Chaber łąkowy (Centaurea jacea L.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Rodzimy obszar jego występowania to niemal cała Europa, północno-zachodnia Afryka (Algieria, Maroko, Tunezja) i zachodnia Azja o klimacie umiarkowanym (Azja Mniejsza, Syberia, Kaukaz). Jako gatunek zawleczony rozprzestrzenił się także w Ameryce Północnej i Południowej (Argentyna, Chile), na Dalekim Wschodzie oraz we wschodniej Australii. W Polsce jest pospolity na całym obszarze kraju.
Morfologia thumb|left|180px|Okrywa koszyczka thumb|left|180px|Koszyczek z góry thumb|Pokrój Pokrój Roślina wysokości do 20-100 cm. Łodyga Pojedyncza lub rozgałęziona, prosto wzniesiona, kanciasta i szorstka. Liście Odziomkowe zebrane w rozetę, pojedyncze, jajowate do lancetowatych, często pierzasto powcinane, ogonkowe. Liście łodygowe siedzące, całobrzegie o zwężonej nasadzie. Kwiaty Zebrane w koszyczki osadzone pojedynczo na szczycie łodyg, o szerokości 2–6 cm. Koszyczek ma okrywę długości 1–2 cm, o jajowatym kształcie. Listki okrywy są okrągławe, całobrzegie, lub grzebieniaste, w kolorze od bladorudego do brunatnego. Kwiaty rurkowate, fioletowopurpurowe, sporadycznie białe. Kwiaty brzeżne większe, płonne z wyraźnie dwuwargową koroną, wewnętrzne obupłciowe. Pręciki pod wpływem dotyku owada wypychają pylniki ku górze, co ułatwia przenoszenie przez nie pyłku. Owoce Błyszcząca niełupka, odwrotnie jajowata, długości około 3 mm. Puchu kielichowego brak.
Biologia i ekologia Rozwój Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do października. Kwiaty są przedprątne, zapylane przez motyle i błonkówki. Roślina miododajna. Siedlisko W Polsce występuje na niżu i w górach po regiel górny. Rośnie na łąkach, pastwiskach, przydrożach, w zaroślach i na obrzeżach lasów. Występuje na glebach gliniastych, średnio próchnicznych. Fitosocjologia W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Molinio-Arrhenatheretea. Genetyka Liczba chromosomów 2n= 22, 44. Interakcje międzygatunkowe Jest rośliną żywicielską larw motyla przeplatki febeMarcin Sielezniew, Izabela Dziekańska, Motyle dzienne, wyd. Multico, Warszawa 2010, s. 256..
Zmienność Gatunek bardzo zmienny morfologicznie. Występują odmiany posiadające w koszyczku wyłącznie kwiaty pręcikowe lub wyłącznie słupkowe, oraz różniące się morfologią liści (kształtem, ustawieniem, owłosieniem). Tworzy mieszańce z chabrem driakiewnikiem, ch. drobnogłówkowym, ch. frygijskim, ch. nadreńskim, ch. ostrołuskowym, ch. perukowym.
Galeria zdjęć pyłku
Przypisy
Kategoria:Carduoideae Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza