Mieczysław Lepecki

Mieczysław Bohdan Lepecki (ur. 16 listopada 1897 w Kluczkowicach, zm. 26 stycznia 1969 w Warszawie) – polski podróżnik, pisarz, publicysta, major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Leopolda i Bronisławy z domu Depner. Uczęszczał do Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Warszawie. Od 1911 roku należał do organizacji niepodległościowych, m.in. był członkiem Związku Strzeleckiego. Wiosną 1916 roku wstąpił do Legionów Polskich. Pełnił służbę w 2 pułku piechoty Legionów. W 1917 roku ukończył szkołę oficerską. Po kryzysie przysięgowym został internowany w Szczypiornie, a później w Łomży. W 1918 roku uciekł i ukrywał się w Zagłębiu Dąbrowskim.

W listopadzie 1918 roku wstąpił do Wojska Polskiego, jako ochotnik. W stopniu podporucznika uczestniczył w walkach podczas wojny polsko-bolszewickiej, a 16 lutego 1921 roku odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy. W styczniu 1922 roku otrzymał urlop i wyjechał do Ameryki Południowej. W tym czasie przebywał m.in. w Brazylii, gdzie działał w polskich stowarzyszeniach emigracyjnych. Był założycielem i pierwszym komendantem Związku Polskich Towarzystw Sportowych „Junak”, a także m.in. redaktorem czasopisma „Sportowiec Polski w Brazylii”. Z dniem 1 stycznia 1924 roku został ponownie powołany do służby czynnej w stopniu porucznika. Publikował artykuły o tematyce związanej z wojskiem w piśmie „Reduta”. W okresie od listopada 1925 roku do końca lipca 1926 roku pozostawał w stanie nieczynnym, przebywając w podróży naukowo-badawczej, podczas której odwiedził m.in. Argentynę, Paragwaj i Boliwię. thumb|Afisz z 1936 r.

Po powrocie do kraju został przeniesiony do Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych na stanowisko referenta, w wydziale kierowanym przez mjr. SG Andrzeja Nałęcz-Korzeniowskiego. Szefem gabinetu był wówczas płk SG Józef Beck. Od 1927 był członkiem Związku Zawodowego Literatów Polskich. 1 stycznia 1928 roku otrzymał urlop bezpłatny celem uczestnictwa w ekspedycji badawczej w Peru, której zadaniem było „przeprowadzenie badań nad przydatnością pewnych terenów dla osadnictwa polskiego”. W Peru przebywał dziesięć miesięcy. 19 marca 1928 został mianowany na stopień kapitana ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 365. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 1 stycznia 1930 roku ponownie otrzymał dziesięciomiesięczny urlop bezpłatny, w czasie którego odbył podróż naukowo-turystyczną do krajów położonych w centrum Ameryki PołudniowejProtokół przesłuchania mjr. w st. spocz. Mieczysława Lepeckiego sporządzony 7 lutego 1940 roku w Paryżu przez por. Modelskiego w: Relacje z kampanii wrześniowej 1939 roku, Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, sygn. akt B.I.1a cz. I, s. 99-102.. W latach 1931–1935 pełnił służbę w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych, gdzie był adiutantem marszałka Józefa Piłsudskiego. 27 czerwca 1935 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 roku i 79. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

W okresie od czerwca do listopada 1935 roku przebywał, jako oficjalny przedstawiciel Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w Brazylii, Argentynie i Paragwaju, badając możliwości osadnictwa na terenach wskazanych przez polskie placówki konsularne. 1 stycznia 1936 roku ówczesny Prezes Rady Ministrów, Marian Zyndram-Kościałkowski mianował go dyrektorem Biura Prezydialnego. W maju 1936 roku nowy Premier RP, gen. dyw. Felicjan Sławoj Składkowski powierzył mu organizację Biura Zadań Specjalnych Prezesa Rady Ministrów i powołał na stanowisko jego dyrektora. W lipcu i sierpniu 1936 odbył podróż po Syberii śladami zesłania Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz miejsc martyrologii powstańców i rewolucjonistów polskich. W 1937 roku kierował rządową misją na Madagaskar – tzw. Komisją Studiów, której zadaniem było rozpoznanie możliwości pozyskania wyspy jako polskiej kolonii lub terenu osadnictwa żydowskiego w ramach hasła Żydzi na Madagaskar. 20 grudnia 1937 został drugim wiceprezesem powołanego wówczas Polskiego Towarzystwa Wypraw Badawczych. Ponadto w okresie międzywojennym był m.in. członkiem Rady Głównej Ligi Morskiej i Kolonialnej, a także współpracował z wieloma czasopismami, m.in.: „Świat”, „Głos Prawdy”, „Polska Zbrojna”, „Kurier Poranny”, „Gazeta Polska” czy „Kurier Warszawski”. W latach 1926-1927 kierował efemerycznym (tylko 2 numery!) miesięcznikiem pt. „Na Szlakach Świata. Miesięcznik podróży i przygód”.

thumb|Nagrobek Mieczysława Lepeckiego na cmentarzu Powązkowskim

W marcu 1939 nadal pozostawał w stanie nieczynnym. Po wybuchu II wojny światowej 5 września 1939 został dyrektorem biura powołanego wówczas ministra propagandy Michała Grażyńskiego. 17 września 1939 roku w Kutach przekroczył granicę z Rumunią. Przez Jugosławię dotarł do Francji, gdzie służył w polskich formacjach wojskowych. Po kapitulacji Francji i zwolnieniu wojska wyjechał do Brazylii, gdzie został poszukiwaczem kamieni półszlachetnych. W 1946 roku ożenił się z Janiną Skotnicką. Po powrocie do Polski w lipcu 1957, zamieszkał w Warszawie. Zajął się pracą literacką i wszedł do prezydium Polskiego PEN Clubu. Został redaktorem pisma „Bulletin des Livres Nouveaux et Pièces de Théâtre”. W latach 1958–1962 ponownie podróżował m.in. do Ameryki Południowej.

Zmarł 26 stycznia 1969 roku w Warszawie i został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 35-1-28).

W latach 1971–1981 przyznawana była nagroda im. Mieczysława Lepeckiego, przez Polski PEN Club, która została ufundowana przez jego żonę.

Twórczość „Pamiętnik adiutanta Marszałka Piłsudskiego” „Maurycy August Beniowski. Zdobywca Madagaskaru”, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa, 1961 „Niknący świat: Opowieść o podróży po centralnej Brazylii”, Iskry, Warszawa (1965), seria Naokoło świata „W blaskach wojny”, 1926; wspomnienia z wojny polsko-bolszewickiej „Od Sybiru do Belwederu: Fragmenty z życia Marszałka Piłsudskiego” – książka dla młodzieży o Józefie Piłsudskim „Oceanem, rzeką, lądem: Przygody z podróży po Argentynie”, Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, 1929 „Z gwiazdy na gwiazdę. Podróż z Brazylii do Polski”, Iskry, 1960 „Na cmentarzyskach Indjan: Wrażenia z podróży po Paranie”, Księgarnia Biblioteki Dzieł Wyborowych, Warszawa, 1926 „Opis polskich terenów kolonizacyjnych w Peru”, Naukowy Instytut Emigracyjny, Warszawa (1930) „Polskie tereny kolonizacyjne w Ameryce Południowej”, nakładem Towarzystwo Wiedzy „Opis stanu Espirito Santo”, Instytut Wydawniczy Ligi Morskiej i Kolonialnej, Warszawa,1931 „Matto Grosso, dziki zachód Brazylji”, Warszawa, 1927 „Sybir współczesny”, 1934 „35 tysięcy kilometrów przez lądy i morza: Relacja z wyprawy w 1926 r.”, Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, Warszawa, 1926 „Madagaskar – kraj, ludzie, kolonizacja”, Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, Warszawa, 1938 „U wrót tajemniczego Maghrebu”, Księgarnia Biblioteki Dzieł Wyborowych, Warszawa, 1925 „Pod tchnieniem sirocca”, Polska Zbrojna, 1926 „Podróż do Somosierry”, Warszawa, 1934, seria Przygody i podróże – tygodnik dla młodzieży, nr 22 „Z marszałkiem Piłsudskim na Maderze”, Główna Księgarnia Wojskowa, Warszawa, 1931 „W krainie Jaguarów. Przygody oficera polskiego w dżunglach i stepach Brazylji”, Księgarnia Biblioteki Dzieł Wyborowych, Warszawa, 1925 „Wschodnie Peru czyli Montanja. (Ze szczególnym uwzględnieniem departamentu Loretu i dorzecza rzeki Ucayali.)”, Warszawa, 1930 „Co to jest Paragwaj?”, Warszawa, 1927 „W selwasach Paragwaju. Przygody z podróży odbytej w roku 1926”, Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, Warszawa, 1927 „Paragwaj”, Warszawa, 1936 „Argentyna” „Boliwja”, Warszawa, 1936 „Brazylja”, Warszawa 1936 „Gran Chaco i spór o nie między Boliwją i Paragwajem” „Na Amazonce i w Peru”, Książnica-Atlas, Warszawa, 1930 „Na Amazonce i we wschodniem Peru”, Lwów, 1931 „Droga korsarzy i zdobywców. Wrażenia z podróży do Patagonji, Ziemi Ognistej, archipelagu Chiloe i środkowego Chile”, Główna Księgarnia Wojskowa, Warszawa, 1933 „W sercu czerwonego lądu. Przygody z podróży do Paragwaju, Boliwji i Brazylji”, Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska”, Warszawa, 1927 „Zew ojczyzny”, Warszawa, 1928; dwutomowa powieść dla młodzieży „Parana i Polacy” „Od Amazonki do Ziemi Ognistej. Podróże po Ameryce Południowej”, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1958 „Raport z podróży do Peru”, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa, 1928 „Zazdrosna dżungla i inne opowieści egzotyczne”, Bibljoteka Domu Polskiego, 1925 „W cieniu Kordylierów” „W dzikich ustroniach. Przygody, polowania i awantury”, Bibljoteka Domu Polskiego, Warszawa, 1927 „Sowiecki Kaukaz. Podróż do Gruzji, Armenji i Azerbejdżanu”, Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska”, Warszawa „Po bezdrożach Brazylii”, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1962

Wszystkie jego utwory w 1951 roku decyzją Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, zostały natychmiast wycofane z bibliotekCenzura PRL, posłowie Zbigniew Żmigrodzki, Wrocław 2002, s. 24..

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1107 – 16 lutego 1921 Krzyż Niepodległości – 16 września 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 19 marca 1937 „za zasługi w służbie państwowej” - jako Bohdan Mieczysław Lepecki. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 30 kwietnia 1927M.P. z 1927 r. nr 100, poz. 247 „za zasługi na polu literatury oraz za wielce owocną pracę organizacyjną na obczyźnie”. Krzyż Walecznych trzykrotnie Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 10 listopada 1933 „za prace pionierskie i eksploratorskie w Ameryce Południowej” - jako Bohdan Mieczysław Lepecki., 12 maja 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”.) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Srebrny Wawrzyn Akademicki – 5 listopada 1935 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej i krzewienie czytelnictwa w wojsku” Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Odznaka za Rany i Kontuzje Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych – 12 maja 1936 Krzyż LegionowyNa podstawie fotografii Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa, 1929)Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 12 z 6 sierpnia 1929 r., s. 241 - jako Bohdan Mieczysław Lepecki.

Zobacz też Projekt osiedlenia Żydów europejskich na Madagaskarze

Przypisy

Bibliografia

Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 69, 420.

Mieczysław Lepecki, Pamiętnik adiutanta Marszałka Piłsudskiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987, .

Linki zewnętrzne

Kategoria:Adiutanci Józefa Piłsudskiego Kategoria:Autorzy objęci zapisem cenzury w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Członkowie polskiego PEN Clubu Kategoria:Członkowie Ligi Morskiej i Kolonialnej (1930–1939) Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Internowani w Łomży Kategoria:Legioniści internowani po kryzysie przysięgowym w Szczypiornie Kategoria:Ludzie związani z Madagaskarem Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Legionowym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Odznaką za Rany i Kontuzje Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Oficerowie 1 Pułku Piechoty Legionów