Ziarnojadek grubodzioby, ryżołusk grubodzioby (Sporophila crassirostris) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w północnej części Ameryki Południowej. Gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał Johann Friedrich Gmelin w 1789 roku w 13. wydaniu linneuszowskiego Systema Naturae. Autor nadał gatunkowi nazwę Loxia crassirostris. Nie wskazał miejsca typowego; w 1902 roku Berlepsch i Hartert wyznaczyli na miejsce typowe Kajennę (w Gujanie Francuskiej). Wyróżnia się dwa podgatunki: Sporophila crassirostris occidentalis (P.L. Sclater, 1860) Sporophila crassirostris crassirostris (J.F. Gmelin, 1789)
Morfologia Samiec ma całkowicie czarne upierzenie, oprócz małego białego lusterka; ma białawy lub srebrzysty dziób. Samica jest brązowa z ciemnym dziobem.
Długość ciała 14–14,5 cm. Masa ciała: podgatunek crassirostris 20–22 g, podgatunek occidentalis 22–28 g.
Występowanie i środowisko Ziarnojadek grubodzioby występuje lokalnie i nielicznie na łąkach, mokradłach, bagnach i formacji skrub. Występuje na obszarach występowania bambusa do wysokości 700 m n.p.m. Obecnie znany jest ze stanowisk w Brazylii, Kolumbii, Ekwadorze, Gujanie Francuskiej, Gujanie, Surinamie, Peru, Trynidadzie i Tobago oraz Wenezueli.
Poszczególne podgatunki zamieszkują: Sporophila crassirostris occidentalis – zachodnia Kolumbia do południowo-zachodniego Ekwadoru; Sporophila crassirostris crassirostris – wschodnia Kolumbia, Wenezuela, kraje regionu Gujana na południe po północno-wschodnie Peru oraz zachodnią i północną Brazylię.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnojadek grubodzioby od 2000 roku klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern); wcześniej uznawano go za gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na 50 000 – 499 999 dorosłych osobników, a jej trend oceniła jako wzrostowy. Ptak ten opisywany jest jako dość rzadki i rozmieszczony plamowo. Główne zagrożenie dla gatunku stanowi wyłapywanie w celu handlu ptakami (nie dotyczy to jednak Kolumbii).
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ziarnojadki Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1789 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Fauna Gujany Kategoria:Fauna Gujany Francuskiej Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Fauna Surinamu Kategoria:Fauna Trynidadu i Tobago Kategoria:Fauna Wenezueli