Ulica Stawowa – ulica położona we Wrocławiu, łącząca ulicę Tadeusza Kościuszki z ulicą Borowską, na osiedlu Przedmieście Świdnickie w dawnej dzielnicy Stare Miasto. Ulica należy do kategorii dróg gminnych i ma długości, a ponadto do tej ulicy przypisane są sięgacze o statusie dróg wewnętrznych. Odcinek ulicy rozpoczynający się przy ulicy Tadeusza Kościuszki, a kończący przy ulicy Józefa Piłsudskiego przebiega przez obszar zabudowy śródmiejskiej o pierzejowej zabudowie znajdującej się po obu stronach ulicy. Dla pozostałego odcinka zabudowa nie jest już tak intensywna, a przy końcowym fragmencie ulicy znajduje się skwer Czesława Niemena. Koniec ulicy znajduje się przy zachodnim krańcu zespołu stacji kolejowej Wrocław Główny, przechodząc pod wiaduktem kolejowym, na którym przebiegają linie kolejowe biegnące od wymienionej stacji, przy której znajduje się Dworzec Główny. Przy ulicy położonych jest kilka zachowanych z okresu przedwojennego budynków oraz obiektów kolejowych, które zostały ujęte w gminnej ewidencji zabytków, w tym zespół dworca wpisany do rejestru zabytków, a sama ulica na całej swojej długości przebiega przez obszar Przedmieścia Południowego, którego układ urbanistyczny podlega ochronie i również wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków.

Historia Teren przez który przebiega ulica Stawowa stanowił obszar na przedpolu fortyfikacyjnym Starego Miasta rozpościerający się przed Bramą Świdnicką. W XVI wieku nazywany był Wygonem Świdnickim (Schweidnitzer Vorstadt), a obejmował zakres od podwala do współczesnej estakady kolejowej oraz od Stawowej i Dworcowej. Na początku XIX wieku wzdłuż obecnej ulicy Józefa Piłsudskiego położone były wiejskie domy ogrodników. Teren ten został włączony do miasta w 1808 r..

W 1823 r. istniał już pierwszy, północny odcinek ulicy Stawowej, zaczynający się przy ulicy Tadeusza Kościuszki, a kończący przy ulicy Józefa Piłsudskiego. Wówczas to (w 1923 r.) nadano temu odcinkowi nazwę nawiązującą do położonych nieco dalej na południu Pól Stawowych (1924 r.). Jeszcze w 1850 r. przy ulicy znajdowały się tylko trzy domy. Na południe od krańca ulicy do lat 40. XIX wieku wzdłuż współczesnych ulic: Wojciecha Bogusławskiego i Kolejowej do ulicy Tęczowej biegła polna droga, która równocześnie stanowiła granicę miasta. W miejscu tej drogi urządzono ulicę po 1845 r., kiedy to powstał jej projekt. W 1946 r. zbudowano wzdłuż tej ulicy linię kolejową biegnącą od dworca w kierunku zachodnim, jednak początkowo z torami w poziomie ulic, co stanowiło istotne utrudnienie dla zwiększającego się ruchu pojazdów, tramwajów i pieszych. Takie usytuowanie ulic zdegradowało także wspomnianą ulicę Nasypową. W planie regulacyjnym przedmieść z 1856 r. przewidziano w związku z tym budowę nowej ulicy do zastąpienia ulicy Nasypowej. Została ona wytyczona w latach 1864-1887 w 4 odcinkach, a dziś nosi nazwę ulicy Swobodnej i Suchej. W latach 1855–1857 według projektu Wilhelma Grapowa zbudowano nowy dworzec Wrocław Główny.

Intensywny rozwój tej okolicy, wynikający także z postępującego ówcześnie dynamicznego rozwoju całego miasta, związany był niewątpliwie z budową wyżej wspomnianego dworca kolejowego Wrocław Główny. Spowodował on powstanie zabudowy miejskiej, w tym samej ulicy Stawowej, przy której zabudowano wszystkie parcele, a samą ulicę przedłużono do torów kolejowych i ulicy Nasypowej. W tym rejonie do 1868 r. stała jedna z rogatek miejskich, tak zwana rogatka Borowska, z punktem opłat podatkowych i celnych uiszczanych przy wjeździe do miasta. Jej nazwa wynikała z położenia przy drodze do wsi Borów. W XIX i XX wieku powstały koncepcje przedłużenia ulicy Stawowej w kierunku północnym do ulicy Podwale, lecz nie zostały one zrealizowane. W 1875 r. powstała ulica Tadeusza Rejtana na terenie należącym poprzednio do wrocławskich przedsiębiorstw braci Bauerów.

W 1901 r. ulica istniała już na całej długości, z torami tramwajowymi od ulicy Józefa Piłsudskiego (Garten Strasse). Istniała także po obu stronach torów późniejsza ulica Nasypowa (ówcześnie Friedrich Strasse). Po stronie zachodniej ulicy, na odcinku od ulicy Tadeusza Kościuszki (Tauentzien Strasse) do ulicy Józefa Piłsudskiego, znajdowały się numery (nieparzyste i parzyste) od 1 do 9, a od ulicy Józefa Piłsudskiego do ulicy Wojciecha Bogusławskiego z numerami od 11 do 15a. Po stronie wschodniej zaś numeracja posesji biegła z południa na północ wyglądała następująco: od torów kolejowych do ulicy Józefa Piłsudskiego numery od 16 do 21, od Józefa Piłsudskiego do ulicy Tadeusza Rejtana (Ernst Strasse) numery od 22 do 24 i od ulicy Tadeusza Rejtana do ulicy Tadeusza Kościuszki numery od 25 do 31.

W latach 1899–1904 przebudowano dworzec główny zgodnie z projektem Bernarda Klüschego, a jedną z najistotniejszych zmian, było wyniesienie linii kolejowej ponad poziom ulic i umieszczenie torowisk na nasypach i estakadzie. Pozwoliło to na zapewnienie bezkolizyjnej komunikacji kolejowej i ulicznej. Po dokonaniu wyniesienia linii kolejowej na nasypy i estakadę, wymieniona wyżej ulica Nasypowa uległa znacznym przekształceniom. Po jej północnej stronie ukształtowano ulicę Wojciecha Bogusławskiego, a po południowej stronie ulica uległa skróceniu i kończy się przy ulicy Komandorskiej, a odcinek od ulicy Komandorskiej do ulicy Stawowej współcześnie nie istnieje.

Przed 1926 r. uporządkowano numerację adresową przy ulicy, która częściowo zachowała się do dziś, w ten sposób, że po stronie zachodniej były numery nieparzyste, a postronnie wschodniej numery parzyste, przy czym po obu stronach ulicy numeracja zaczynała się przy ulicy Tadeusza Kościuszki i biegła rosnąco w kierunku południowym. Obejmowała ona następujące numery: strona zachodnia, numery nieparzyste – od ulicy Tadeusza Kościuszki do ulicy Józefa Piłsudskiego numery od 1 do 17, a od ulicy Józefa Piłsudskiego do ulicy Wojciecha Bogusławskiego numery od 19 do 31, oraz strona wschodnia, numery parzyste – od ulicy Tadeusza Kościuszki do ulicy Tadeusza Rejtana numery od 2 do 14, od ulicy Tadeusza Rejtana do ulicy Józefa Piłsudskiego numery od 16 do 20, od ulicy Józefa Piłsudskiego do końca od numeru 22 do 30. Wówczas nie istniał już po południowej stronie ulicy odcinek ulicy Nasypowej od ulicy Komandorskiej do ulicy Stawowej.

W wyniku działań wojennych prowadzonych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. pod koniec II wojny światowej część zabudowy uległa zniszczeniu. W latach 50. XX wieku w miejscu zniszczonych obiektów odbudowano budynki położone na narożnikach ulicy Stawowej i ulicy Tadeusza Kościuszki oraz ulicy Stawowej i ulicy Józefa Piłsudskiego, a na działkach pod numerami od 4 do 10 urządzono plac zabaw dla dzieci. Ponadto z ówczesnego okresu pochodzi zabudowa położona po stronie zachodniej ulicy, na południe od ulicy Józefa Piłsudskiego, w postaci pawilonów usługowych, powstała w tamtym czasie jako prywatna. Jednym z nielicznych budynków ocalałych przy ulicy Tadeusza Kościuszki był budynek pod numerem 49, 49a przy narożniku z ulicą Stawową i we wnętrzu kwartału. Po II wojnie światowej z Legnicy przeniesiono tu drukarnię dziennika Pionier, późniejszego Słowa Polskiego, współcześnie budynki mieszkalne.

Od marca 2012 r. do lipca 2012 r. przeprowadzono remont obejmujący elewację wraz z odtworzeniem detali architektonicznych budynku przy ulicy Piłsudskiego 95, tworzącego także wschodnią pierzeję ulicy Stawowej. Jest to budynek mieszkalny o pięciu kondygnacjach nadziemnych, z lokalem handlowo-usługowym o powierzchni położonym na parterze budynku, w którym mieści się znany sklep "Stefan", funkcjonujący od 1960 roku, pierwotnie jako część sieci Oteksu.

Przy ulicy Stawowej 4, 6, 8, od maja 2014 r. do października 2015 r., przeprowadzono inwestycję o nazwie Apartamenty Stawowa polegającą na budowie budynku biurowego z funkcją handlowo-usługową i mieszkalną. Inwestorem była firma i2 Development, projekt obiektu powstał w Autorskiej Pracowni Architektury Kuryłowicz & Associates. Powstał tu budynek o sześciu kondygnacjach nadziemnych, z dwoma lokalami handlowo-usługowymi o łącznej powierzchni około , powierzchni w 22 lokalach biurowych i 33 lokale mieszkalne o powierzchniach od 19 do 64 m².

W latach 2016–2018 przeprowadzono remont generalny wraz z modernizacją kamienicy we wnętrzu kwartału (za obecnym budynkiem ul. Stawowa 4, 6, 8), z adresem przypisanym do ulicy Tadeusza Kościuszki. Inwestycja nosiła nazwę Apartamenty Centrum Stawowa. Budynek ma 5 kondygnacji nadziemnych, 56 lokali mieszkalnych o powierzchniach od 21,9 do 31,43 m².

Nazwy W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy: Teichstrasse, od 1823 r. do 1945 r. Stawowa, od 1945 r..

Niemiecka nazwa ulicy – Teichstrasse – nosiła również miano odnoszące się do stawu, gdyż słowo Teich w języku niemieckim oznacza w tłumaczeniu na język polski – staw. Źródłem tej nazwy były stawy istniejące od średniowiecza za południowym krańcem ulicy, tzw. Pola Stawowe. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w okólniku nr 97 z 31.11.1945 r..

Układ drogowy Ulica łączy się z następującymi drogami publicznymi, kołowymi oraz innymi drogami: + Drogi powiązane powiązanie droga foto opis skrzyżowanie(sygnalizacja świetlna) ulica Tadeusza Kościuszkiśródmiejska, zbiorcza skrzyżowanie ulica Tadeusza Rejtanadojazdowa skrzyżowanie(sygnalizacja świetlna) 15px ul. Józefa Piłsudskiegośródmiejska, zbiorczatorowisko tramwajowe 160px w prawo oraz lewy, dolny róg zdjęcia naziemne przejście dla pieszych(sygnalizacja świetlna) skwer Czesława Niemena skrzyżowanie (wyłącznie tramwaje i autobusy miejskie)kontynuacja (kierunek od ulicy Borowskiej do ulicy Peronowej) 15px ulica Peronowadojazdowałącznik dla komunikacji miejskiej, torowisko tramwajowe 160px w lewo skrzyżowanie ul. Wojciecha Bogusławskiegodojazdowa w prawo kontynuacja 15px ul. Borowskaśródmiejskatorowisko tramwajowe na wprost za wiaduktem

Przewiduje się także powiązania (przez przejścia i przejazdy bramowe) oraz urządzenie ciągów pieszych lub pieszo-rowerowych w kwartale zabudowy położonym po stronie zachodniej ulicy, z ulicą Tadeusza Kościuszki i Józefa Piłsudskiego. Postuluje się także utworzenie połączenia pieszego przez skwer Czesława Niemena z przyszłym, przewidywanym do utworzenia pasażem przy Zaułku Wolskim.

Droga Ulica Stawowa określana jest jako śródmiejska. Obejmuje drogę gminną i drogi wewnętrzne. Przebiega ona przez osiedle Przedmieście Świdnickie w dawnej dzielnicy Stare Miasto we Wrocławiu. Łączy ulicę Tadeusza Kościuszki z ulicą Borowską. Droga gminna ma długość i jest drogą jednojezdniową (numer drogi: 106471D, numer ewidencyjny drogi: G1064710264011) i obowiązuje na niej ruch jednokierunkowy, z wyjątkiem krótkiego odcinka od wiaduktu do ulicy Peronowej. Jest ulicą dojazdową, choć przewiduje się klasę lokalną. Natomiast drogi wewnętrzne obejmują sięgacze od długościach odpowiednio: , , i (łącznie drogi wewnętrzne: ). Ulica kończy się pod wiaduktem kolejowym, gdzie obowiązuje ograniczenie wysokości pojazdów do . Na odcinku od ulicy Józefa Piłsudskiego do ulicy Borowskiej ulica w liniach rozgraniczających ma szerokość , a na początkowym odcinku w liniach rozgraniczających wynikających z linii zabudowy (około 16,5 m). Wskazuje się na możliwość jej modernizacji, poprzez między innymi poszerzenie jezdni. Znajdują się tu obustronne chodniki, z wyjątkiem końcowego odcinka do ulicy Borowskiej, gdzie chodnik jest jednostronny.

+ Drogi droga status, kategoria długość [m] działka pole powierzchni [m2] foto od ulicy Tadeusza Kościuszki do ulicy Józefa Piłsudskiego publiczna, gminna 401 nr 83, AM-35, obręb Stare Miasto (} od ulicy Józefa Piłsudskiego do ulicy Borowskiej nr 75/3 i 76/3, AM-35, obręb Stare Miasto () sięgacz przy numerach 1-3 wewnętrzna, gminna 85 279 nr 28, AM-35, obręb Stare Miasto () 171 23 sięgacz przy numerze 24 wewnętrzna, gminna 65 nr 79/5, AM-35, obręb Stare Miasto 296 razem publiczna, gminna 401 () wewnętrzna, gminna 344 () suma 745 () thumb|Odcinek południowy, w tle nr 23