Zasłonak rzodkiewkowy (Cortinarius raphanoides (Pers.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon nadając mu nazwę Agaricus raphanoides. Obecną, uznaną przez Indeks Fungorum nazwę nadał mu Elias Fries w 1836 r. Synonimy: Agaricus raphanoides Pers. 1801 Dermocybe raphanoides (Pers.) Wünsche 1877 Gomphos raphanoides (Pers.) Kuntze 1891 Franciszek Błoński w 1896 r. nadał mu polską nazwę zasłonak rzodkwiowy. Andrzej Nespiak w 1975 r. zmienił ją na zasłonak rzodkiewkowy. Władysław Wojewoda w 2003 r. zaakceptował nazwę podaną przez A. Nespiaka.
Morfologia Kapelusz Średnica 2–6 cm, początkowo stożkowo-dzwonkowaty, później płaskowypukła. Powierzchnia jedwabiście-włóknisto-kosmkowata, z ciemnymi higrofanicznymi smugami, często strefowana z kolistymi koncentrycznymi zagłębieniami, oliwkowo-brązowo-żółta. Blaszki Dość gęste, początkowo o barwie od oliwkowożółtobrązowej do brązowawej, później rdzawobrązowe z jaśniejszymi ostrzami. Trzon Wysokość 5–10 cm, grubość 0,5–1 cm, cylindryczny z rozszerzona podstawą, dość sztywny, czasem pusty. Powierzchnia jedwabista, pokryta białawymi włókienkami, przy podstawie cętkowana, oliwkowo-żółtobrązowa w kierunku podstawy, czasem fioletowa w kierunku wierzchołka. Zasnówka lekko łuszcząca się, oliwkowo-brązowa, pozostawiająca frędzelki na podstawie. Miąższ Na środku kapelusza mięsisty, przybrzegu cienki, jasnooliwkowożółtobrązowy, ciemniejszy przy podstawie trzonu, czasem fioletowawy przy jego wierzchołku, zapach silnie rzodkiewkowy, smak nieokreślony. Cechy mikroskopowe Wysyp zarodników rdzwobrązowy. Zarodniki o kształcie od niemal kulistego do szeroko elipsoidalnego, umiarkowanie do silnie brodawkowate, umiarkowanie dekstrynoidalne, 7–9 × 5–5,5 (6) µm. Skórka kapelusza utworzona ze strzępek z bardzo drobnymi, spiralnymi inkrustacjami.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie tego gatunku w północnej części Ameryki Północnej, w Europie i w Japonii. Władysław Wojewoda w swoim opracowaniu Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski przytacza 4 stanowiska z uwagą, że rozprzestrzenienie tego gatunku w Polsce nie jest znane, ale prawdopodobnie jest zagrożony. Aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Grzyb mykoryzowy. Występuje w lasach, zwłaszcza pod grabami i bukami, rzadziej pod świerkami. Grzyb naziemny rosnący wśród opadłych liści na wapiennych, lub piaszczystych glebach, często pod brzozami i topolami.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Zasłonakowate