Mieczysław Pawlikowski (ur. 9 stycznia 1920 w Żytomierzu, zm. 23 grudnia 1978 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i radiowy, reżyser, sierżant bombardier Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii.
mały|240px|Mieczysław Pawlikowski (w tle) jako Hermann Göring podczas pracy nad filmem Epilog norymberski (1969) mały|240px|Grobowiec Mieczysława i Ireny Pawlikowskich Życiorys Urodził się 9 stycznia 1920 w Żytomierzu jako syn Józefa, starszego sekretarza Sądu Okręgowego w Równem, i Floriany z domu Runowskiej. Ponieważ Żytomierz pozostał na radzieckiej Ukrainie, w 1922 jego rodzina przeniosła się do Łucka. Jako uczeń gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki ukończył w 1937 kurs szybowcowy.
Podczas II wojny światowej przedostał się przez Słowację, Węgry i Francję do Wielkiej Brytanii i służył w Polskich Siłach Powietrznych. Otrzymał numer służbowy RAF 781181, przeszedł przeszkolenie w Air Crew Training Centre w Hucknall, a następnie w 10 (Observers) Advanced Flying Unit w Dumfries, 10 września 1942 r. przeszedł do 18 Operational Training Unit w Bramcote. Po ukończeniu szkolenia został przydzielony do 305 dywizjonu bombowego. 1 kwietnia 1943 r. został przydzielony do dywizjonu 300, 24 maja 1943 został przedzielony do eskadry C 138 dywizjonu RAF. Ponadto, poza służbą wojskową, realizował swe aktorskie pasje i w 1942 w Londynie zdał eksternistyczny egzamin aktorski. mały|354x354px|Pomnik upamiętniający awaryjne lądowanie Halifaxa NF-J Janka pod Arx w nocy 16/17 sierpnia 1943 roku W nocy z 16 na 17 sierpnia 1943 samolot Halifax Mk II NF-J Janka, na którym Pawlikowski pełnił służbę, po przeprowadzeniu zaplanowanego w ramach misji Wheelwright 17/24 zrzutu lądował awaryjnie bez podwozia 3 kilometry na wschód od miejscowości Arx w departamencie Landy we Francji z powodu przegrzania i w konsekwencji awarii silników. Tuż po wylądowaniu, załodze pomocy udzieliła miejscowa komórka ruchu oporu, ukrywając ją przed Niemcami i pomagając przedostać się przez Pireneje do Hiszpanii. Po powrocie do Anglii rozpoczął działalność artystyczną, a także był lektorem i spikerem polskich audycji radia BBC. W latach 1943–1944 występował w zorganizowanej przez por. Leopolda Skwierczyńskiego Lotniczej Czołówce Teatralnej. Łącznie wykonał 29 lotów bojowych. 1 maja 1945 na własną prośbę zwolniono go z Polskich Sił Powietrznych.
W sierpniu 1945 wrócił do Polski. Występował w teatrach w Kielcach, ale przede wszystkim w warszawskich: Klasycznym, Powszechnym, Narodowym, Ateneum, Współczesnym, Syrena, Polskim i Nowym. W 1950 zadebiutował w filmie Warszawska premiera w reżyserii Jana Rybkowskiego. Popularność przyniosła mu rola Zagłoby w Panu Wołodyjowskim i w serialu Przygody pana Michała, jak również prowadzenie Podwieczorku przy mikrofonie. Ostatnią filmową kreacją była rola w komedii sensacyjnej Skradziona kolekcja Jana Batorego. Film miał premierę w 1979, już po śmierci aktora.
Od 1950 był żonaty z Ireną (1917-1987), z domu Zawistowską, primo voto Brzozowska, która była żołnierzem Armii Krajowej (ps. „Halszka”) i uczestniczką powstania warszawskiego .
Zmarł na zawał serca. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera D12-2-2)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze..
Pisarstwo Autor książki wspomnieniowej Siedmiu z Halifaxa „J” (pierwsze wydanie w 1958). W 1978 wydano też tomik poezji jego autorstwa, zatytułowany Dwie tęsknoty.
Filmografia (wybór) Warszawska premiera (1950) – muzyk, przyjaciel Wolskiego Gromada (1951) – Jan Zieliński, młynarz Inspekcja pana Anatola (1959) – Apollo Godoć Historia współczesna (1960) – prezes spółdzielni, szef Basi Spotkania w mroku (Begegnung im Zwielicht) (1960) – Bauer Milczące ślady (1961) – porucznik Borakowski, kwatermistrz oddziału mjr Zimnego Gangsterzy i filantropi (1962) – Pieczarkiewicz, kierownik restauracji (cz. II Alkoholomierz) Mansarda (1963) – Franciszek Kostrzewski Barbara i Jan (serial telewizyjny) (1964) – Gawlikowski, redaktor naczelny „Echa” Wyspa Złoczyńców (1965) – właściciel czarnej limuzyny Klub profesora Tutki (serial telewizyjny) (1966–1968) – mecenas, rozmówca profesora Klub szachistów (1967) – Henryk Radek, prezes Klubu Szachistów Szach i mat! (1967) – ojciec Angeliki Pan Wołodyjowski (1969) – Jan Onufry Zagłoba Przygody pana Michała (serial telewizyjny) (1969) – Jan Onufry Zagłoba Epilog norymberski (1970) – Hermann Göring Pejzaż z bohaterem (1970) – dyrektor szkoły w miasteczku Kocie ślady (1971) – pułkownik MO Nie lubię poniedziałku (1971) – kucharz w telewizji Roman i Magda (1978) – ojciec Romana Układ krążenia (serial telewizyjny) (1978) – doktor Marcel, przyjaciel Czarnobila (odc. 7) Skradziona kolekcja (1979) – Jan Kowalski, filatelista
Polski dubbing Skradziony balon (1967) – Findejs Piotruś Pan (1953) – Jerzy Darling Wszystko o Ewie (1950) – Max Fabian
Odznaczenia Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (1970) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967) Złota Odznaka Honorowa m. st. Warszawy „Za Zasługi dla Warszawy” (1972)Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 7, poz. 31, 30 kwietnia 1972, s. 10.
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1970) „Srebrna Maska” w plebiscycie „Expressu Wieczornego” na najpopularniejszych aktorów (1970)
Upamiętnienie 22 lutego 1980 w Warszawie jednej z ulic na terenie obecnej dzielnicy Praga-Południe zostało nadanie imię Mieczysława PawlikowskiegoUchwała nr 60 Rady Narodowej Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 22 lutego 1980 r. w sprawie nadania nazw ulicom, „Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, Warszawa, dnia 29 czerwca 1980 r., nr 8, poz. 6, s. 3..
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
301 Dywizjon Bombowy „Ziemi Pomorskiej” – W/O Mieczysław Pawlikowski
Mieczysław Pawlikowski na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Żytomierzu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie Dywizjonu 300 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podoficerowie Polskich Sił Powietrznych Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy radiowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1920 Kategoria:Wyróżnieni Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy Kategoria:Zmarli w 1978