Michał Janik (ur. 22 listopada 1874 w Ulanowie, zm. 14 października 1948 tamże) – historyk literatury, pedagog, działacz społeczny i narodowościowy.
Życiorys Urodził się 22 listopada 1874 w rodzinie Ludwika, radnego i burmistrza, i jego żony Bronisławy z d. Mściszów w Ulanowie. Nauki pobierał z szkole ludowej oraz w gimnazjum rzeszowskim.
W 1894 rozpoczął studia na wydziale Teologicznym Uniwersytetu Lwowskiego, a następnie w latach 1894–97 uczęszczał na wykłady na Wydziale Filozoficznym w Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1898 zdał egzamin na nauczyciela szkół średnich i w 1904 otrzymał stopień doktora filozofii.
W latach 1897–1923 uczył w szkołach w Podgórzu pod Krakowem, Cieszynie, Brodach, Złoczowie, Przemyślu, Wadowicach, Lwowie, Jaśle i w Krakowie. W 1900 odbył podróż do USA i swoje wrażenia zawarł w pracy „Z wycieczki do Ameryki. Kilka wspomnień“ wydanej w Cieszynie. Prowadził zajęcia w prywatnej szkole w Cieszynie, należał do Zarządu Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego oraz Zarządu Polskiego Domu Ludowego. Był współredaktorem kwartalnika „Lud“, współpracował z „Kurierem Lwowskim“ i „Wiekiem Nowym“. Wspólnie z Gustawem Daniłowskim i Marianem Kukielem redagował tygodnik „Życie“, a następnie samodzielnie redagował miesięcznik „Sprawa Polska“. W latach 1909–10 był radnym miasta Lwowa.
Mieszkając w Krakowie był współredaktorem „Nowej Reformy“, był współpracownikiem w „Chłopskim Sztandarze“, „Piaście“ i w katowickiej „Polonii“. Był inspektorem dla szkół powszechnych w Krakowie i założył szkołę dla dzieci umysłowo niedorozwiniętych i szkołę dla głuchoniemych.
Postać Hugona Kołłątaja była jego ulubionym tematem, któremu poświęcił dwie publikację w Pamiętniku Literackim oraz Monografię wydaną we Lwowie w 1913. Dokonania literackie Michała Janika zostały zauważane i w 1928 został laureatem nagrody fundacji śp. Probusa Barczewskiego przyznawanej przez Polską Akademię Umiejętności za pracę „Dzieje Polaków na Syberii”.
Żonaty by dwukrotnie: pierwszą żoną była Cecylia Katarzyną Falkowską, która zmarła w pięć lat po ślubie w 1918, w 1925 ożenił się z Heleną Zofią Wrońską. Zmarł bezpotomnie w Ulanowie 14 października 1948 i tam został pochowany.
Upamiętnienie Imieniem Michała Janika zostało nazwane Liceum Ogólnokształcące w Ulanowie.
Publikacje Niektóre publikacje Michała Janika: Kartka z życia Lelewela. Nowa Reforma - 1896, Geneza twórczości Kornela Ujejskiego. Życie - 1898, Mikołaj Rej z Nagłowic. Charakterystyki Literackie XIV, Złoczów - 1905, Zbytek w pismach M. Reja. Lwów - 1908, Z dziejów wymowy w w. XVII i XVIII. Pamiętnik Literacki, Lwów - 1908 i 1916, Hugo Kołłątaj. Monografia. Z 4 podobiznami Lwów - 1913, Dzieje Polaków na Syberii, Kraków - 1928, Cech retmański i sternicki w Ulanowie, Lud Lwów - 1933, Zesłanie Jakóba Szeli na Bukowinę. Przegl. Współcz, 1934, Na drogach myśli ludowej. Studia historyczno-literackie, Lwów - 1936, W służbie idei niepodległości. Pamięci Hipolita Śliwińskiego. Wspomnienia, Kraków - 1937, O wolność i władztwo ducha. Spowiedź niepodległościowa, Kraków - 1939.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Michał Janik – publikacje w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Członkowie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego Kategoria:Galicyjscy nauczyciele Kategoria:Ludzie urodzeni w Ulanowie Kategoria:Pochowani w Ulanowie Kategoria:Polscy działacze ludowi w Galicji Kategoria:Polscy działacze narodowi na Śląsku Cieszyńskim Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy redaktorzy Kategoria:Radni Lwowa (zabór austriacki) Kategoria:Urodzeni w 1874 Kategoria:Zmarli w 1948 Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami szkół