Pustelnik białowąsy (Phaethornis yaruqui) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae), występujący w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Jeden z najbardziej rozpowszechnionych gatunków pustelników na wybrzeżach Pacyfiku. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern).
Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku – na podstawie holotypu pochodzącego z Yaruquí w Ekwadorze – dokonał francuski przyrodnik Jules Bourcier w 1851 roku, nadając mu nazwę Trochilus Yaruqui. Nie wyróżnia się podgatunków. Opisano podgatunek sanctijohannis z zachodniej Kolumbii, lecz jak się okazało, opis dotyczył osobników młodocianych.
Morfologia Średniej wielkości koliber o długim dziobie. Górna szczęka szara, żuchwa czerwona. Dziób samców jest prawie prosty, samic lekko zakrzywiony. Czoło, szczyt głowy, potylica, kark i grzbiet w kolorze zielonkawoniebieskim z błyszczącymi piórami. Ogon długi, czarny z białymi końcówkami sterówek. Kantarek i policzki czarniawe. Pasek oczny białopomarańczowy, pasek policzkowy jaśniejszy, białawy z pomarańczowym przebarwieniem od dzioba. Gardło białawe, tworzące śliniak w kształcie wąskiej brody. Skrzydła czarne z błyszczącymi lotkami. Upierzenie obu płci podobne. Młodociane mają ochrowe brzegi piór pokryw nadogonowych. Długość ciała około 13 cm, masa ciała samca 4–7 g, samicy 4–6,5 g.
Zasięg występowania Pustelnik białowąsy występuje na terenach na zachód od Andów – w wąskim pasie w zachodniej Kolumbii i zachodnim Ekwadorze; możliwe, że także w południowo-wschodniej Panamie – w lipcu 1996 roku odnotowano tam stwierdzenie w Manené w Parku Narodowym Darién (). Zasięg występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 252 tys. km².
Ekologia Jego głównym habitatem są lasy na stokach niższych partii Andów, także wilgotne lasy wtórne, obszary gęsto zakrzewione oraz plantacje. Występuje na terenach do wysokości 2000 m n.p.m., jednak najczęściej poniżej 1200 m n.p.m. Odżywia się nektarem i małymi stawonogami w niskich partiach lasu, najczęściej spożywa nektar kwiatów roślin z rodzin: helikoniowatych, wrzosowatych, marzanowatych i bromeliowatych.
Rozmnażanie Okres lęgowy nie jest dokładnie określony. Gniazdo w kształcie stożka jest przyczepione do spodniej strony długiego zwisającego liścia. W lęgu zazwyczaj 2 jaja.
Status i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN pustelnik białowąsy jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) od 2004 roku. W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na 50 000–499 999 dorosłych osobników; ptak ten opisywany jest jako pospolity. BirdLife International wymienia 12 ostoi ptaków IBA, w których ten gatunek występuje, 3 w Kolumbii (Park Narodowy Utria, Rezerwat El Pangán i Rezerwat Río Ñambí) i 9 w Ekwadorze (m.in. Reserva Ecológica Mache-Chindul IBA czy Reserva Ecológica Cotacachi-Cayapas).
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Kolibrowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1851 roku Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Ekwadoru