Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS) – fundusz utworzony przez pracodawcę do finansowania określonych świadczeń socjalnych.
Do jego utworzenia zobowiązane są jednostki budżetowe, samorządowe organy budżetowe oraz pracodawcy zatrudniający co najmniej 50 pracowników (według stanu na dzień 1 stycznia danego roku w przeliczeniu na pełne etaty), lub zatrudniający co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników, o ile z wnioskiem o utworzenie funduszu wystąpi zakładowa organizacja związkowaKto musi tworzyć Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych biznes.gov.pl [dostęp: 29-11-2021].
Przepisy regulujące fundusz znajdują się w ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnychObwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lutego 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych ().
Przeznaczenie środków Do skorzystania ze środków zebranych w ramach funduszu upoważnieni są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści (byli pracownicy) i ich rodziny oraz inne osoby wskazane przez pracodawcę w regulaminie funduszuZakładowy fundusz świadczeń socjalnych – cel, źródła i zasady systim.pl [dostęp: 01-12-2021].
Środki zgromadzone przez ZFŚS służą finansowaniu ściśle określonych rodzajów działalności socjalnej. Są to:
wypoczynek, na przykład dofinansowanie urlopu, działalność kulturalno-oświatowa, działalność sportowo-rekreacyjna, opieka nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, przedszkolach i w innej formie, pomoc materialno-rzeczowa lub finansowa, na przykład zakup paczek świątecznych dla dzieci, zapomoga z powodu zdarzeń losowych, zwrotna lub bezzwrotna pomoc na cele mieszkaniowe, na przykład pożyczka mieszkaniowa, pożyczka remontowa.
Finansowanie ZFŚS Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych.
Wysokość odpisu podstawowego na jednego zatrudnionego wynosi 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego (przy czym drugie półrocze bierze się pod uwagę, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu jest wyższe w stosunku do pierwszego półrocza).
Wyjątki dotyczące wysokości odpisu podstawowego zawierająZakładowy fundusz świadczeń socjalnych pip.gov.pl [dostęp: 29-11-2021]:
pracowników młodocianych – wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika wynosi w pierwszym roku nauki 5%, w drugim 6%, a w trzecim 7% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze – wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika wynosi 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, pracowników, w stosunku do których orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności – wysokość odpisu podstawowego na jednego pracownika może być zwiększona o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej.
Przedsiębiorcy mogą dodatkowo zwiększać środki funduszu z zysku netto do podziału, a spółdzielnie – z nadwyżki bilansowejDowolność ustalania wysokości odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych zfss.pl [dostęp: 29-11-2021].
Fundusz zasila się również środkami pochodzącymi zTworzenie i administrowanie środkami ZFŚS - różne aspekty zfss.pl [dostęp: 29-11-2021]:
wpływów z opłat pobieranych od osób i jednostek organizacyjnych – korzystających z działalności socjalnej, darowizn oraz zapisów osób fizycznych i prawnych, odsetek od środków funduszu, wpływów z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe, wierzytelności likwidowanych zakładowych funduszy socjalnego i mieszkaniowego, przychodów z tytułu sprzedaży, dzierżawy i likwidacji środków trwałych służących działalności socjalnej, w części nieprzeznaczonej na utrzymanie lub odtworzenie zakładowych obiektów socjalnych, przychodów z tytułu sprzedaży i likwidacji zakładowych domów i lokali mieszkalnych w części nieprzeznaczonej na utrzymanie pozostałych zakładowych zasobów mieszkaniowych.
Funkcjonowanie ZFŚS Zakładowym funduszem świadczeń socjalnych administruje pracodawca, a środki funduszu niewykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na rok następny. Pracodawca jest zobowiązany do przekazania wszystkich środków pochodzących z odpisów i zwiększeń na konto ZFŚS w terminie do 30 września danego roku. Do 31 maja konieczne jest przekazanie co najmniej 75% wszystkich odpisów na ten cel.
Rezygnacja z tworzenia ZFŚS nie oznacza natychmiastowej jego likwidacji, gdyż wszystkie niewykorzystane środki funduszu powinny być nadal wykorzystywane na prowadzenie działalności socjalnej, aż do ich pełnego wyczerpania.
Przypisy
Kategoria:Ubezpieczenia społeczne Kategoria:Prawo pracy