Ziarnołusk białogardły, grubonos białogardły (Saltator grossus) – gatunek niewielkiego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), występujący w Ameryce Centralnej i Ameryce Południowej. Wyróżnia się 2 podgatunki. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek ten opisał szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w 1766 roku w 12. wydaniu Systema Naturae. Autor nadał gatunkowi nazwę Loxia grossa i podał, że występuje w Ameryce; miejsce typowe uściślono później do Kajenny w Gujanie Francuskiej. Czasami ziarnołusk białogardły bywał traktowany jako jeden gatunek z ziarnołuskiem okopconym (Saltator fuliginosus), a niekiedy oba te taksony wydzielano do osobnego rodzaju Pitylus. Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki S. grossus: S. g. saturatus (Todd, 1922) S. g. grossus (Linnaeus, 1766)
Morfologia mały|Ziarnołusk białogardły Niewielki ptak o średnim, dosyć grubym, silnym i zaokrąglonym dziobie, obie szczęki tego samego jasnopomarańczowo-czerwonego lub czerwonego koloru. Samce są stalowoszare. Skrzydła stalowoszare z czarnymi obrzeżami lotek. Kantarek, policzki, dolna część gardła i górna część piersi tworzą czarną obwódkę wokół białego podbródka i środkowej części gardła. Nogi brązowoszare lub czarnoszare. Tęczówki ciemnobrązowe. Samice zazwyczaj nieco ciemniejsze od samców, brzuch i dolna część ciała jaśniejsze z lekkim zielonkawym odcieniem. U samic brak czarnej obwódki wokół podbródka, który jest szarobiały z mniejszym kontrastem niż u samców. Osobniki młodociane są ciemniejsze niż osobniki dorosłe. Długość ciała 19–20,5 cm, masa ciała 41–53 g.
Zasięg występowania Poszczególne podgatunki występują: S. g. saturatus – we wschodnim Hondurasie, Nikaragui, Kostaryce, Panamie, w północno-zachodniej Kolumbii (na zachód od łańcucha Andów) i zachodnim Ekwadorze, S. g. grossus – w południowo-wschodniej Kolumbii, południowej Wenezueli (w stanach Bolívar i Amazonas), w rejonie Gujana, północnej Brazylii, wschodnim Ekwadorze, wschodnim Peru i w północnej Boliwii (w departamencie Beni i północno-zachodniej części departamentu Santa Cruz). Jest gatunkiem osiadłym. Zasięg występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 9,34 mln km².
Ekologia Jego głównym habitatem są wilgotne lasy, obrzeża lasów oraz lasy wtórne do wysokości 1200 m n.p.m., sporadycznie spotykany jest na większych wysokościach dochodzących do 1700 m n.p.m. Żywi się ziarnami, owocami i stawonogami, w tym owadami. Żeruje głównie w koronach drzew oraz średnich i wysokich piętrach wilgotnych lasów. Występuje zazwyczaj w parach, czasami w stadach mieszanych z innymi gatunkami.
Rozmnażanie Sezon lęgowy trwa w zależności od miejsca zamieszkania od marca od kwietnia, czasami maja, a w departamencie Santander w Kolumbii we wrześniu Gniazda w kształcie miseczek są zbudowane z traw, korzeni, suchych liści itp., wyścielone drobną roślinnością i korzonkami. W lęgu 2–3 jaja o barwie niebiesko-białej z brązowym plamkowaniem. Brak dalszych szczegółowych danych.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnołusk białogardły jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 2004 roku. Wcześniej był zaliczany do kategorii Lower Risk/Least Concern. W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na 5–50 milionów dorosłych osobników, a jej trend oceniła jako silnie spadkowy. Ptak ten opisywany jest jako dość pospolity, ale występujący punktowo.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Tanagrowate Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Gujany Kategoria:Fauna Gujany Francuskiej Kategoria:Fauna Hondurasu Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Kostaryki Kategoria:Fauna Nikaragui Kategoria:Fauna Panamy Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Fauna Surinamu Kategoria:Fauna Wenezueli