Lars Christensen

Lars Christensen (ur. 6 kwietnia 1884 w Sandar, zm. 10 grudnia 1965 w Nowym Jorku) – norweski przedsiębiorca, przemysłowiec, właściciel przedsiębiorstw wielorybniczych i transportu morskiego; wspierał eksplorację Antarktyki – zorganizował dziewięć wypraw badawczych, uczestnicząc w czterech z nich.

Życiorys Lars Christensen urodził się 6 kwietnia 1884 roku w Sandar. Jego ojcem był przedsiębiorca w sektorze stoczniowym i wielorybniczym Christen Christensen (1845–1923), syn armatora Sørena Lorentza Christensena (1810–1862), a matką – córka armatora Larsa Christensena, Augusta Frederikke Christensen (1851–1888).

Po ukończeniu szkoły średniej w 1899 roku pracował jako pracownik biurowy w firmie rodzinnej w Sandefjord. Następnie kształcił się w szkołach handlowych w Niemczech i Wielkiej Brytanii, gdzie później odbył również praktykę zawodową w stoczniach. Po powrocie do Norwegii zaczął pracować w firmie rodzinnej, która zaangażowała się w rozwój wielorybnictwa na obszarach Antarktyki. Swoja własną firmę założył w 1907 roku, jednak przez wiele lat kierował spółkami rodzinnymi we współpracy z ojcem i braćmi. Wówczas działalność Christensenów skupiała się na eksploracji nowych obszarów dla wielorybnictwa, przede wszystkim na zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej i Południowej. W 1910 roku poślubił Ingrid Dahl (1891–1976) – córkę Thora Dahla (1862–1920) – największego przedsiębiorcy w branży wielorybniczej w Sandefjord. Od 1909 roku Christensen był zastępcą konsula Danii w Sandefjord, a od 1937 roku konsulem Danii.

Po śmierci ojca i teścia na początku lat 20. XX w. roku przejął większą część ich działalności. Rozwinął firmę teścia A/S Thor Dahl, która stała się jednym z najbardziej znaczących przedsiębiorstw w branży wielorybniczej na świecie.

Podczas II wojny światowej przebywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie przewodniczył komitetowi ds. wielorybnictwa przedsiębiorstwa Nortraship. Współpracował również z ambasadą Norwegii w Waszyngtonie jako doradca finansowy. Działał na rzecz marynarzy, finansując m.in. działalność kościoła marynarzy w San Pedro w Kalifornii.

Po wojnie grupa Thor Dahl pod kierownictwem Christensena odzyskała pozycję jednego z liderów w branży wielorybniczej i zaczęła zwiększać udziały w firmach transportu morskiego oraz żeglugi liniowej.

Eksploracja Antarktyki Christensen aktywnie wspierał eksplorację Antarktyki. Sfinansował dziewięć wypraw badawczych, biorąc osobiście udział w czterech z nich. W ekspedycjach towarzyszyła mu żona Ingrid. Dzięki Christensenowi zorganizowano m.in.: pierwszą ekspedycję antarktyczną na statku „Norvegia” w latach 1927–1928 na Wyspę Bouveta drugą ekspedycję antarktyczną na statku „Norvegia” w latach 1928–1929 na Wyspę Bouveta i Wyspę Piotra I czwartą ekspedycję antarktyczną na statku „Norvegia” w latach 1930–1931 do Ziemi Królowej Maud badania z powietrza wschodniej części Antarktydy w latach 1936–1937

Głównym celem tych wypraw było znalezienie łowisk wielorybów, oszacowanie ich populacji i tras migracji. Jednocześnie ekspedycje zajmowały się badaniami topograficznymi i mapowaniem terenów Antarktydy. Dzięki wyprawom Christensena Norwegia zajęła Wyspę Bouveta (1927), Wyspę Piotra I (1929) i Ziemię Królowej Maud (1939).

W 1929 roku Christensen wprowadził do swojej floty wielorybniczej samoloty, zmodyfikował statek „Norvegia” i wyposażył go w dwa wodnoloty. Czwarta wyprawa norweska w latach 1930–1931 zbadała z powietrza Ziemę Królowej Maud – loty zwiadowcze prowadzili Hjalmar Riiser-Larsen (1890–1965) (kierownik wyprawy) i Finn Lützow-Holm (1890–1950).

Działalność charytatywna Christensen aktywnie angażował się na rzecz rodzinnego miasta Sandefjord. W 1917 roku ufundował Muzeum Wielorybnictwa, a w kolejnych latach sfinansował m.in. budowę pomnika wielorybnictwa (norw. Hvalfangstmonumentet) i kaplicy św. Olafa. W 1957 roku ufundował Sjøfartsmuseeet (pol. „muzeum morskie”). Hojnie wsparł prace nad odrestaurowaniem statku „Fram”, który brał udział w trzech wielkich norweskich ekspedycjach polarnych: Fridtjofa Nansena (1893–1896), Ottona Sverdrupa (1898–1902) i Roalda Amundsena (1910–1912).

Christensen zmarł 10 grudnia 1965 roku w Nowym Jorku.

Publikacje 1935 – Til Sydishavet 1935 – Such is the Antarctic 1938 – Min siste ekspedisjon til Antarktis 1936–37 1939 – Recent reconnaissance flights in the Antarctic. The course of Antarctic exploration between longitudes 20° W and 110° E 1942 – An outline for Norwegian post-war reconstruction together with proposals for prepeace action

Odznaczenia, członkostwa i nagrody 1927 – Gunnerusmedaljen Królewskiego Norweskiego Towarzystwa Naukowego 1929 – Order Świętego Olafa, Kawaler I Klasy 1935 – David Livingstone Centenary Medal Amerykańskiego Towarzystwa Geograficznego 1935 – honorowy członek Królewskiego Norweskiego Towarzystwa Naukowego (norw. Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab) 1944 – Order Świętego Olafa, Komandor z Gwiazdą Order Danebroga Order Wazów Legia Honorowa Krzyż Wolności Haakona VII honorowy członek Norweskiej Akademii Nauk (norw. Det Norske Videnskaps-Akademi) honorowy członek Norweskiego Towarzystwa Geograficznego (norw. Det norske Geografiske Selskap) Honorowy obywatel miasta Granby w Kanadzie

Upamiętnienie Na cześć Christensena nazwano: część wybrzeża Ziemi Mac Robertsona w Antarktydzie Wschodniej – Wybrzeże Larsa Christensena najwyższy szczyt Wyspy Piotra I – Lars Christensen Peak wyspę na południowo-zachodnim krańcu Wyspy Bouveta – Larsøya lodowiec na Wyspie Bouveta – Christensenbreen

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Ludzie związani z Sandefjord Kategoria:Ludzie związani z żeglugą Kategoria:Norwescy przedsiębiorcy Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Olafa Kategoria:Odznaczeni Orderem Danebroga Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami obiektów fizjograficznych na Ziemi Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zmarli w 1964