Papilio anchisiades – gatunek motyla z rodziny paziowatych i podrodziny Papilioninae. Szeroko rozprzestrzeniony w obu Amerykach, od południowych Stanów Zjednoczonych po Argentynę. Gąsienice żerują na cytrusach, kazimirach i żółtodrzewach.
Taksonomia thumb|left|Imago w pozycji spoczynkowej Jako pierwszy przedstawicieli tego gatunku opisał w 1780 roku Caspar Stoll, błędnie identyfikując je jako Papilio anchises. Gatunek Papilio anchisiades wyróżnił dla nich w 1788 roku Eugenius Johann Christoph Esper. Jako miejsce typowe wskazał on Surinam.
W obrębie tego gatunku wyróżnia się pięć podgatunków: Papilio anchisiades anchisiades Esper, 1788 Papilio anchisiades capys (Hübner, ) Papilio anchisiades idaeus (Fabricius, 1793) Papilio anchisiades lamasi (Brown, 1994) Papilio anchisiades philastrius Fruhstorfer, 1915.
Gatunek ten umieszcza się w obrębie rodzaju Papilio w grupie gatunków anchisiades wraz z P. chiansiades, P. epenetus, P. erostratus, P. isidorus, P. oxynius, P. pelaus, P. rogeri i P. hyppason. Część systematyków wydziela te gatunki do osobnego rodzaju Heraclides. W jego obrębie P. anchisiades umieszczany jest jako gatunek typowy podrodzaju Heraclides (Priamides).
Morfologia thumb|left|Klaster jaj thumb|left|Gąsienice drugiego stadium thumb|left|Gąsienice czwartego stadium thumb|130px|left|Poczwarka thumb|130px|Agregacja gąsienic późnego stadium Motyl ten osiąga od 60 do 100 mm rozpiętości skrzydeł. Obie płcie wykazują mimikrę względem przedstawicieli rodzaju Parides. Skrzydła przednie są czarne, czasem miejscami z białym oprószeniem. Skrzydła tylne są czarne z plamami barwy różowej, rubinowej lub purpurowej w części tylno-środkowej oraz białymi plamkami półksiężycowatymi przy wykrojeniach krawędzi zewnętrznych. Brzegi skrzydeł tylnych nie są wyciągnięte w typowe dla paziowatych ogony.
Gąsienica ma ubarwienie zielonobrązowe z brązową głową i kremowym nakrapianiem grzbietu. Poczwarka jest jasnobrązowa z zielonkawymi plamkami.
Biologia i ekologia Owad ten zasiedla wilgotne lasy równikowe, lasy mgliste, wilgotne lasy liściaste, sady, plantacje, ogrody i zielone tereny podmiejskie. Bytuje na rzędnych od poziomu morza po około 1400 m n.p.m.
Osobniki dorosłe latają od maja do października, za dnia, wyłącznie w pełnym słońcu. Żerują na nektarze kwiatów różnych drzew i krzewów, w tym z rodzaju lantana. Samce częściej niż samice spijają także bogatą w minerały wilgoć z nadrzecznych plaż i wyschniętych koryt cieków wodnych. Po przysiądnięciu motyle ruszają jeszcze skrzydłami przez kilka minut. Zwykle widywane są pojedynczo, ale mogą tworzyć agregacje z rusałkowatymi i bielinkowatymi.
Roślinami żywicielskimi gąsienic są rutowate z rodzajów cytrus, kazimira i żółtodrzew. Samice składają jaja na liściach roślin pokarmowych w klastrach liczących do 40 sztuk. Gąsienice żerują nocą, za dnia tworząc agregacje o maskującej funkcji. Przepoczwarczenie ma miejsce na pędzie rośliny. Poczwarka przyczepiona jest do niego kremastrem w pozycji wyprostowanej.
Gatunek ten nie jest uznawany za zagrożony ze względu na występowanie w szerokim spektrum siedlisk i stosunkowo dużą liczebność.
Rozprzestrzenienie Motyl szeroko rozprzestrzeniony w obu Amerykach. Zasięgiem obejmuje południowe krańce krainy nearktycznej i większą część krainy neotropikalnej. W Stanach Zjednoczonych występuje podgatunek P. a. idaeus, zamieszkując tam głównie południowy Teksas, rzadko pojawiając się w Arizonie i Kansas. Ten sam podgatunek zasiedla Amerykę Centralną od Meksyku przez Belize, Gwatemalę, Salwador, Honduras, Nikaraguę i Kostarykę po Panamę. P. a. philastrius jest endemitem Trynidadu. Podgatunek nominatywny zamieszkuje Kolumbię, Wenezuelę, Gujanę, Surinam, Gujanę Francuską i Peru. P. a. lamasi znany jest tylko z Ekwadoru. P. a. capys podawany jest z Boliwii, Brazylii, Paragwaju i Argentyny.
Przypisy
Kategoria:Paziowate Kategoria:Motyle Argentyny Kategoria:Motyle Belize Kategoria:Motyle Boliwii Kategoria:Motyle Brazylii Kategoria:Motyle Ekwadoru Kategoria:Motyle Gujany Kategoria:Motyle Gujany Francuskiej Kategoria:Motyle Gwatemali Kategoria:Motyle Hondurasu Kategoria:Motyle Kolumbii Kategoria:Motyle Kostaryki Kategoria:Motyle Małych Antyli Kategoria:Motyle Meksyku Kategoria:Motyle Nikaragui Kategoria:Motyle Panamy Kategoria:Motyle Paragwaju Kategoria:Motyle Peru Kategoria:Motyle Salwadoru Kategoria:Motyle Stanów Zjednoczonych Kategoria:Motyle Surinamu Kategoria:Motyle Wenezueli Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1788 roku