Rezerwat przyrody Kamenná Baba (słow. Národná prírodná rezervácia Kamenná Baba) – rezerwat przyrody w grupie górskiej Branisko w północno-wschodniej Słowacji. Na terenie rezerwatu obowiązuje 5. (w pięciostopniowej skali) stopień ochronyWedług enviroportal.sk ..
Położenie Rezerwat leży w granicach katastralnych wsi Lipovce w powiecie Preszów w kraju preszowskim (w chwili powołania w części leżał na terenach sąsiedniej wsi Lačnov, w 1991 r. włączonej do wsi Lipovce). Obejmuje malowniczy, głęboki wąwóz (słow. Lačnovský kaňon) wraz z otoczeniem, wyżłobiony przez Lačnovský potok w północno-wschodniej części grupy Braniska, ok. 1 km na zachód od centrum wsi Lipovce. Najniższym punktem rezerwatu jest dolny wylot Wąwozu Lačnovskiego (ok. 560 m n.p.m.), natomiast najwyższym - szczyt Červenej skaly (875 m n.p.m.)Wg mapy .
Historia Rezerwat został powołany na powierzchni 127,59 ha decyzją Komisji Słowackiej Rady Narodowej ds. Szkolnictwa i Kultury nr 30 z dnia 21 sierpnia 1964 r. Strefa ochronna nie została utworzona.
Charakterystyka Rezerwat obejmuje fragment górskiego pasma Braniska, budowany wapieniami i dolomitami środkowego i górnego triasuWedług ., z wyraźnymi formami rzeźby krasowej. Jego centralną częścią jest Wąwóz Lačnovski (Lačnovský kaňon) o stromych ścianach, sięgających 100 m wysokości, na którego brzegach znajdują się formacje skalne o oryginalnych kształtach, jak np. wysoki na 60 m Mojžišov stľp, Kamenná baba w grzbiecie Červenej skaly, Komín, Skalné okno Vrátnice. Na przepływającym wąwozem Lačnovskim potoku wytworzyły się progi i wodospadyVladimír Adamec, Nora Jedličková: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, , s. 100–101..
Teren rezerwatu w części porastają płaty lasów o różnej zwartości, w których rosną buk zwyczajny, sosna zwyczajna i świerk pospolity, a jako domieszka jodła pospolita i modrzew europejskiMarie Maršáková-Nĕmejcová, Štefan Mihálik i in.: Národní parky, rezervace a jiná chránĕná území přírody v Československu, wyd. Academia, Praha 1977, s. 362.. Na wapiennych i dolomitowych skałach zachowane zróżnicowane zespoły bogatej roślinności. Na nasłonecznionych skałach i półkach obserwujemy szereg gatunków sucho- i ciepłolubnych, a na odkrytych powierzchniach gatunki charakterystyczne dla ciepłych lasostepów. Na zacienionych ścianach, w chłodnych miejscach głębi wąwozu oraz na wilgotnych usypiskach występują liczne gatunki górskie, będące reliktami z epoki lodowej. Do charakterystycznych gatunków roślin występujących na terenie rezerwatu należą: turzyca biała, trzcinnik pstry, sesleria błotna, dzwonek karpacki, powojnik alpejski, a na skalnych półkach pierwiosnek łyszczak.
Zespołom tym towarzyszą specyficzne elementy fauny, zwłaszcza bezkręgowców. Godny wymienienia jest rzadki ślimak świdrzyk łamliwy (Balea perversa). Spośród awifauny szczególnie cenne jest występowanie pomurnika.
Cel ochrony Celem funkcjonowania rezerwatu jest ochrona cennego z punktu widzenia geomorfologii i botaniki oraz ważnego z punktu widzenia krajoznawczo-estetycznego fragmentu słowackich Karpat, w którym występują rzadkie i chronione gatunki roślin oraz zwierząt.
Przypisy
Kamenná Baba, Rezerwat przyrody