Polskie Towarzystwo Suicydologiczne (skrót: PTS, formalnie: Stowarzyszenie Polskie Towarzystwo Suicydologiczne, ang. Polish Suicidology Society) – polskie stowarzyszenie założone w 2002 roku, którego celem jest rozwijanie i promowanie działań profilaktycznych, edukacyjnych, naukowych oraz społecznych służących zapobieganiu zachowaniom samobójczym i wspieraniu osób znajdujących się w kryzysie psychicznym. Towarzystwo zrzesza specjalistów reprezentujących różne dyscypliny nauki i praktyki zawodowej, m.in. suicydologów, psychologów, psychiatrów, pedagogów, socjologów, prawników, pracowników socjalnych, interwentów kryzysowych, kryminologów oraz kulturoznawców. Celem PTS jest rozwijanie i promowanie działań profilaktycznych, edukacyjnych, naukowych oraz społecznych służących zapobieganiu zrachowaniom samobójczym i wspieraniu osób znajdujących się w kryzysie psychicznym.
Historia Zostało powołane 12 marca 2002 roku z inicjatywy przedstawicieli środowisk naukowych i praktyków zajmujących się problematyką samobójstw, zdrowia psychicznego oraz interwencji kryzysowej. Komitet założycielski liczył 25 osób.
Towarzystwo zostało zarejestrowane 17 stycznia 2003. Prezesem w latach 2003-2024 był prof. Brunon Hołyst – kryminolog, suicydolog i autor licznych publikacji naukowych poświęconych problematyce samobójstw. W 2024 roku funkcję prezesa objął prof. dr hab. Adam Czabański – socjolog i suicydolog, autor licznych publikacji naukowych oraz ekspert w zakresie profilaktyki zachowań samobójczych, od wielu lat zaangażowany w rozwój suicydologii w Polsce.
Cele Celami Stowarzyszenia są między innymi: analiza rozpowszechnienia się zachowań samobójczych w Polsce i na świecie, spełnianie humanitarnego obowiązku ratowania innych, tworzenie naukowych podstaw programów prewencyjnych redukujących liczbę zachowań samobójczych, działania na rzecz afirmacji życia i poprawy jego jakości, wpływanie na wzrost świadomości wśród obywateli i władz publicznych zagrożeń społecznych i indywidualnych, w tym suicydogennych, jakie niesie ze sobą rozwój współczesnej technologiczno-informatycznej cywilizacji, wspieranie oraz ocena działań oraz programów w zakresie redukowania ryzyka zachowań samobójczych, inicjowanie oraz prowadzenie badań naukowych z dziedziny suicydologii, organizowanie sympozjów i konferencji naukowych dla członków PTS i osób zajmujących się praktycznie i teoretycznie problemem samobójstw.
Działalność Jest jedną z najważniejszych organizacji w Polsce zajmujących się kompleksowo problematyką zachowań samobójczych oraz upowszechnianiem wiedzy z zakresu profilaktyki, interwencji kryzysowej i postwencji. Działalność Towarzystwa obejmuje prowadzenie badań naukowych, organizację konferencji i szkoleń specjalistycznych, opracowywanie materiałów edukacyjnych oraz współpracę z instytucjami publicznymi, uczelniami wyższymi i organizacjami pozarządowymi.
Kongresy Suicydologiczne Jednym z najważniejszych obszarów działalności PTS jest współorganizacja ogólnopolskich Kongresów Suicydologicznych, stanowiących największe w Polsce forum wymiany wiedzy naukowej i doświadczeń praktycznych w zakresie zapobiegania zachowaniom samobójczym. Kongresy integrują przedstawicieli środowisk naukowych, ochrony zdrowia, edukacji, pomocy społecznej, służb mundurowych oraz administracji publicznej, umożliwiając prezentację wyników badań, dobrych praktyk oraz rekomendacji dotyczących profilaktyki, interwencji kryzysowej i postwencji.
I Kongres Suicydologiczny Pierwszy Kongres Suicydologiczny odbył się 22 marca 2018 roku na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi pod hasłem „Perspektywy zapobiegania samobójstwom i depresji w Polsce”. Organizatorami wydarzenia byli Ministerstwo Zdrowia, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Polskie Towarzystwo Suicydologiczne oraz Sekcja Naukowa Suicydologii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Celem Kongresu było wypracowanie wspólnych kierunków działań na rzecz krajowego systemu zapobiegania samobójstwom oraz integracja środowiska specjalistów zajmujących się zdrowiem psychicznym. W wydarzeniu uczestniczyli eksperci z Polski oraz z zagranicy, a program obejmował sesje naukowe i warsztaty poświęcone profilaktyce samobójstw. Kongres został objęty Honorowym Patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich.
II Kongres Suicydologiczny Druga edycja Kongresu odbyła się w dniach 19-20 listopada 2020 roku w formule online z powodu pandemii COVID-19. Tematem przewodnim było „Profilaktyka samobójstw – od nauki do praktyki w dobie pandemii COVID-19”. Głównym celem wydarzenia było wsparcie merytoryczne wdrażania Krajowego Programu Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym oraz przedstawienie rozwiązań umożliwiających skuteczne prowadzenie działań profilaktycznych w warunkach pandemii. W programie znalazły się wykłady ekspertów, sesje dyskusyjne oraz debata poświęcona wypracowaniu spójnych rekomendacji dla systemu ochrony zdrowia psychicznego.
III Kongres Suicydologiczny Trzeci Kongres Suicydologiczny odbył się w dniach 18-19 października 2024 roku w Centrum Kliniczno-Dydaktycznym Uniwersytetu Medycznego w Łodzi oraz w formule hybrydowej. Hasłem przewodnim Kongresu były „Wyzwania we wdrażaniu i ewaluacji programu profilaktyki samobójstw”. Głównym celem wydarzenia było opracowanie wytycznych dotyczących dalszego wdrażania oraz ewaluacji Krajowego Programu Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym realizowanego w ramach Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025. Program Kongresu obejmował sesje plenarne z udziałem ekspertów z Polski i z zagranicy, prezentacje dobrych praktyk oraz debatę poświęconą kierunkom dalszego rozwoju systemu profilaktyki samobójstw w Polsce.
W latach 2018–2020, dzięki współpracy Polskiego Towarzystwa Suicydologicznego z Wydziałem „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego, odbyły się trzy edycje ogólnopolskiej konferencji naukowej „Autodestrukcja. Sytuacje graniczne we współczesnej kulturze”: I Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Autodestrukcja. Sytuacje graniczne we współczesnej kulturze”. Tematem przewodnim były sytuacje graniczne we współczesnej kulturze, ze szczególnym uwzględnieniem samobójstwa jako zjawiska kulturowego. II Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Autodestrukcja II. Sytuacje graniczne we współczesnej kulturze”. Druga edycja poświęcona była interdyscyplinarnej analizie zachowań autodestrukcyjnych i samobójczych w kulturze oraz współczesnych kierunków badań suicydologicznych. W programie znalazły się sesje dotyczące historii samobójstw, literatury, filmu, mediów, gier komputerowych oraz praktyki klinicznej i profilaktyki. III Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Autodestrukcja III. Sytuacje graniczne we współczesnej kulturze”. Jej celem była kontynuacja interdyscyplinarnej dyskusji nad problematyką autodestrukcji i samobójstw w kontekście kultury oraz nauk społecznych i humanistycznych.
Studia podyplomowe W 2021 roku uruchomiło również pierwsze w Polsce studia podyplomowe o kierunku „Suicydologia” we współpracy z Wyższą Szkołą Menedżerską w Warszawie, a od 2025 roku z Uniwersytetem Vizja. Zajęcia prowadzone są przez specjalistów z dziedziny suicydologii, socjologii, psychiatrii, psychologii, pedagogiki, kryminologii oraz kulturoznawstwa.
Biblioteka Suicydologiczna Od 2021 roku Polskie Towarzystwo Suicydologiczne we współpracy z Wydawnictwem Difin wydaje serię „Biblioteka Suicydologiczna” poświęconą problematyce suicydologii oraz zapobiegania zachowaniom samobójczym. Celem serii jest upowszechnianie aktualnej wiedzy naukowej oraz prezentacja zagadnień związanych z profilaktyką, interwencją kryzysową i postwencją. Poszczególne tomy opracowywane są przez interdyscyplinarne grono autorów reprezentujących m.in. psychiatrię, psychologię, socjologię, pedagogikę, medycynę, prawo oraz pracę socjalną. Dotychczas w serii Biblioteka Suicydologiczna ukazały się cztery tomy: Zapobieganie samobójstwom. Tom 1. Motywacja zachowań samobójczych, redakcja naukowa: Brunon Hołyst, rok wydania 2021, tom poświęcony motywacji zachowań samobójczych oraz ich uwarunkowaniom psychologicznym, społecznym, medycznym i prawnym. Zapobieganie samobójstwom. Tom 2. Zachowania suicydalne osób starszych, redakcja naukowa: Brunon Hołyst, rok wydania 2022, publikacja poświęcona epidemiologii, czynnikom ryzyka oraz profilaktyce samobójstw w populacji seniorów. Zapobieganie samobójstwom. Tom 3. Zachowania suicydalne dzieci i młodzieży, redakcja naukowa: Brunon Hołyst, rok wydania 2023, tom poświęcony zachowaniom suicydalnym dzieci i młodzieży, czynnikom ryzyka, ochronnym oraz współczesnym metodom profilaktyki i interwencji. Zapobieganie samobójstwom. Tom 4. Nowe wyzwania w profilaktyce samobójstw, redakcja naukowa: Brunon Hołyst, rok wydania 2025, tom zawiera opracowania polskich i zagranicznych ekspertów z Europy, Azji i Australii, poświęcone współczesnym wyzwaniom w zapobieganiu samobójstwom oraz nowym kierunkom rozwoju suicydologii.
Życie warte jest rozmowy Jest to inicjatywa, której celem jest propagowanie wiedzy na temat zapobiegania samobójstwom. Jej organizatorzy podkreślają znaczenie rozmowy jako jednego z najważniejszych sposobów umożliwiających pomoc osobom w kryzysie.
Wydarzenie to zostało zainicjowane z okazji obchodów Światowego Dnia Zapobiegania Samobójstwom (World Suicide Prevention Day) 10 września 2018 roku przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne oraz Instytut Psychiatrii i Neurologii przy współpracy z samorządem doktorantów Wydziału „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego.
W latach 2018-2021 oraz 2025 inicjatywa współfinansowana była przez Narodowy Program Zdrowia. W 2019 roku ambasadorem inicjatywy został polski aktor Michał Czernecki.
Cele inicjatywy: Promowanie wrażliwości i otwartości na rozmowę z osobami w kryzysie psychicznym. Często nie mają one możliwości werbalizacji swoich przeżyć wewnętrznych z powodu strachu przed stygmatyzacją oraz bagatelizacją problemów, z którymi się zmagają. Próba detabuizacji zjawiska samobójstwa, podważenia mitów oraz stereotypów dotyczących osób zmagających się z problemami psychicznymi. Podniesienie świadomości społecznej samobójstw. Próba zmiany sposobu mówienia oraz myślenia o samobójstwie w przestrzeni publicznej, zarówno w mediach, jak i w przestrzeni codziennej. Upowszechnianie wiedzy na temat możliwych sposobów prewencji i profilaktyki. Promowanie organizacji zajmujących się pomocą osobom w kryzysie. Organizowanie wykładów otwartych, podczas których odbywają się prelekcje z zakresu prewencji samobójstw oraz higieny zdrowia psychicznego. Organizowanie szkoleń z zakresu prewencji samobójstw dla specjalistów, którzy spotykają się z osobami w kryzysie psychicznym na co dzień: nauczycieli, pedagogów, pracowników opieki społecznej, księży, policjantów. W ramach inicjatywy powstały trzy spoty telewizyjne. Zorganizowano także cyklicznie wykłady otwarte skupiające się na różnych tematach z dziedziny prewencji samobójstw: 7.12.2018 – Życie jest warte rozmowy – Podaruj czas na święta – idea pomocy tym, którzy doświadczają kryzysu i potrzebują szczególnego wsparcia w czasie Świąt Bożego Narodzenia. 26.06.2019 – Życie jest warte rozmowy – Informować/ratować? Potencjał mediów w profilaktyce zachowań samobójczych. 14.10.2019 – Życie jest warte rozmowy – Edukuj – wspieraj – bądź. Profilaktyka samobójstw wśród dzieci i młodzieży. 22.11.2019 – Życie jest warte rozmowy – Kultura (l) nie o życiu: samobójstwo w zwierciadle kultury, poświęcone zagadnieniu samobójstwa i sposobom przedstawiania go w dziełach kultury. 12.12.2029 – Życie jest warte rozmowy – Gdy życie traci sens… Zachowania samobójcze w grupach podwyższonego ryzyka, poświęcone zagadnieniu samobójstwa wśród grup charakteryzujących się wysokim wskaźnikiem zachowań samobójczych.