Pommersche Landsmannschaft (z ) – organizacja promująca jedność Pomorzan, pragnąca reprezentować wszystkich Niemców, którzy zostali wysiedleni po 1945 roku z terenów dawnego niemieckiego Pomorza.
Historia W styczniu 1947 roku z prywatnej inicjatywy zaczęło ukazywać się pismo Pommern-Brief (List Pomorski). Powstały także niepowiązane ze sobą lokalne grupy przesiedleńców z Pomorza Zachodniego. To z kolei doprowadziło do założenia 18 maja 1948 roku Ziomkostwa Pomorskiego, początkowo działającego w Trizonii, a od 1949 na całym obszarze Niemiec. W lipcu 1948 założono Arbeitsgemeinschaft der Heimatkreise, z której w 1967 roku rozwinął się Pommerscher Kreis- und Städtetag. 30 i 31 lipca 1949 roku odbyło się pierwsze zebranie Pommersche Abgeordnetenversammlung (Zgromadzenia Reprezentantów), na którym wyłoniono zarząd. W 1950 roku powstała główna siedziba związku w Hamburgu. W tym samym roku ówczesny rzecznik ziomkostwa złożył podpis pod Kartą Wypędzonych. mały|Spotkanie Zgromadzenia Reprezentantów Pomorza w parlamencie w Kilonii (1963) mały|Zjazd Pomorzan w Ostseehalle w Kilonii (1968) 22 sierpnia 1954 roku kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn objął Ziomkostwo swoim patronatem. Od tego czasu aż do zjednoczenia Niemiec na tamtejszym parlamencie powiewała błękitno-biała flaga Pomorza. przyjął 16 grudnia 1966 r. ustawę powołującą do życia Fundację Pomorską (). Zadaniem fundacji była opieka nad dziełami sztuki pochodzącymi z byłej prowincji pomorskiej, które znajdowały się na terenie Republiki Federalnej Niemiec. Najbardziej znaczące zbiory (m.in. malarskie) były prezentowane na .
1 maja 1973 roku Zarząd Krajowy Ziomkostwa przyjął Manifest Pomorzan (Manifest der Pommern), uchwalony pod koniec miesiąca przez Zgromadzenie Reprezentantów.
W styczniu 1987 rozpoczęto budowę Centrum Pomorskiego w Travemünde (dzielnica Lubeki), które zostało otwarte przez prezydenta Richarda von Weizsäckera 5 września 1988 roku. Centrum funkcjonowało do 2017 roku, kiedy to zostało sprzedane.
Po zjednoczeniu od 1 do 3 maja 1992 roku w Stralsundzie odbył się pierwszy ogólnoniemiecki zjazd Pomorzan.
W 1999 roku zbiory Fundacji zostały przeniesione z Kilonii do Greifswaldu do nowo utworzonego .
1 stycznia 1995 ziomkostwo przekształciło się w związek centralny (Pommersche Landsmannschaft – Zentralverband e. V.), jednak w 2008 roku ponownie nastąpił podział na Ziomkostwo Pomorskie i Pomorskie Stowarzyszenie Centralne. W październiku 2017 roku Pomorskie Stowarzyszenie Centralne ogłosiło upadłość. Mimo to Ziomkostwo Pomorskie nadal istnieje.
Organizacja Ziomkostwo Pomorskie zostało założone 18 maja 1948 roku. Jest członkiem Związku Wypędzonych (BdV). Siedzibą stowarzyszenia pozostaje Lubeka-Travemünde.
Organami Ziomkostwa Pomorskiego są Pomorskie Zgromadzenie Delegatów (Pommersche Delegiertenversammlung; do 2007: Pomorskie Zgromadzenie Reprezentantów) oraz Zarząd Federalny. Na czele Zarządu stoi rzecznik.
Pommerscher Kreis- und Städtetag Związek Powiatów i Miast Pomorskich (Pommerscher Kreis- und Städtetag; PKST) obejmuje 28 powiatów dawnego Pomorza.
Odbywa się coroczne spotkanie jako walne zgromadzenie i zwykle dwa spotkania kulturalne w roku.
Pommerscher Zentralverband Pomorskie Stowarzyszenie Centralne (Pommerscher Zentralverband e.V.) utrzymywało działalność Ziomkostwa, przede wszystkim finansując Centrum Pomorskie z Akademią Bałtycką. Było także wydawcą publikacji Ziomkostwa.
Rzecznicy Ziomkostwa Pomorskiego 1948–1953: Herbert von Bismarck; 1953–1970: ; 1970–1990: Philipp von Bismarck; 1990–1999: ; 1999–2000: Wolfgang Müller-Michaelis; 2000–2001: wakat; 2001–2007: Ilse Gudden-Lüddeke; 2007–2013: ; 2013–2015: wakat; od 2015: Adalbert Raasch i Margrit SchlegelDie Pommersche Zeitung Nr. 17/2015, S. 1 f..
Pommern-Zentrum (1988-2017) mały|Widok na Centrum Pomorskie wraz z Kościołem Pojednania (2015) Pommern-Zentrum (Centrum Pomorskie) w Travemünde zostało otwarte 5 września 1988 roku przez prezydenta federalnego Richarda von Weizsäckera. Od tego czasu znajdująca się w nim Akademia Bałtycka oferowała przestrzeń dla seminariów i wycieczek mających na celu porozumienie i dialog ze wschodnimi sąsiadami Niemiec.
Od 1989 roku Centrum Pomorskie posiadało obszerną bibliotekę, liczącą ok. 30 tys. woluminówostseeakademie.de.. Mieściła się tam także biblioteka i archiwum stowarzyszenia Pommerscher Greif. W 2015 roku biblioteka została zamknięta, a zasoby przejęte przez Pommerscher Greif i przeniesione do ZüssowDie Pommersche Zeitung. Nr. 9/2015, S. 2..
Niewypłacalne Pomorskie Stowarzyszenie Centralne w 2017 roku sprzedało majątek Centrum Pomorskiego. Spośród obiektów Centrum dotychczas funkcjonuje jedynie Kościół Pojednania, który finansuje odrębna fundacjaDie Pommersche Zeitung. Nr. 44/2017, S. 1..
Wystawa „Wypędzeni – i zapomniani?” Wystawa „Wypędzeni – i zapomniani? Pomorze w historii Niemiec i Europy” (Vertrieben – und vergessen? Pommern in der deutschen und europäischen Geschichte) miała na celu upamiętnienie historii Pomorza oraz wysiedlenia Niemców z Europy Środkowej i Wschodniej w latach 1945–1950. W sierpniu 2013 roku wystawa miała zostać otwarta w parlamencie kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn w Kilonii. Parlament nakazał jednak zmiany lub usunięcie poszczególnych treści. Ziomkostwo nie zastosowało się do tego, stojąc na stanowisku, że wystawa może być pokazana jedynie w całości, a usuwanie fragmentów prowadzi do zafałszowania historię Pomorza i wypędzenia Pomorzan.
Patronat Kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn ogłosił 16 sierpnia 1954 patronat nad wysiedlonymi z ojczyzny mieszkańcami Pomorza. Za rządów premier Heide Simonis (SPD) land ostatecznie zakończył patronat. Nawet za jej następcy, premiera Petera Harry’ego Carstensena (CDU), nie został on wznowionyDie Pommersche Zeitung. Nr. 23/2008, S. 16..
Pommerscher Kulturpreis mały|Wręczenie Pomorskiej Nagrody Kulturalnej przez Philippa von Bismarcka (drugi od prawej) (drugi od lewej) i (w środku; 1973) Ziomkostwo Pomorskie przyznaje od 1962 roku Pomorską Nagrodę Kulturalną (Pommerscher Kulturpreis). Laureatami zostali:
1962: , malarzPommersche Saat. Heft 3/1962. Neudruck 1985, S. 873. 1963: , kompozytor 1964: , pisarz 1965: Erich Böhlke, kompozytor i dyrygent 1966: , aktor 1967: , badacz historii lokalnej 1968: , pisarz, autor słuchowisk i lektor 1970: , nauczyciel i historyk 1971: , malarz, grafik i historyk sztuki 1972: , kolekcjoner pomorskich tańców i pieśni ludowych; , malarz 1973: , historyk; , malarz 1974: , dyrektor artystyczny zespołu tańca i folkloru „Ihna” 1976: , aktor i pisarz 1980: , historyk 1981: , pisarz 1982: , historyk 1984: , pisarz, historyk i publicysta 1985: , historyk sztukiPommern. Kunst Geschichte Volkstum. Nr. 3/1985, , S. 39. 1986: Wolfgang Koeppen, pisarzMarcel Reich Ranicki: Der Fall Koeppen. 1987: Kurt Graunke, kompozytor i dyrygent 1991: Norbert Buske, teolog i polityk 1992: Hans Werner Richter, pisarz 1993: , pisarz 1995: , archiwista i historyk 1996: , malarzVita Helmut Maletzke. 1998: , rzeźbiarkaIngrid Seddig Lebenswerk.; , malarz na szkle 2002: Dietlinde Bonnlander, malarkaZur Person: Dietlinde Bonnlander. 2004: , lekarzHans Reddemann. 2006: , malarz i autor non-fiction 2008: Alfred Gomolka, geograf i polityk (CDU)Die Pommersche Zeitung. Nr. 19/2008, S. 3. 2010: Uwe Schröder, historyk i dyrektor Państwowego Muzeum PomorskiegoDie Pommersche Zeitung. Nr. 20/2010, S. 3. 2012: Hans Mai i Manfried Bauer, za pracę nad historią zakładu StoewerDie Pommersche Zeitung. Nr. 38/2012, S. 1, 2–3, 16. 2018: , historyk
Zobacz też Ziomkostwa w Niemczech
Przypisy
Linki zewnętrzne Ziomkostwo Pomorskie Związek Powiatów i Miast Pomorskich Informacje o nieaktywnej Akademii Bałtyckiej w dawnym Centrum Pomorskim Wystawa „Wypędzeni – i zapomniani?”
Kategoria:Historia Pomorza Zachodniego Kategoria:Stosunki polsko-niemieckie Kategoria:Organizacje w Niemczech