Józef Stanisław Wierzbicki, ps. Alfons Lati (ur. 12 lutego 1853 w Henrykówce na Podolu, zm. 30 stycznia 1936Ś. p. Józef Stanisław Wierzbicki, Ludwika Życka // Kurjer Nowogródzki R.6, №71 (12-03-1936) w Nowogródku) – polski poeta, dramatopisarz, krytyk literacki i publicysta przełomu pozytywizmu oraz Młodej Polski, uważany za jednego z przedstawicieli parnasizmu oraz neoromantyzmu.
Życie Kształcił się w gimnazjum w Kamieńcu Podolskim. Wpierw studiował medycynę, a następnie prawo na Kijowskim Uniwersytecie Narodowym im. Tarasa Szewczenki. Od 1880 roku pracował jako adwokat w Mińsku, aby po 1918 roku zamieszkać na stałe w Polsce. Prowadził spokojne i dostatnie życie. Jako poeta zadebiutował w 1873 roku na łamach „Kłosów”, gdzie dwa lata później opublikował także poemat Sen, później współpracował także z „Tygodnikiem Illustrowanym”, „Prawdą” oraz „Głosem”. W 1905 został uczczony jubileuszem z okazji trzydziestolecia pracy pisarskiej.
Twórczość Głównym dziełem Wierzbickiego było trzytomowe wydanie poezji lirycznych, Poezje (t. 1:1882, t. 2: 1884, t. 3: 1894), które łączyły klasycystyczną formę, wrażliwość na krajobraz polskiej wsi oraz tematykę refleksyjno-filozoficzną. Historycy literatury zaliczają go do grona epigonów romantyzmu, pomimo iż jego poetyka zdradzała częste inspiracje werystyczne, które nie mieściły się w typowo romantycznej filozofii twórczej. Stąd inni klasyfikują poezje Wierzbickiego jako przejaw realizmu, a nawet naturalizmu w poezji polskiej.
Na uwagę zasługują również filozoficzno-refleksyjne zbiory wierszy Wierzbickiego. Niektóre z nich, takie jak O brzasku i Księga ciszy, choć zostały „przepojone wiejską prostotą” na poziomie lirycznego, „opisują drogę duszy wzbijającej się ponad świat”. Najczęściej poezję Wierzbickiego kojarzy się przy tym z nurtem reprezentowanym przez Adama Asnyka oraz Marię Konopnicką.
Recepcja i krytyka Twórczość poetycka Wierzbickiego spotkała się z przychylnym odbiorem jemu współczesnych, przy czym niektórzy krytycy zarzucali mu niedostateczne opanowanie warsztatu literackiego. Wilhelm Feldman pisał w swoim wykładzie na temat kultury polskiej przełomu XIX i XX wieku:
Dzieła Zbiory poezji 1882: Poezje (I) 1884: Poezje (II) 1890: Zosia. Księga pamiątek 1894: Poezje (III) 1898: O brzasku 1901: Rapsody 1906: Ku słońcu 1914: Księga ciszy 1922: Księga sonetów
Powieści poetyckie i poematy 1873: Sen 1880: Hanka. Powieść podolska 1890: Rajgrodzki 1910: Atlantyda
Dramaty 1880: Z życia
Przypisy
Bibliografia Henryk Markiewicz, Pozytywizm, Warszawa 1999 Zbiór poetów polskich XIX wieku, t. 4, oprac. P. Hertz, Warszawa 1965 Wilhelm Feldman, Współczesna literatura polska, t. 1 i 2, Kraków 1985 Michał Gołębiowski, Bezkres poranka. O teologii poetyckiej i teologiach kontrkultury, Kraków 2020
Linki zewnętrzne Michał Gołębiowski, Powoli wdziera się słońce, Christianitas.org, 2019.10.28 18:40 Michał Gołębiowski, Cisza i nenufary, czyli śmierć Boga i powrót do kontemplacji, Christianitas.org, 2022.04.20 16:24
Kategoria:Polscy pisarze pozytywizmu Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Urodzeni w 1853 Kategoria:Zmarli w 1936