Ulica Milionowa w Petersburgu

mały|Widok na ul. Milionową z Pałacu Zimowego Ulica MilionowaM. Wilk, Petersburg, s. 43. (, Millionnaja ulica) – ulica w Petersburgu. Rozpoczyna swój bieg nad Kanałem Łabędzim, biegnie równolegle do Newy i kończy bieg na Placu Pałacowym. Przebiega przez dwie wyspy – 1. i 2. Wyspę Admiralicji (do przekopania Kanału Zimowego była to jedna wyspa).

Historia Ulica została wytyczona w 1711 r. w związku z budową Pałacu ZimowegoB. Piotrowski (red.) i in., Sankt-Pietierburg..., s. 649.. Oficjalnie układ ulic w tej części miasta został zatwierdzony przez Piotra I w maju 1715 r. Ulicy nadano wówczas nazwę Wielkiej, gdyż wyróżniała się swoją długością, na pierwszych planach Petersburga funkcjonowała również jako Pocztowa lub Wielka Niemiecka (od słobody niemieckiej, jaka ukształtowała się w tej części Petersburga). W latach 1718–1719 ulicę przeciął Kanał Zimowy, nad którym wzniesiono pierwszy w Petersburgu most zwodzony. W pierwszych latach po wytyczeniu ulicy wzniesiono przy niej pierwszych kilkanaście domów mieszkalnych. Od lat 30. XVIII w. ulicę nazywano wymiennie Niemiecką, Grecką (od innej położonej w pobliżu słobody) oraz Milionową. Ostatnia z nazw odnosiła się do rezydencji hrabiego Szeremetjewa położonej przy ulicy pod nr. 19. Z uwagi na ogromny przepych obiektu nazywano go Milionowym Domem. Zabudowa ulicy, położonej w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Zimowego i Nabrzeża Pałacowego, należała do najwystawniejszych w rozwijającym się PetersburguJ. Miles, Petersburg, s. 110.. Rezydencje i wille wznosili przy niej zarówno Rosjanie, jak i cudzoziemcyM. Wilk, Petersburg, s. 15.. Jeszcze w 1738 r. oficjalną nazwą ulicy została Wielka Niemiecka. mały|Pałac Sałtykowa, rezydencja z lat 80. XVIII w. pod nr 3 W 1736 r. i 1737 r. zabudowa ulicy została zniszczona przez kilka pożarów śródmieścia Petersburga. Jedną z przyczyn szybkiego rozprzestrzeniania się ognia był fakt, że w tej części miasta obok efektownych murowanych rezydencji wznoszono budynki drewniane. Po pożarach, które strawiły całe słobody Niemiecką i Grecką, budowania drewnianych domów zabroniono. Przy Wielkiej Niemieckiej powstały kamienne domy zamożnych mieszkańców miasta, celowo wznoszone na wysokim fundamencie, by nie ulec zniszczeniu w czasie regularnych powodzi. Na pierwszych kondygnacjach budynków od lat 40. XVIII w. otwierano również sklepy. Ulicę wydłużono aż do Kanału Łabędziego, wzdłuż Łąki Carycy (późniejszego Pola Marsowego). W końcu XVIII w. do powszechnego użytku weszła nazwa ulica Milionowa, która brzmiała bardziej prestiżowo; ulicę w tym okresie zamieszkiwali głównie przedstawiciele arystokracji, natomiast część budynków, należących do gorzej urodzonych, choć zamożnych właścicieli, była oddawana pod wynajem. Jeszcze w XIX w. ulicę nazywano też Wielką Milionową, dla odróżnienia od Małej Milionowej – części obecnej ul. Wielkiej Morskiej, lub Troicką, od cerkwi Trójcy Świętej znajdującej się w pałacu księcia Oldenburskiego.

W 1918 r. ulicy Milionowej nadano imię narodowolca Stiepana Chałturina, który w 1880 r. próbował dokonać zamachu na Aleksandra II, wysadzając w powietrze część Pałacu Zimowego. Nazwę historyczną przywrócono ulicy w 1991 r. mały|Rezydencja Cantemira, nr 7

Znaczące obiekty

dom Iwana Bieckiego, następnie pałac księcia Oldenburskiego, wzniesiony w latach 70. lub w latach 1784–1787 według projektu Jeana-Baptiste'a Vallina de la Mothe, przebudowany w latach 30. XIX w. według projektu Wasilija Stasowa dom Sałtykowa, wzniesiony w latach 1784–1788 według projektu Giacomo Quarenghiego mały|Pałac Marmurowy, dawny budynek głównej apteki, wzniesiony w 1732 r., pod nr 4 pałac Dimitrie Cantemira, wzniesiony w I poł. XVIII w. według projektu Bartolomeo Rastrellego, przebudowany na miejską rezydencję dla Ilji Gromowa w XIX w., pod nr 7 Pałac Marmurowy pod nr 5/1 dom Bariatyńskich wzniesiony w latach 1720–1730, przebudowany w XIX w., pod nr 21B. Piotrowski (red.) i in., Sankt-Pietierburg..., s. 78. dom hrabiego Apraksina, następnie Siemiona Abamelek-Łazariewa, przebudowany w latach 70. XVIII w. i na pocz. XX w. według projektu J. Worotiłowa, pod nr 22 dom Iwana Musina-Puszkina, przebudowany w latach 90. XIX w., pod nr 29 dom L. Blumentrosta pod nr 30 koszary 1 batalionu Prieobrażeńskiego Pułku Lejbgwardii pod nr 33 dom sztabu generalnego, wzniesiony w 1843 r. według projektu Aleksandra Briułłowa, pod nr 38 Pałac Nowo-Michajłowski ze skrzydłem powstałym poprzez przebudowę dawnego Milionowego Domu (Sztalmejstierski korpus) pod nr 19

Przypisy

Bibliografia J. Miles, Petersburg, Wydawnictwo MAGNUM, Warszawa 2020, . B. Piotrowski (red.), O. Czekanowa i in., Sankt-Pietierburg. Pietrograd. Leningrad. Encikłopiediczeskij sprawocznik, Naucznoje Izdatiel’stwo Bol’szaja Rossijskaja Encikłopiedija, . M. Wilk, Petersburg. Stara i nowa historia, Wyższa Szkoła Studiów Międzynarodowych, Łódź 2003, .

Kategoria:Ulice i place w Petersburgu