thumb|Kwiaty Dodonaea viscosa Dodonaea – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych. Obejmuje 72 gatunki. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej, ale ogromna większość jego przedstawicieli (65 gatunków) jest endemitami Australii. Te zwykle gruczołowato lepkie drzewa i krzewy zasiedlają w większości siedliska suche i piaszczyste, zwykle jednak rosnąc w ich obrębie w pobliżu strumieni i wzdłuż wybrzeży. Do rodzaju należą rośliny wiatropylne, co jest wyjątkowe wśród generalnie owadopylnych mydleńcowatych.

Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne, wykorzystywane jako lecznicze i paszowe. Szeroko rozprzestrzeniony gatunek D. viscosa jest źródłem dobrego drewna opałowego i wykorzystywanego do wyrobu narzędzi, uchwytów itp. Sadzony jest także jako ozdobny (jego owoce wykorzystywane są w hawajskich girlandach lei), tam też służą do wyrobu czerwonego barwnika.

Nazwa rodzaju upamiętnia Remberta Dodoensa (1517–1585) – botanika flamandzkiego.

Morfologia thumb|Dodonaea triquetra thumb|Dodonaea microzyga Pokrój Krzewy i niskie drzewa osiągające do 6 m wysokości, często lepko ogruczolone.

Liście Zimozielone, skrętoległe, rzadko naprzeciwległe, bez przylistków, często ogruczolone, lepkie i aromatyczne. Blaszka pojedyncza i wówczas zwykle piłkowana, albo pierzasta z listkami czasem równowąskimi, listek szczytowy bywa normalnie wykształcony lub jest silnie zredukowany.

Kwiaty Obupłciowe i jednopłciowe (rośliny są wówczas dwupienne). Wyrastają pojedynczo w kątach liści bądź zebrane w grona i wiechy w kątach liści i na szczytach pędów. Kwiaty są promieniste. Działki kielicha opadają po dojrzeniu, występują w liczbie pięciu, rzadziej trzech do siedmiu. Płatków korony brak. Dysku miodnikowego brak lub jest szczątkowy. Pręciki występują w liczbie od 5 do 15. Nitki pręcików są krótkie, pylniki elipsoidalne. Górna zalążnia jest elipsoidalna, tworzona zwykle przez trzy lub pięć, rzadziej dwa lub sześć owocolistków i zawiera tyle samo komór. W każdej z komór znajdują się dwa zalążki. Szyjka słupka jest dłuższa od zalążni, często skręcona i zwieńczona jest znamieniem o liczbie łatek odpowiadającej liczbie owocolistków.

Owoce Torebki dwu- do sześciokomorowe, z komorami na ścianach odosiowych oskrzydlonymi, zwykle dodatkowo dętymi. W każdej z komór dojrzewają zwykle dwa nasiona kulistawe, jajowate lub soczewkowate.

Systematyka Rodzaj z plemienia Dodonaeaeae, podrodziny Dodonaeoideae z rodziny mydleńcowatych Sapindaceae.

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Mydleńcowate