Trachelospermum Lem. – rodzaj roślin z rodziny toinowatych (Apocynaceae). Obejmuje 9 gatunków. Rośliny te występują w południowej i wschodniej Azji na obszarze od Pakistanu na zachodzie po Japonię, Filipiny, Borneo i Jawę na wschodzie. Zaliczany tu w niektórych ujęciach gatunek północnoamerykański (T. difformis) wyodrębniany jest w osobny, monotypowy rodzaj Thyrsanthella. Rośliny te są pnączami rosnącymi w lasach i na terenach skalistych, wspinającymi się na drzewa i skały.
Dwa gatunki – T. asiaticum i T. jasminoides są uprawiane jako ozdobne dla efektownych, wonnych kwiatów. Popularne są w krajach o ciepłym klimacie – znoszą tylko krótkotrwałe spadki temperatur do -10 °C. W Polsce rośliny te bywają uprawiane w kolekcjach, zimować muszą w szklarniach.
Morfologia thumb|Trachelospermum asiaticum Pokrój Drewniejące pnącza osiągające do 15 m wysokości, czasem wolnorosnące, bez podpór. Pędy zawierają biały sok mleczny.
Liście Naprzeciwległe. Blaszki liściowe skórzaste, pojedyncze, eliptyczne do szeroko lancetowatych.
Kwiaty Skupione w luźne wierzchotki wyrastające na szczytach pędów i w kątach liści. Kielich składa się z głęboko wciętych 5 działek, na szczycie ząbkowanych, u nasady z 5–10 gruczołkami. Korona kwiatu w dole zrośnięta w pięciokanciastą rurkę, z gardzielą zwężoną, na szczycie z pięcioma rozpostartymi łatkami, w pąku skręconymi, zachodzącymi nieco na siebie w prawo także w czasie kwitnienia, biała do purpurowo nabiegłej, często żółknąca z czasem. Pręciki przyrośnięte do dolnej części rurki korony, z pylnikami strzałkowatymi, przylegającymi do szczytu słupka, z końcami wystającymi z rurki korony lub schowanymi w niej. Zalążnie są dwie, wolne, każda z licznymi zalążkami na szczycie z krótkim szyjkami słupka, zakończonymi stożkowanym znamieniem. Owoce Dwa równowąskie lub wrzecionowate mieszki, rozchylone lub równoległe, zwykle zwisające i po dojrzeniu czerwone. Nasiona długie i wąskie, na wierzchołku z kępką włosków.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Apocyneae w podrodzinie Apocynoideae w rodzinie toinowatych Apocynaceae.
Gatunki Trachelospermum asiaticum (Siebold & Zucc.) Nakai Trachelospermum assamense Woodson Trachelospermum axillare Hook.f. Trachelospermum brevistylum Hand.-Mazz. Trachelospermum dunnii (H.Lév.) H.Lév. Trachelospermum inflatum (Blume) Pierre ex Pichon Trachelospermum jasminoides (Lindl.) Lem. Trachelospermum lucidum (D.Don) K.Schum. Trachelospermum vanoverberghii Merr.
Przypisy
Kategoria:Toinowate