Teoria szklanki wody () – pogląd na miłość, małżeństwo i rodzinę sprowadzający stosunki między kobietą a mężczyzną do zaspokojenia potrzeby fizjologicznej i propagujący seks bez zobowiązań. Według tej teorii stosunek płciowy nie ma znaczenia duchowego i podejmowany jest tak samo, jak picie szklanki wody w gorący dzień, aby ugasić pragnienie.
Recepcja Autorstwo teorii szklanki wody mylnie przypisuje się Aleksandrze Kołłontaj, która popularyzowała wolną miłość i seks bez zobowiązań. Głoszone przez Aleksandrę Kołłontaj hasło «Miejsce dla uskrzydlonego Erosa» było jednym z najpopularniejszych w komsomolskich kręgach młodzieżowych. Włodzimierz Lenin w rozmowie z niemiecką komunistką Clarą Zetkin stwierdził: . W swoich wspomnieniach Clara Zetkin napisała, że Lenin odniósł się do tego pomysłu z przekąsem:
Lenin przyczyny teorii szklanki wody upatrywał w zmianie wartości ideologicznych po rewolucji październikowej i jednocześnie podkreślał, że teoria ta nie ma nic wspólnego z wolnością miłości ani z marksizmem:
Krytyczną analizę teorii szklanki wody przeprowadził Anatolij Łunaczarski w swej pracy O życiu codziennym: młodzież i teoria szklanki wody ()Луначарский, А. Молодёжь и теория «стакана воды» // О быте : Данная брошюра представляет собой переработанную стенограмму доклада т. Луначарского, читанного им в Ленинграде 18/XII 1926 г.. — Л. : Государственное издательство, 1927..
Za czasów ZSRR oficjalna ideologia radziecka potępiała teorię szklanki wody, oświadczając, że społeczeństwu socjalistycznemu obce jest głoszenie świętoszkostwa i ascetyzmu, nienaturalnego „umartwiania ciała”, lecz równie zdecydowanie występuje ono przeciwko drugiej, nie mniej prymitywnej i szkodliwej skrajności — „wyzwoleniu” stosunków między kobietą a mężczyzną od ich ludzkiej treści, radości, miłości, obowiązku, honoru, godności, wierności. „Wolnej miłości” socjalizm przeciwstawia „małżeństwo z miłości”, małżeństwo trwałe, oparte na moralnej czystości stosunków między małżonkami, wzajemnej miłości, szacunku, małżeństwo przejawiające troskę o dzieci.
Zobacz też Dwanaście przykazań seksualnych rewolucyjnego proletariatu W ZSRR seksu nie ma Związek bez zobowiązań
Przypisy
Bibliografia w języku polskim
w innych językach
Linki zewnętrzne
Ze wspomnień Klary Zetkin - Opinie Lenina w kwestiach obyczajowych i o kwestii kobiecej: część I część II
Kategoria:Etyka seksualna Kategoria:Kultura w ZSRR Kategoria:Filozofia miłości