thumb|Borówka brusznica thumb|Borówka bagienna thumb|Vaccinium arboreum thumb|Borówka wysoka thumb|Vaccinium floribundum Borówka (Vaccinium L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obejmuje ok. 450 do 500 gatunków. Występują głównie na półkuli północnej. Rosną na siedliskach kwaśnych, na torfowiskach i w lasach, gatunki tropikalne rozwijają się na pokrytych mszakami skałach i drzewach (jako epifity).
Owoce borówek są jadalne, przy czym w przypadku większości gatunków zbierane są ze stanu dzikiego (w tym borówki brusznicy i czarnej). Uprawiane są odmiany, często mieszańcowego pochodzenia, uzyskane z borówki wysokiej V. corymbosum, a także żurawiny wielkoowocowej V. macrocarpon. Owoce poza walorami smakowymi cenione są ze względu na właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Rośliny z tego rodzaju wykorzystywane są jako lecznicze, bywają uprawiane jako ozdobne (V. stamineum), z liści V. arctostaphylos w Turcji zaparzana jest herbata broussa (bursa), z liści borówki brusznicy wyrabiano żółty barwnik.
Rozmieszczenie geograficzne Borówki występują głównie na półkuli północnej, zwłaszcza w strefie klimatu umiarkowanego chłodnego. Poza tym obecne są na obszarach górskich Ameryki Południowej i południowej Azji, bardzo nieliczne gatunki rosną także w Afryce i na Madagaskarze.
Gatunki Flory Polski Pierwsza nazwa naukowa według listy krajowej, druga – obowiązująca według bazy taksonomicznej Plants of the World online (jeśli jest inna) borówka bagienna Vaccinium uliginosum L. borówka brusznica Vaccinium vitis-idaea L. borówka czarna Vaccinium myrtillus L. borówka halna Vaccinium gaultherioides Bigelow ≡ Vaccinium uliginosum subsp. uliginosum borówka pośrednia Vaccinium × intermedium Ruthe borówka wysoka, b. amerykańska Vaccinium corymbosum L. – antropofit żurawina błotna Oxycoccus palustris Pers. ≡ Vaccinium oxycoccus L.
Morfologia thumb|Żurawina błotna thumb|Vaccinium reticulatum thumb|Vaccinium stamineum Pokrój Krzewinki i krzewy, rzadziej pnącza lub małe drzewa osiągające do 4 m wysokości. Pędy nagie lub owłosione, płożące, prosto wzniesione lub rozpościerające się. Liście Zimozielone lub sezonowe. Pojedyncze, ogonkowe (czasem brak ogonka), często skórzaste, całobrzegie lub ząbkowane, czasem z podwiniętym brzegiem, za młodu często czerwone. Kwiaty Wyrastają w kątach liści lub na szczytach pędów, pojedynczo lub zebrane w pęczki lub grona. Działki kielicha w liczbie 4 lub 5, zrośnięte u nasady. Płatki korony zrośnięte niemal na całej długości, z wolnymi końcami prosto wzniesionymi lub odgiętymi, białe, kremowe lub zielone, rzadko różowe do czerwonych. Korona ma kształt kulistawy, urnowaty do walcowatego. Pręciki w liczbie 8–10, schowane w koronie lub wystające ponad płatki, z pylnikami otwierającymi się porami. Zalążnia dolna z fałszywymi przegrodami dzielącymi ją na 8–10 pozornych komór, zawierającymi liczne zalążki. Szyjka słupka krótka, ścięta. Owoce Niebieskoczarne i czerwone jagody, kształtu kulistego lub jajowatego. Zawierają od 2 do 40 nasion. Te drobne, jajowate, z łupiną twardą lub śluzowaciejącą.
Systematyka thumb|Vaccinium membranaceum thumb|Vaccinium myrsinites thumb|Vaccinium yatabei Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Vaccinieae, podrodziny Vaccinioideae, rodziny wrzosowatych Ericaceae. W tradycyjnym ujęciu jest taksonem parafiletycznym i wciąż wymaga rewizji taksonomicznej. Zagnieżdżonych w jego obrębie jest wiele tradycyjnie wyróżnianych rodzajów z plemienia Vaccinieae z Ameryki Południowej i południowo-wschodniej Azji.
Wykaz gatunków
Zobacz też żurawina
Przypisy
Kategoria:Wrzosowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza