Jarosław Józef Brzozowski (ur. 22 czerwca 1911 w Kownie, zm. 29 sierpnia 1969 w Warszawie) – polski filmowiec, reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych oraz fabularnych.
Życiorys Przed II wojną światową ukończył Wyższą Szkołę Handlową w Warszawie, a następnie praktykował w firmie Pathé (1933–1943). Następnie znalazł się na terenie Związku Radzieckiego, gdzie pracował w radzieckiej Kronice Filmowej w Studiu Filmów Dokumentalnych w Kownie. Jednocześnie działał w konspiracji – najpierw w Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej, tworząc dla AK kroniki filmowe z terenów Wileńszczyzny. Po zajęciu Kowna przez Niemców przedostał się na wschód, wstępując w szeregi Armii Polskiej, gdzie zaangażował się w działalność Wytwórni Filmowej „Czołówka”.
Po zakończeniu walk, we wrześniu 1945 przybył do Łodzi, gdzie skierowano go do pracy w krakowskim oddziale Polskiej Kroniki Filmowej. Następnie przeniósł się do Działu Filmów Oświatowych Instytutu Filmowego w Krakowie. Wobec nacisków ze strony władz na polityczne zaangażowanie tworzonych filmów, wycofał się z aktywnej działalności twórczej i zajął się pracą dydaktyczną, prowadząc zajęcia z zakresu warsztatu i techniki filmowej. W czerwcu 1948 m.in. za wojenną działalność konspiracyjną polegającej na gromadzeniu świadectw przeszłości pod okupacją sowiecką, nieujawnienie się po amnestii z 1947 oraz nielegalne posiadanie broni został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. W grudniu tegoż roku został skazany na karę 6 lat pozbawienia wolności i osadzony w więzieniu w Jaworznie, gdzie prowadził pracownię fotograficzną. Po jej odbyciu związał się z Wytwórnią Filmów Oświatowych. W 1958 w ramach Międzynarodowego Roku Geofizycznego był uczestnikiem polskiej wyprawy polarnej na Spitsbergen.
W latach 1949–1970 zrealizował (reżyseria, scenariusz, zdjęcia, montaż, komentarz) około czterdziestu filmów dokumentalnych. W 1962 wraz z wyreżyserował swoją jedyną produkcję fabularną – obraz Na białym szlaku.
Życie prywatne thumb|Grób Jarosława i Natalii Brzozowskich na Cmentarzu Powązkowskim (2024) Był synem Józefa i Zofii z d. Michalewicz. Z początkiem II wojny światowej zawarł związek małżeński z Natalią z d. Ponizowkin (1915–1988) – scenarzystką, reżyserką, dokumentalistką. Mieli dzieci, które urodziły się w Wilnie: syn Marek (ur. 19 stycznia 1941) i córka Dorota (ur. 27 maja 1944)Marek Hendrykowski: Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945–2014), s. 50–54, Wydawnictwo Naukowe UAM Poznań 2018, ISBN 978-83-232-2806-6.
Wraz z żoną jest pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 284 b wprost-1-27).
Nagrody Wieliczka Festiwal Filmowy w Cannes 1946 – Grand Prix dla krótkometrażowego filmu oświatowego I Nagroda w kat. filmów krótkometrażowych Warszawa w obrazach Canaletta Międzynarodowy Festiwal Filmów Naukowych i Dydaktycznych w Padwie 1951 – Srebrne Bukrenium Tadeusz Kulisiewicz Międzynarodowy Festiwal Filmów o Sztuce w Wenecji 1958 – wyróżnienie Miejsce na lato Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych i Animowanych w Lipsku 1960 – wyróżnienie Międzynarodowy Festiwal Filmów Turystycznych w Brukseli 1961 – I nagroda Międzynarodowy Festiwal Filmów Turystycznych w Marsylii 1962 – dyplom W Zatoce Białych Niedźwiedzi Ogólnopolski Festiwal Filmów Krótkometrażowych w Krakowie 1961 – II Nagroda „Srebrny Smok Wawelski” w kategorii filmów oświatowych Międzynarodowy Festiwal Filmów Popularnonaukowych w Rabacie 1961 – dyplom Nagroda Kalinga UNESCO 1962 Prekolumbijska sztuka meksykańska Międzynarodowy Festiwal Filmów Naukowych i Dydaktycznych w Padwie 1963 – Srebrne Bukrenium Interpretacje Międzynarodowy Festiwal Filmów o Sztuce i Filmów Artystycznych w Bergamo 1965 – Nagroda Główna w kategorii filmów o architekturze i sztuce współczesnej Krakowski Festiwal Filmowy 1965: Wyróżnienie Międzynarodowej Federacji Klubów Filmowych FICC Syrenka Warszawska – Nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP Skocznia Festiwal Filmów Górskich i Podróżniczych w Trydencie 1966 – wyróżnienie Helioplastyka Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych i Dokumentalnych w Wenecji 1966 – Złoty Lew Międzynarodowy Festiwal Filmów o Architekturze w Warnie 1972 – wyróżnienie w plebiscycie widzów (pośmiertnie)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Szkoły Głównej Handlowej Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Ludzie urodzeni w Kownie Kategoria:Polscy montażyści filmowi Kategoria:Polscy operatorzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Polscy reżyserzy filmów dokumentalnych Kategoria:Polscy scenarzyści filmowi Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Więźniowie polityczni w Polsce Ludowej 1944–1956 Kategoria:Zmarli w 1969 Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego w II wojnie światowej Kategoria:Żołnierze Okręgu Wilno Armii Krajowej Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie