. Przed 1914 prowadził własną fabrykę przy ul. M. Kopernika 55. W 1914 ukończył gimnazjum, a w 1915 podjął współpracę z redakcją „Neue Lodzer Zeitung” na zaproszenie Aleksandra Milkera. Na łamach gazety publikował wiersze okolicznościowe i artykuły dotyczące życia społecznego i kulturalnego Łodzi. Opisywał również krajobrazy wiejskie okolic Łodzi. Swoje artykuły sygnował podpisem „Th.A.”. Poezja Abla łączyła w sobie tematykę świąteczną, m.in. Świąt Bożego Narodzenia oraz tematykę cierpienia i niesienia pokoju na świecie. W 1918 Abel przeprowadził się do Warszawy, gdzie studiował filozofię. Następnie uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, po której zamieszkał w Poznaniu, gdzie w latach 1921–1923 studiował socjologię pod opieką Floriana Znanieckiego.
W 1923 roku wyemigrował do USA, gdzie uzyskał dyplom magistra w 1925 i doktora w 1929 na Uniwersytecie Columbia. Od 1925 pracował jako docent socjologii Uniwersytetu Illinois w Urbanie.
W latach 1929–1950 wykładał na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku jako profesor nadzwyczajny socjologii. W 1950 Został profesorem zwyczajnym socjologii w przy City University of New York. Przeszedł na emeryturę w 1967.
Abel był członkiem i prezesem (w 1957) . Władał biegle językiem niemieckim, angielskim, rosyjskim i francuskim.
W swojej pracy naukowej zajmował się m.in. zagadnieniami obozów koncentracyjnych i nazizmu – badał życiorysy członków NSDAP. W 1934 wyjechał do Niemiec jako przedstawiciel Uniwersytetu Columbia. W Niemczech oferował nagrody członkom NSDAP za ich autobiografie uwzględniające przyczyny dołączenia do partii nazistowskiej. Abel otrzymał około 700 esejów od przedstawicieli różnych zawodów i warstw społecznych, w tym m.in. robotników, żołnierzy, antysemitów, przedstawicieli klasy średniej, rolników i urzędników.
Życie prywatne Żoną Teodora Abla była psycholog , którą poślubił w 1923. Para miała troje dzieci.
Publikacje „Protestant Home Missions to Catholic Immigrants” (Protestanckie misje domowe dla katolickich imigrantów, 1933) „Why Hitler Came Power” (Dlaczego Hitler doszedł do władzy, 1938) „Freedom and Control in Modern Society” (Wolność i kontrola we współczesnym społeczeństwie, 1954) „Systematic Sociology in Germany” (Socjologia systematyczna w Niemczech, 1966) „The Nazi Movement” (Ruch nazistowski, 1967) „The Foundation of Sociological Theory” (Podstawa Teorii Socjologicznej, 1970) „Reflections of an Unorthodox Christian” (Refleksje nieortodoksyjnego chrześcijanina, 1986).
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Łódzcy fabrykanci Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Ludzie kultury związani z Łodzią Kategoria:Niemcy związani z Łodzią Kategoria:Amerykańscy socjolodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Columbia Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Columbia Kategoria:Zmarli w 1988