thumb|Fragment liścia Didymochlaena truncatula Didymochlena (Didymochlaena Desv.) – rodzaj paproci z monotypowej rodziny Didymochlaenaceae z rzędu paprotkowców (Polypodiales). W zależności od ujęcia wyróżnia się tu jeden (szeroko ujmowany D. truncatula), dwa lub siedem gatunków. Rośliny te rozprzestrzenione są szeroko w strefie tropikalnej. Są to paprocie naziemne, rosnące zwykle w wilgotnych lasach.
Didymochlena wyniosła D. truncatula uprawiana jest jako paproć ozdobna, w strefach umiarkowanych jako roślina doniczkowa.
Rozmieszczenie geograficzne Paprocie z rodzaju Didymochlaena są spotykane na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej bez Australii. W Ameryce Środkowej rosną od południowego Meksyku po Panamę oraz na Wielkich Antylach (aczkolwiek brak ich na Jamajce). W Ameryce Południowej są rozpowszechnione sięgając na południe do Boliwii, południowo-wschodniej Brazylii i Urugwaju (brak tych paproci jednak w Amazonii, poza obrzeżami). Obecne są we wschodniej Afryce od KwaZulu-Natal po Etiopię oraz w Afryce Środkowej (Demokratyczna Republika Konga, Angola, Kamerun, Nigeria), na Madagaskarze, w południowo-wschodniej Azji od Asamu, poprzez Mjanmę po Archipelag Malajski i dalej na wschodzie po wyspy Fidżi.
Morfologia Sporofit Kłącze krótkie, wzniesione lub czasem pokładające się, dość tęgie, pokryte przy tym trwałymi nasadami liści, łuskami i korzeniami. Łuski dwojakiego rodzaju – długie, wąskie i brązowe oraz włosowato cienkie. Liście niezróżnicowane (wegetatywne i płodne takie same), skupione w pióropusz na szczycie kłącza, osiągają zwykle od 0,7 do 2 m długości, rzadko do 3 m. Ogonek liścia przynajmniej u nasady pokryty łuskami i włoskami. Oś liścia i jej odgałęzienia na stronie brzusznej rowkowane. Blaszka podwójnie pierzasta, z osiami liści nagimi lub w różnym stopniu pokrytymi włoskami i łuskami. Odcinki liścia wszystkie podobnego kształtu i wielkości – nie zmniejszają się ku końcom odcinków liściowych i wierzchołkowi liścia. Wiązki przewodzące otwarte, przy końcach odcinków liściowych nieco zgrubiałe. Kupki zarodni wydłużone, powstają wzdłuż wiązek przewodzących w niewielkiej odległości od brzegu odcinków liściowych, okryte wydłużoną zawijką połączoną z liściem wzdłuż osi i otwierającą się wzdłuż brzegów. Często zagłębione są w tkance liścia i tworzą na jej stronie grzbietowej wypukłość. Zarodnie rozwijają się na długich trzonkach. Zarodniki elipsoidalne do kulistych, jednobruzdowe, ze ścianami falistymi (czasem z fałdami skrzydełkowato wyciągniętymi), na powierzchni kolczastymi. Gametofit Zielony, sercowatego kształtu, nagi.
Ekologia thumb|D. truncatula w lesie w Ekwadorze Paprocie naziemne wilgotnych lasów – deszczowych, mglistych i mszystych, często zasiedlające w nich brzegi strumieni i wąwozy, zwykle na glebach gliniastych. Rosną także w zaroślach i na terenach skalistych. Na ogół zasiedlają tereny niżej położone do 1000 m n.p.m., rzadziej wyżej do ok. 2300 m n.p.m.
Systematyka W systemie PPG I (2016) rodzina w rzędzie paprotkowców (Polypodiales). Zajmuje pozycję bazalną w podrzędzie Polypodiineae Dumort., 1829 odpowiadającym kladowi „eupolypods I” w systemie Smitha i in. (2006). W systemie Smitha i in. (2006) rodzina ta nie była ujęta, a rodzaj Didymochlaena włączono do nerecznicowatych Dryopteridaceae, przy czym już wówczas wiedziano, że czyni to z tej rodziny takson parafiletyczny. W systemach szeroko ujmujących rodzinę paprotkowatych Polypodiaceae – jest do nich włączana w randze podrodziny Didymochlaenoioideae, zajmującej pozycję bazalną.
W systemie Nitta i in. z 2022 rodzina podstawiona została w pozycji bazalnej podrzędu Polypodiineae przez rodzinę Hypodematiaceae, zajmując jej pozycję jako następną linię rozwojową.
Pozycja filogenetyczna rodziny w rzędzie paprotkowców
Wykaz gatunków Didymochlaena attenuata (Bonap.) Li Bing Zhang & H.Shang Didymochlaena bipinnatipartita (Bonap.) Li Bing Zhang & H.Shang Didymochlaena deltoidea Li Bing Zhang & H.Shang Didymochlaena madagascariensis Li Bing Zhang & H.Shang Didymochlaena microphylla (Bonap.) C.Chr. Didymochlaena spinulosa (Brause) Li Bing Zhang & H.Shang Didymochlaena truncatula (Sw.) J.Sm. – didymochlena wyniosła
Przypisy
Kategoria:Paprotkowce