SM UC-67 – niemiecki okręt podwodny (podwodny stawiacz min) z okresu I wojny światowej, jedna z 64 jednostek typu UC II. Zwodowany 6 sierpnia 1916 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 10 grudnia 1916 roku. Przebazowany na Morze Śródziemne został nominalnie wcielony w skład Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine pod nazwą U-91, pływając w składzie (a później II Flotylli Morza Śródziemnego). W czasie służby operacyjnej okręt odbył 11 patroli bojowych, w wyniku których zatonęły 53 statki o łącznej pojemności BRT i okręt o wyporności 834 tony, a trzy statki o łącznej pojemności BRT zostały uszkodzone. 16 stycznia 1919 roku SM UC-67 został poddany Brytyjczykom w wyniku podpisania rozejmu w Compiègne, a następnie złomowany w latach 1919–1920.
Projekt i budowa Dokonania pierwszych niemieckich podwodnych stawiaczy min typu UC I, a także zauważone niedostatki tej konstrukcji, skłoniły dowództwo Cesarskiej Marynarki Wojennej z admirałem von Tirpitzem na czele do działań mających na celu budowę nowego, znacznie większego i doskonalszego typu okrętu podwodnego. Opracowany latem 1915 roku projekt okrętu, oznaczonego później jako typ UC II, tworzony był równolegle z projektem przybrzeżnego torpedowego okrętu podwodnego typu UB II. Głównymi zmianami w stosunku do poprzedniej serii były: instalacja wyrzutni torpedowych i działa pokładowego, zwiększenie mocy i niezawodności siłowni oraz wzrost prędkości i zasięgu jednostki kosztem rezygnacji z możliwości łatwego transportu kolejowego (ze względu na powiększone rozmiary).
Przyszły UC-67 zamówiony został 12 stycznia 1916 roku jako jednostka z III serii okrętów typu UC II (numer projektu 41, nadany przez Inspektorat U-Bootów), w ramach wojennego programu rozbudowy floty. Został zbudowany w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden z dziewięciu okrętów III serii zamówionych w tej wytwórni. UC-67 otrzymał numer stoczniowy 283 (Werk 283). Stępkę okrętu położono w 1916 roku, a zwodowany został 6 sierpnia 1916 roku. Koszt budowy okrętu wyniósł 2 mln 141 tys. marek.
Dane taktyczno-techniczne SM UC-67 był średniej wielkości przybrzeżnym okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 50,35 metra, szerokość 5,22 metra i zanurzenie 3,64 metra. Wykonany ze stali kadłub sztywny miał 39,3 metra długości i 3,61 metra szerokości, a wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 7,46 metra. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 427 ton, a w zanurzeniu 508 ton. Jednostka miała wysoki, ostry dziób przystosowany do przecinania sieci przeciwpodwodnych; do jej wnętrza prowadziły trzy luki: pierwszy przed kioskiem, drugi w kiosku, a ostatni w części rufowej, prowadzący do maszynowni. Cylindryczny kiosk miał średnicę 1,4 metra i wysokość 1,8 metra, obudowany był opływową osłoną. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne MAN S6V26/36 o łącznej mocy 440 kW (600 KM), a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym SSW o łącznej mocy 460 kW (620 KM). Dwa wały napędowe obracały dwie śruby wykonane z brązu manganowego (o średnicy 1,9 metra i skoku 0,9 metra). Okręt osiągał prędkość 12 węzłów na powierzchni i 7,4 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 10 420 Mm przy prędkości 7 węzłów w położeniu nawodnym oraz 52 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą. Zbiorniki mieściły 56 ton paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów 26 MAS po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi. Okręt miał siedem zewnętrznych zbiorników balastowych. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, a czas wykonania manewru zanurzenia 40 sekund.
Głównym uzbrojeniem okrętu było 18 min kotwicznych typu UC/200 w sześciu skośnych szybach minowych o średnicy 100 cm, usytuowanych w podwyższonej części dziobowej jeden za drugim w osi symetrii okrętu, pod kątem do tyłu (sposób stawiania – „pod siebie”). Układ ten powodował, że miny trzeba było stawiać na zaplanowanej przed rejsem głębokości, gdyż na morzu nie było do nich dostępu, co znacznie zmniejszało skuteczność okrętów. Uzbrojenie uzupełniały dwie zewnętrzne wyrzutnie torped kalibru 500 mm (umiejscowione powyżej linii wodnej na dziobie, po obu stronach szybów minowych), jedna wewnętrzna wyrzutnia torped kal. 500 mm na rufie (z łącznym zapasem 7 torped), oraz umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kal. 88 mm L/30, z zapasem amunicji wynoszącym 130 naboi. W 1918 roku na UC-67 w miejscu działa kalibru 88 mm zamontowano działo kalibru 10,5 cm Utof C/16 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym od 100 do 120 sztuk. Okręt wyposażony był w dwa peryskopy Zeissa: wachtowy i bojowy oraz radiostację z podnoszonym masztem o wysokości 10 metrów. Wyposażenie uzupełniała kotwica grzybkowa o masie 272 kg.
Załoga okrętu składała się z 3 oficerów oraz 23 podoficerów i marynarzy.
Służba 1916 rok 10 grudnia 1916 roku SM UC-67 został przyjęty do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej. Dowództwo jednostki objął por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Karl Neumann, dowodzący wcześniej UB-13, UB-2, UB-6 i UB-40.
1917 rok Z dniem 1 lutego 1917 roku, rozkazem szefa sztabu admiralicji niemieckiej z 12 stycznia tego roku, U-Booty należące do czterech flotylli Hochseeflotte, Flotylli Flandria i rozpoczęły nieograniczoną wojnę podwodną. Po okresie szkolenia okręt otrzymał rozkaz udania się na Morze Śródziemne i w dniach 8–29 marca odbył rejs Helgoland – Cattaro. 17 marca w odległości 15 Mm na zachód od Cabo da Roca (na pozycji ) zatrzymał i zatopił po ewakuacji załóg cztery portugalskie łodzie rybackie: „Primeira Flor D’abril” (26 BRT), „Restaurador” o pojemności 25 BRT (śmierć poniósł jeden rybak), „Rita Segunda” (27 BRT) oraz „Senhora Do Rosario” (22 BRT). Nazajutrz na pozycji U-Boot zatrzymał i po zejściu załogi zatopił za pomocą torpedy zbudowany w 1912 roku szwedzki parowiec „Victoria” o pojemności 1226 BRT, płynący z ładunkiem drobnicy i owoców z Kadyksu do Lizbony. 25 marca na północ od Bizerty UC-67 storpedował bez ostrzeżenia zbudowany w 1909 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Queen Eugenie” o pojemności 4359 BRT, płynący z Nowego Jorku do Kalkuty z ładunkiem drobnicy. Na zatopionym na pozycji statku śmierć poniosło 35 osób wraz z kapitanem, a dwie (artylerzysta i praktykant) zostały wzięte do niewoli.
29 marca UC-67 wszedł w skład Flotylli Pola (niem. U-Flottille Pola). Okręt nominalnie wcielono do K.u.K. Kriegsmarine pod nazwą U-91, jednak załoga pozostała niemiecka.
24 kwietnia U-Boot postawił zagrodę minową nieopodal Tunisu, a następnie dwie koło Algieru. 26 kwietnia w odległości 4 Mm od Algieru okręt podwodny storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1898 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Chertsey” (3264 BRT), transportujący węgiel z Newcastle upon Tyne do Aleksandrii (na pozycji , bez strat w ludziach). Następnego dnia ofiarami działalności bojowej U-Boota padły dwa kolejne uzbrojone brytyjskie parowce, zatopione bez ostrzeżenia w atakach torpedowych: zbudowany w 1909 roku „Glencluny” (4812 BRT), przewożący drobnicę z Bombaju do Kingston upon Hull (na pozycji , śmierć poniosło czterech załogantów) oraz pochodzący z 1910 roku „Karuma” (2995 BRT), płynący z towarami Admiralicji z Malty na Wyspy Brytyjskie (na pozycji , zginęło dwóch marynarzy). 29 kwietnia UC-67 został trafiony torpedą wystrzeloną przez nieprzyjacielski okręt podwodny, jednak pocisk nie wybuchł.
23 maja w odległości 36 Mm na południowy wschód od Syrakuz okręt storpedował bez ostrzeżenia zbudowany w 1910 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Elmmoor” (3744 BRT), transportujący pszenicę z Karaczi do Livorno. Statek zatonął na pozycji bez strat w ludziach, a do niewoli trafił kapitan jednostki. 26 maja w odległości 50 Mm na północ od Annaby UC-67 storpedował bez ostrzeżenia płynący w konwoju eskortowanym przez dwa niszczyciele oznakowany brytyjski okręt szpitalny HMHS „Dover Castle” (8271 BRT), przewożący rannych i chorych z Malty do Gibraltaru. Jednostka zatonęła na pozycji , a na jej pokładzie śmierć poniosło siedem osób. Po wojnie (w 1921 roku) za to zatopienie, mające znamiona zbrodni wojennej, Karl Neumann stanął przed Niemieckim Sądem Najwyższym w Lipsku, jednak został uniewinniony.
14 czerwca na zachód od Algieru na postawioną przez U-Boota minę wszedł zbudowany w 1914 roku brytyjski parowiec „Lowther Castle” o pojemności 4439 BRT, który został uszkodzony bez strat w załodze. 30 czerwca na południowy zachód od Marsali okręt zatopił włoski żaglowiec „Il Nuovo Gasperino Gabriele” o pojemności 35 BRT. Nazajutrz lista wojennych dokonań załogi okrętu podwodnego powiększyła się o kolejne dwie pozycje: zbudowany w 1880 roku włoski żaglowiec „Angela Madre” (80 BRT), zatrzymany i zatopiony na południe od Sardynii oraz pochodzący z 1897 roku grecki parowiec „Miltiades Embiricos” o pojemności 3448 BRT, przewożący ładunek drobnicy z Nowego Jorku do Pireusu, zatopiony na północ od Bizerty na pozycji ). 3 lipca w odległości 10 Mm na północny zachód od Dżidżalu okręt storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1882 roku uzbrojony brytyjski parowiec „City Of Cambridge” (3788 BRT), transportujący drobnicę z Aleksandrii do Londynu (na pozycji , bez strat w ludziach). 7 lipca ten sam los spotkał zbudowany w 1899 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Southina” o pojemności 3506 BRT, przewożący węgiel i towary rządowe z Cardiff via Oran na wschód, który został zatopiony ze stratą jednego członka załogi na pozycji ; tego dnia na pozycji UC-67 zatrzymał i zatopił z działa pokładowego zbudowany w 1905 roku włoski szkuner „Milano” (143 BRT). 12 lipca ofiarami działalności U-Boota zostały dwie włoskie jednostki, zatopione w odległości 10 Mm na zachód od Marsali: zbudowana w 1890 roku drewniana brygantyna „Francesco” o pojemności 151 BRT, zatrzymana i zatopiona (na pozycji ) oraz „Leonardo G.” (50 BRT).
14 sierpnia na północ od Tunisu okręt zatopił zbudowany w 1902 roku grecki parowiec „Eugenia” o pojemności 3029 BRT, płynący z ładunkiem rudy żelaza z La Goulette do West Hartlepool (na pozycji ). 17 sierpnia na zachód od Mazara del Vallo UC-67 stoczył pojedynek artyleryjski ze zbudowanym w 1898 roku francuskim statkiem-pułapką „Madeleine III” (149 BRT), uszkadzając wrogą jednostkę (na pozycji ). Nazajutrz na pozycji okręt podwodny storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1910 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Politania” (3133 BRT), transportujący siano na trasie Tarragona – Saloniki (bez strat w ludziach). 21 sierpnia w odległości 28 Mm na północny zachód od Al-Watan al-Kibli ten sam los spotkał zbudowany w 1900 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Goodwood” (3086 BRT), płynący pod balastem z Neapolu do Tunisu (na pozycji ). Dwa dni później na południe od Sycylii UC-67 zatopił francuski żaglowiec „Fratelli Danieli” o pojemności 94 BRT.
4 października na wschód od Algieru na postawionej przez U-Boota minie zatonął zbudowany w 1908 roku francuski uzbrojony trawler „Stella” (216 BRT). 11 listopada na tych samych wodach na minę wszedł również pochodzący z 1899 roku brytyjski parowiec „Southgate” o pojemności 3661 BRT, transportujący węgiel z Cardiff na Maltę. Statek jedynie doznał uszkodzeń, a na jego pokładzie nikt nie zginął. 25 listopada u południowych wybrzeży Sycylii okręt zatopił włoski żaglowiec „Iniziativa” (24 BRT).