Ustrój polityczny Afganistanu
Ustrój polityczny Islamskiego Emiratu Afganistanu (po 2021) Po objęciu władzy przez Talibów odrzucona została konstytucja, określająca ustrój Islamskiej Republiki Afganistanu. Prawo i system sądowniczy Islamskiego Emiratu Afganistanu opiera się na talibskiej interpretacji szariatu. Rząd Talibów nie jest powszechnie uznawany na arenie międzynarodowej. Głową państwa jest zasiadający w Kandaharze emir Hibatullah Achundzada, sprawujący najwyższą władzę, pełniący funkcję zarówno przywódcy duchowego, jak i politycznego. Szefem rządu w Kabulu mułła Hasan Achund, który zarządza krajem de facto.
Ustrój Islamskiej Republiki AfganistanuUznawanej na arenie międzynarodowej Afganistan jest scentralizowaną republiką prezydencką. Prezydent mianuje rząd, który następnie zatwierdzany jest przez niższą izbę parlamentu.
Głowa państwa wybierana jest w głosowaniu powszechnym, absolutną większością głosów na 5-letnią kadencję, którą może sprawować dwukrotnie.
Afganistan podzielony jest na 34 prowincje (walijaty). Prowincje dzielą się z kolei na ok. 390 dystryktów. Gubernatorzy prowincji są mianowani przez prezydenta, oni zaś wyznaczają gubernatorów dystryktów. Niezależność gubernatorów jest dość ograniczona – administracja prowincji złożona jest z przedstawicielstw ministerstw centralnych, odpowiedzialnych przed odpowiednimi ministrami w Kabulu.
Funkcjonują także rady prowincji oraz dystryktów, wybierane w wyborach powszechnych. Ponadto, wg konstytucji Afganistanu, merowie miast także powinni być wybierani w wyborach powszechnych (z wyjątkiem mera Kabulu, którego mianuje prezydent).
Władza ustawodawcza Zgromadzenie Narodowe składa się z 249-osobowej izby niższej – Wolesi Dzirga oraz 102-osobowej wyższej izby – Meszrano Dżirga. Członkowie niższej izby wybierani są w wyborach powszechnych, przy wykorzystaniu systemu tzw. pojedynczego, nie przenoszonego głosu, na 5-letnią kadencję. Wybór deputowanych do izby wyższej jest bardziej złożony. Trzydziestu czterech członków wybieranych jest przez legislatury prowincji na okres 4 lat, zaś 34 – przez ciała ustawodawcze dystryktów, na okres 3 lat. Pozostałych 34 mianowanych jest przez prezydenta na okres 5 lat. Do tej pory ukonstytuowanie wyższej izby całkowicie wg tych kryteriów nie było możliwe ze względu na brak ostatecznego wytyczenia granic wszystkich prowincji. W efekcie reprezentanci prowincji byli także wybrani przez legislatywy dystryktów.
Władza wykonawcza Władzę wykonawczą sprawuje prezydent.
Sądownictwo Konstytucja powołała system sądów z Sądem Najwyższym.
Przypisy
Afganistan