Kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego w Klebarku Wielkim – neogotycki kościół w Klebarku Wielkim należący do parafii pw. Znalezienia Krzyża Świętego w Klebarku Wielkim. W obecnym stanie została zbudowana w 1892 roku.

Historia lewo|mały|Główna wieża z zegarem Pierwsze wzmianki o kościele w Klebarku Wielkim pochodzą z XIV wieku. Miejscowość została lokowana w 1357 roku jako własność Kapituły Warmińskiej. Po zniszczeniach wojny polsko-krzyżackiej z lat 1519–1521 wieś została podzielona na Klebark Mały i Klebark Wielki przez administratora dóbr kapitulnych Mikołaja Kopernika, który sprowadzał tu nowych osadników.

Pierwszy kościół istniał już w średniowieczu. W 1581 roku biskup warmiński Marcin Kromer konsekrował drugą, murowaną świątynię. Obecny kościół wzniesiono w latach 1888–1892 w stylu neogotyckim, a jego konsekracji dokonał 26 września 1896 roku biskup Andrzej Thiel.

Architektura lewo|mały|Wnętrze świątyni Świątynia jest orientowaną, trójnawową budowlą ceglaną w stylu neogotyckim. Od strony wschodniej znajduje się wielobocznie zamknięte prezbiterium z dwiema zakrystiami, natomiast od zachodu wznosi się masywna wieża zwieńczona strzelistym dachem namiotowym. W wieży zachował się mechanizm zegarowy z 1895 roku.

Wnętrze nakrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe, wsparte na filarach i ozdobione dekoracją floralną. Polichromia z początku XX wieku zawiera cytaty łacińskie oraz przedstawienia biblijne, m.in. scenę ofiary Melchizedeka oraz wizerunek św. Alojzego Gonzagi.

Wyposażenie

Wyposażenie świątyni utrzymane jest głównie w stylistyce neogotyckiej. W ołtarzu głównym znajduje się nisza relikwiarzowa oraz przedstawienie św. Heleny z krzyżem.

W północnym ołtarzu bocznym umieszczono obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem z 1862 roku, flankowany figurami św. Dominika i św. Franciszka z Asyżu. Ołtarz południowy ma formę tryptyku i zawiera figury św. Barbary, św. Mikołaja oraz św. Katarzyny Aleksandryjskiej.

Jednym z najcenniejszych elementów wyposażenia są neogotyckie witraże wykonane około 1888 roku w pracowni Wilhelma Mayra w Koblencji. Przedstawiają tajemnice różańca i należą do najlepiej zachowanych zespołów witrażowych na Warmii.

W kościele zachowały się również: neogotycka ambona, granitowa chrzcielnica, organy z końca XIX wieku oraz ława gdańska z XVII wieku.

Sanktuarium Krzyża Świętego

W 2002 roku parafia otrzymała relikwie Krzyża Świętego, przekazane przez papieża Jana Pawła II. Uroczyste wprowadzenie relikwii odbyło się 13 września 2002 roku z udziałem kardynała Józefa Glempa.

Na mocy dekretu arcybiskupa warmińskiego Edmunda Piszcza z 8 września 2002 roku kościół został podniesiony do rangi Archidiecezjalnego Sanktuarium Krzyża Świętego. Sanktuarium jest jednym z ważniejszych ośrodków kultu Krzyża Świętego na Warmii.

Przypisy

Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie olsztyńskim Kategoria:Religia w Klebarku Wielkim Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Znalezienia Krzyża Świętego Kategoria:Kościoły w archidiecezji warmińskiej Kategoria:Architektura neogotycka w województwie warmińsko-mazurskim Kategoria:Budynki w Polsce oddane do użytku w 1892 Kategoria:Obiekty sakralne w gminie Purda