Państwowa Inspekcja Plonów (PIP) – jednostka organizacyjna urzędu statystycznego i ministerstwa rolnictwa mająca za zadanie przeprowadzania reprezentacyjnych badań dotyczących urodzaju i wysokości strat w zasiewach, plonach i zbiorach we wszystkich grupach gospodarstw rolnych.
Historia Początki Państwowej Inspekcji Plonów Uchwałą Prezydium Rządu z 1954 r. powołano służbę inspekcyjną pod nazwą Państwowa Inspekcja Plonów, w celu uzyskania wiarygodnych danych o przewidywanych i osiągniętych plonach ziemiopłodów.
Zadaniem Państwowej Inspekcji Plonów było: Uchwała nr 304 Prezydium Rządu z dnia 18 maja 1954 r. o powołaniu Państwowej Inspekcji Plonów.: dokonywania w ciągu całego roku oceny przebiegu wegetacji roślin uprawnych bądź przypuszczalnych plonów ważniejszych ziemiopłodów; dokonywanie oceny przewidywanych zbiorów w okresie przed zbiorem ziemiopłodów; dokonywanie ostatecznej oceny osiągniętych plonów i zbiorów ziemiopłodów.
Pracami Państwowej Inspekcji Plonów objęte były państwowe gospodarstwa rolne, rolnicze spółdzielnie produkcyjne i indywidualne gospodarstwa rolne.
Organami PIP były: Inspektor Główny podległy ministerstwu rolnictwa, inspektorzy wojewódzcy oraz rzeczoznawcy powiatowi.
Zmiany podporządkowania i zakresu działania Państwowej Inspekcji Plonów Uchwałą Rady Ministrów z 1957 r. Państwową Inspekcję Plonów podporządkowano Głównemu Urzędowi Statystycznemu: Uchwała nr 328 Prezydium Rządu z dnia 16 sierpnia 1957 r. w sprawie zmiany podporządkowania i zakres działania Państwowej Inspekcji Plonów.. Inspektora Głównego i inspektorów wojewódzkich powoływał prezes Głównego Urzędu Statystycznego. Inspektorzy wojewódzcy organizowali sieć rzeczoznawców powiatowych w liczbie 2–3 osób na powiat.
Do zakresu działania inspektorów wojewódzkich należała: ocena przewidywanych oraz osiągniętych plonów i zbiorów; kierowanie pracą rzeczoznawców powiatowych; opracowywanie zbiorczych sprawozdań rzeczoznawców powiatowych.
Pracownicy inspekcji mieli prawo kontroli w gospodarstwach uspołecznionych w zakresie: stanu zasiewów w polu; zbiorów znajdujących się w magazynach i innych urządzeniach; omłotów; wszelkiej związanych z tym dokumentacji podstawowej w gospodarstwach; wszelkiej sprawozdawczości oraz statystyki z zakresu plonów i zbiorów.
Nowelizacja uchwały w sprawie Państwowej Inspekcji Plonów Uchwałą Rady Ministrów z 1960 r. i 1973 r. ustalono, że Państwowej Inspekcji Plonów dokonuje oceny przewidywanych i faktycznie osiąganych plonów roślin uprawnych w rolnictwie indywidualnym i uspołecznionym: ???? Uchwała nr 339 Rady Ministrów z dnia 4 października 1960 r. w sprawie Państwowej Inspekcji Plonów.: Uchwała nr 12 Rady Ministrów z dnia 20 stycznia 1973 r. w sprawie Państwowej Inspekcji Plonów..
Przy dokonywaniu ocen Państwowa Inspekcja Plonów opierała się na: badaniach statystycznych przeprowadzanych przez własne organy terenowe i terenowe organy statystyki państwowej w uspołecznionych i indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz na informacjach zbieranych za pośrednictwem sieci informatorów i korespondentów Głównego Urzędu Statystycznego; sprawozdawczości statystycznej uspołecznionych gospodarstw rolnych.
Rolnicze instytuty naukowo-badawcze opracowywały metodykę oceny przewidywanych plonów, strat przy sprzęcie i przechowywaniu ziemiopłodów.
Pomoc w ustalaniu wysokości plonów udzielały: Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny w zakresie przebiegu pogody oraz stanie wilgotności gleb i poziomu wód gruntowych; stacje ochrony roślin nadsyłały meldunki o masowych wystąpieniach chorób i szkodników roślin, które mogły wpłynąć na obniżenie plonów; Państwowy Zakład Ubezpieczeń składał okresowe i roczne meldunki o klęskach żywiołowych w rolnictwie, które mogły wpłynąć na obniżkę plonów i zbiorów.
Organami Państwowej Inspekcji Plonów były: Inspektorat Główny – departament w Głównym Urzędzie Statystycznym; inspektorzy wojewódzcy; rzeczoznawcy powiatowi działający przy wydziałach statystyki prezydiów rad narodowych.
Stanowiska inspektora wojewódzkiego oraz rzeczoznawcy można było łączyć z inną pracą zawodową i traktować jako zajęcie dodatkowe.
Powstanie Państwowa Inspekcji Produkcji Rolniczej Rada Ministrów z 1976 r. przyjęła uchwałę w sprawie przekształcenia Państwowej Inspekcji Plonów w Państwową Inspekcję Produkcji Rolniczej: Uchwała nr 124 Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1976 r. w sprawie usprawnienia systemu ocen produkcji rolniczej..
Do zakresu działania Inspektora Głównego Państwową Inspekcję Produkcji Rolniczej należało: organizowanie badań produkcji rolniczej; opiniowanie prawidłowości zebranych danych; kontrolowanie i przestrzeganie zasad metodologicznych obowiązujących w systemie oceny produkcji rolniczej w toku; zlecanie rzeczoznawcom dokonywanie niezbędnych ekspertyz, ocen i szacunków produkcji rolniczej; usprawnienia systemu oceny produkcji rolniczej; szkolenie inspektorów wojewódzkich i rzeczoznawców.
Poza powszechnymi i rocznymi spisami rolnymi ustalono potrzebę dokonywania trzech ocen plonów w postaci: prognozy w czerwcu, opartej na ekspertyzie; wstępnego szacunku plonów w sierpniu, opartego na ocenach inspektorów i rzeczoznawców oraz badaniach reprezentacyjnych; szacunku w listopadzie-grudniu, opartego na wynikach badań reprezentacyjnych oraz sprawozdawczości statystycznej uspołecznionych gospodarstw rolnych.
Wykaz roślin uprawnych i ziemiopłodów objętych ocenami Państwowej Inspekcji Plonów Państwowa Inspekcja Plonów dokonywała oceny roślin i ziemiopłodów w zakresie:
Przypisy
Kategoria:Rolnictwo w PRL