Gospodarka Nauru – sytuacja gospodarcza Republiki Nauru. Od 2005 panuje tam kryzys gospodarczy. Gospodarka historycznie opierała się na wydobyciu fosforytów. Pierwotne rezerwy fosforytu zostały wyczerpane do końca 2010 roku. W 2020 r. głównymi źródłami dochodów Nauru była sprzedaż praw do połowów na wodach terytorialnych Nauru (w 2000 dochód ze sprzedaży praw wyniósł 8,5 miliona USD) oraz dochody z Regionalnego Centrum Przetwarzania. Gospodarka jest w dużej mierze uzależniona od napływu siły roboczej z zewnątrz, głównie z sąsiednich państw wyspiarskich – Kiribati i Tuvalu.
W latach 90. Nauru stało się rajem podatkowym, jednak wypracowane przez lata zyski zostały roztrwonione przez rząd i państwo musiało się zwrócić po pomoc do Australii.
Priorytetem rządu na lata 2020–2021 jest między innymi opowiedzialne zarządzanie gospodarką i stabilność makroekonomiczna.
Rolnictwo (z wyjątkiem plantacji kawy i kopry wzdłuż wybrzeża i laguny), rybołówstwo, produkcja i turystyka mają niewielką wartość dla całej gospodarki.
Zatrudnienie Bezrobocie Bezrobobcie na wyspie w roku 2011 wynosiło 23%. Dla porównania, w czasie zamknięcia kopalni fosforytu, bezrobocie w Nauru wynosiło aż 90%. mały|lewo|Pociąg przewozący fosforyt do portu, 1975 r.
Wydobycie fosforytów Od lat osiemdziesiątych XX wieku odnotowano znaczny spadek wydobycia fosforytów przez Nauruańską Korporację Fosforytową (z 1,67 mln ton w latach 1985–1986 do 162 tys. ton w latach 2001–2002). Natomiast w 2003 roku wydobycie zostało wstrzymane. Dzięki australijskiemu funduszowi inwestycyjnemu Incitec Pivot wydobycie przywrócono, zaś w 2006 roku wznowiono eksport fosforytów.
1 lipca 2005 Naurańska Korporacja Fosforytowa zmieniła nazwę na Republic of Nauru Phosphate Corporation (RONPHOS). Było to spowodowane restrukturyzacją spółki, kontynuowaną w 2006 roku. W jej wyniku dokonano napraw i przebudowy instalacji oraz urządzeń, wykorzystywanych do wydobycia i transportu fosforytów oraz w celu zmniejszenia emisji pyłu.
Rybołówstwo mały|lewo|Nauruańska kolej w 1917 roku Rybołówstwo w Nauru jest słabo rozwinięte. Nauru posiada dwie łodzie; eksportowane są tuńczyki do Japonii i do AustraliiTen Year Review of the Barbados Programme of Action. Połów ryb wystarcza głównie na rynek krajowy. Tuńczyki są również eksportowane do Australii i Nowej Zelandii, w 2001 roku wywożono 600 kilogramów tuńczyków na tydzień.
Pod koniec XX wieku rozpoczęto wydawanie licencji na połów ryb w wyłącznej strefie ekonomicznej Nauru. Przychody w 2000 roku z tego tytułu wyniosły około 8,5 mln dolarów australijskich, natomiast głównymi partnerami w tej dziedzinie zostały: Chińska Republika Ludowa, Republika Chińska, Australia, Japonia i Nowa Zelandia.
Nauru jest jednym z państw Wielostronnego Traktatu o Połowach Tuńczyka między USA a Wyspami Pacyfiku, który zapewnia dostęp do amerykańskich statków rybackich w zamian za opłatę licencyjną uiszczaną przez przemysł amerykański. Umowa związana z traktatem łącznie zapewnia obecnie 21 milionów dolarów rocznie stronom wysp Pacyfiku, w tym Nauru od Stanów Zjednoczonych.
Bankowość Banki Komercyjne Jedynym bankiem komercyjnym na wyspie jest kontrolowany przez rząd Bank Nauru (ang. Bank of Nauru), pełniący zarazem funkcje banku centralnego państwa.
Bank Nauru stał się niewypłacalny w 1998 roku z powodu polityki rządu, wykorzystującego bank do finansowania deficytu budżetowego.
Mafia Rosyjska Nauru stało się bankierem rosyjskiej mafii. Do 2004 miał około 400 banków off-shore, wszystkie zarejestrowane w jednej rządowej skrzynce pocztowej. Rosyjski Bank Centralny twierdzi, że 70 miliardów USD (94,63 miliarda dolarów australijskich) pieniędzy rosyjskich gangsterów przeszło przez banki Nauru.
Turystyka Turystyka na wyspie w znacznym stopniu jest ograniczona z powodu skażenia środowiska na skutek eksploatacji fosforytów. W kraju znajdują się dwa hotele – Menen Hotel i OD-N-Aiwo Hotel.
Wszyscy pasażerowie opuszczający kraj zostaną obciążeni podatkiem lotniskowym w wysokości 25 AUD (do zapłaty bezpośrednio na lotnisku). Dzieci w wieku poniżej 12 lat, członkowie załogi, pasażerowie tranzytowi i osoby za specjalną pisemną zgodą Ministerstwa Sprawiedliwości Nauru są zwolnione z uiszczenia opłaty.
W 2019 roku Stany Zjednoczone zapowiedziało wiele programów na Nauru m.in. promujących turystykę.
Transport Wyspa posiada drogi o długości 30 kilometrów, z czego jedna, o długości 24 km, jest utwardzona. Obowiązuje ruch lewostronny. Ponadto istnieje 5 kilometrów transportu kolejowego, używanego do przewozu fosforytów. Dzieci uczęszczające do szkoły przewożone są autobusem szkolnym. Nie ma innej formy transportu lokalnego.
Transport kolejowy
Transport lotniczy
Kryzys gospodarczy Kryzys rozpoczął się w czasie zamknięcia kopalni w roku 2003 (W roku 2006 powróciła dzięki wsparciu Australii w mniejszej formie).
Nauru straciło dodatkowe dochody w 2008 roku z powodu zamknięcia przez Australię ośrodka dla uchodźców, który chciał dostać się do Australii.
Przypisy
Kategoria:Nauru Kategoria:Ekonomia Kategoria:Gospodarka Nauru