thumb|Jeziorko Kamionkowskie, po lewej budynki fabryki Lotte Wedel thumb|Ulica Skaryszewska mały|Kompleks Uniwersytetu SWPS, mieszczący się w kompleksie Fabryki Aparatów Elektrycznych Kazimierza Szpotańskiego Kamionek (dawniej Kamion lub Kamień) – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Praga-Południe w Warszawie.

Granice Granice Kamionka, jako osiedla samorządowego, do kwietnia 2010 r. przebiegały następująco: od wiaduktu nad ul. Zamoyskiego, wzdłuż linii kolejowej do ul. Podskarbińskiej, stroną nieparzystą ul. Podskarbińskiej do zbiegu z ul. Grochowską, zachodnią stroną ul. Międzyborskiej do al. Waszyngtona, wzdłuż bulwaru St. Augusta do ul. Międzynarodowej, ul. Międzynarodową na północ wzdłuż ogrodzenia parku Skaryszewskiego do północnego brzegu Jeziorka Kamionkowskiego, wzdłuż jego brzegu i ul. Zamoyskiego do wiaduktu.

Po przyjęciu przez Radę Warszawy 14 stycznia 2010 r. nowego Statutu Dzielnicy Praga Południe, władze dzielnicy przyjęły nowe statuty jednostek pomocniczych niższego rzędu istniejących na terenie dzielnicy, modyfikując w niektórych przypadkach ich graniceUchwała Nr 328/LI/2010 Rady Dzielnicy Praga-Południe m. st. Warszawy z dnia 19 kwietnia 2010 r. w sprawie nadania statutów oraz ustalenia zasad i trybu przeprowadzenia wyborów do organów jednostek pomocniczych niższego rzędu istniejących na terenie Dzielnicy Praga-Południe m. st. Warszawy. W przypadku Kamionka rozszerzono jego obszar o tereny kolejowe na północy oraz o tereny parku Skaryszewskiego i Stadionu Narodowego wraz z błoniami (tereny te do tej pory znajdowały się poza obszarami wyznaczonych osiedli, przy czym Park Skaryszewski i Stadion Narodowy znajdują się na terenach historycznie będących częścią Saskiej KępyJezioro Kamionkowskie, będące dawnym korytem Wisły, wyznacza historyczną granicę Kamionka, lezącego dawniej na prawym brzegu Wisły, gdy tereny obecnej Saskiej Kępy i tereny zajmowane dziś przez Park Skaryszewski i Stadion Narodowy znajdowały się na lewym brzegu, jako część Solca), tak, że obecne jego granice mają następujący przebieg: od północnej granicy dzielnicy stroną nieparzystą ul. Podskarbińskiej do zbiegu z ul. Grochowską, zachodnią stroną ul. Międzyborskiej do al. Waszyngtona, nieparzystą stroną od osi al. Waszyngtona do ronda Waszyngtona, przez rondo Waszyngtona i na północ od osi al. Poniatowskiego/mostu Poniatowskiego do osi rzeki Wisły i granicy dzielnicy, wzdłuż zachodniej i północnej granicy dzielnicy do wysokości ul. PodskarbińskiejStatut Osiedla Kamionek.

Kamionek jako obszar według Miejskiego Systemu Informacyjnego (MSI) rozciąga się od Wisły, wzdłuż al. Poniatowskiego i al. Waszyngtona do ul. Kinowej, dalej ul. St. Augusta do ul. Terespolskiej, dalej do ul. Mińskiej i Chodakowskiej, którą dochodzi do północnej granicy Pragi-Południe (linii kolejowej). Linią kolejową granica Kamionka biegnie do Wisły, przy moście średnicowymObszar "Kamionek" według MSI. Według MSI Kamionek nie obejmuje wschodnich terenów osiedla uznanych za część Kamionka zarówno w 1998 r. przez Radę Gminy Warszawa-Centrum, jak i w 2010 r. przez Radę Dzielnicy Praga-PołudniePor. mapa porównująca granice Osiedla Kamionek (do kwietnia 2010 r.) oraz Obszaru "Kamionek" według MSI.

Historia Istniejąca w XI-XII wieku osada Kamion (Kamień), która dała nazwę obecnemu Kamionkowi, wymieniana jest w falsyfikacie mogileńskim na prawym brzegu Wisły, przy przeprawie z Solca na Saską Kępę. Rozciągała się ona na obszarze zawartym pomiędzy obecnymi ulicami Ząbkowską i Podskarbińską. Z czasem wyodrębniły się z niej osady: Targowe i Skaryszew.

Wieś duchowna Kamion w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiegoAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 250., własność prebendalna płockiej kapituły katedralnej w 1542 rokuAntoni Julian Nowowiejski, Płock : monografia historyczna, s. 334..

Na polach Kamiona miały miejsce elekcje dwóch królów polskich: Henryka Walezego (1573) oraz Augusta III (1733).

Ziemie istniejącego kościoła i jego parafii, aż do wykupienia ich przez Stanisława Augusta w 1780, należały przez wieki do kapituły płockiej.

W miejscu gdzie kiedyś stał kościół – zniszczony w 1656 i rozebrany w połowie XVII wieku, znajduje się obecnie kościół pod wezwaniem Matki Boskiej Zwycięskiej (wzniesiony w latach 1929−1931) według projektu Konstantego Jakimowicza. Obok kościoła znajduje się najstarsza zachowana nekropolia w Warszawie i jedna z najstarszych w Polsce – cmentarz Kamionkowski, funkcjonujący od XIII wieku a zamknięty w 1887 w związku z otwarciem cmentarza Bródnowskiego. Jest to zarazem jedyny zachowany cmentarz przykościelny w Warszawie. Znajdują się tam m.in. symboliczne groby: obrońców Warszawy z 1794, generała i poety Jakuba Jasińskiego oraz Tadeusza Korsaka. Obok cmentarza katolickiego pod adresem ul. Grochowska 307 znajdował się także cmentarz staroobrzędowców, zlikwidowany po II wojnie światowej.

W 1890 roku (według innego źródła w 1889 roku) Kamionek przyłączono do WarszawyTrzebiński, Wojciech (1916–1993); Borkiewicz, Adam (1896–1958). Podziały administracyjne Królestwa Polskiego w okresie 1815-1918 r.: Zarys historyczny. Dokumentacja Geograficzna 1956 z. 4..

W okresie międzywojennym na Kamionku nastąpił dynamiczny rozwój przemysłu; powstały wtedy m.in. Państwowe Zakłady Tele- i Radiotechniczne, Zakłady Amunicyjne „Pocisk” i Fabryka Aparatów Elektrycznych „Szpotański”.

Zabudowa Kamionka ucierpiała w czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939.

Ludzie związani z Kamionkiem W 1864 na Kamionku urodził się Roman Dmowski.

Inne informacje W domku loretańskim w kościele Matki Bożej Loretańskiej znajduje się figura Matki Boskiej Kamionkowskiej, pochodząca pierwotnie z kościoła na Kamionku.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Kamionek (Warszawa) Kategoria:Osiedla w Warszawie Kategoria:Wsie prebendalne płockiej kapituły katedralnej (województwo mazowieckie)