Agronom gromadzki – specjalista rolnictwa zatrudniony w powiatowym związku kółek rolniczych, skierowany do gromady z zadaniem udzielania pomocy fachowej, porady, instruktażu i szkolenia rolników indywidualnych. Agronom – tytuł zawodowy osoby, która pracuje w służbach rolnych lub jednostkach rolniczych, legitymujący się wykształceniem rolniczym.
Agronom gromadzki powiatowego związku kółek rolniczych funkcjonował w latach 1961–1967.
Pojęcie agronom w ujęciu historycznym Nazwa agronom wywodzi się z pojęcia agronomia, która obejmuje całokształt wiedzy teoretycznej i praktycznej o gospodarstwie wiejskim. Agronomia, pochodzi od greckiego słowa agronomos, czyli zarządzający majątkiem ziemskim. Ogólnie rzecz biorąc agronom to specjalista zarządzający gospodarstwem rolnym, znający praktyki dotyczące uprawy roli i roślin oraz chowu zwierzątEncyklopedia Ekonomiczno-Rolnicza, PWRiL, Warszawa 1964..
Na przełomie XIX i XX wieku pojawiło się pojęcie agronomia społeczna, przez którą rozumiano działalność społeczną, opartą na inicjatywie zrzeszeń i samorządu wiejskiego, polegająca na rozpowszechnianiu wiedzy rolniczej wśród rolników 2). Stanowisko agronoma występuje w innych jednostkach organizacyjnych, jak w byłych państwowych gospodarstwach rolnych, rolniczych spółdzielniach produkcyjnych, spółdzielni kółek rolniczych oraz zakładach przemysłu rolno-spożywczegoWawrzyniak B., Doradztwo i postęp w rolnictwie polskim, WTN, Włocławek 2003, ..
Działalność instruktorów rolnych w powiatowych związkach kółek rolniczych (1957–1960) Reaktywowanie działalności kółek rolniczych w 1957 r.Zarządzenie nr 122 Ministra Rolnictwa z dnia 17 stycznia 1958 r. w sprawie zadań instruktorów rolnych. przyczyniło się do wznowienia działalności instruktorów rolnych, przed którymi postawiono następujące zadania: podjęcie działań mających na celu podniesienie gospodarki, oświaty rolniczej i kultury wsi, organizowanie i prowadzenie fachowego poradnictwa agrotechnicznego, rozwijanie różnych form oświaty rolniczej dla dorosłych i przysposobienia rolniczego młodzieży wiejskiej.
Według zarządzenia Ministra Rolnictwa z 1958 r.Zarządzenie nr 173 Ministra Rolnictwa z dnia 24 grudnia 1960 r. w sprawie zadań służby agronomicznej w zakresie podnoszenia produkcji rolniczej., wśród podstawowych zadań instruktora rolnego wymieniono: realizacja planu społeczno-gospodarczego rozwoju gromady w zakresie produkcji rolniczej, wymiana kwalifikowanego materiału siewnego i sadzeniaków w ramach planu nasiennego, organizowanie racjonalnego wykorzystanie środków produkcji w postaci nawozów mineralnych, środków ochrony roślin i wapna nawozowego, podnoszenie poziomu kultury rolnej oraz upowszechnianie wyników badań naukowych, prowadzenie masowych szkoleń rolniczych w okresie jesienno-zimowym i poletek doświadczalnych, odwiedzin sąsiedzkich, lustracji i wycieczek w okresie wiosenno-letnim.
Agronom gromadzki powiatowego związku kółek rolniczych (1961-1967) Zarządzeniem Ministra Rolnictwa z 1960 r. w powiatowych związkach kołek rolniczych powołano stanowiska agronomów gromadzkich. Do podstawowych obowiązków agronomów należało stałe podnoszenie poziomu kultury rolnej, zapewnienie realizację ustaw, uchwał i zarządzeń dotyczących produkcji rolniczej oraz wykonywanie statutowych zadań kółek rolniczych.
Wśród szczegółowych zadań wymieniono: organizowanie produkcji nasiennej i realizowanie gromadzkiego planu nasiennego w oparciu o ustawę z 1961 r. o hodowli roślin i nasiennictwieUstawa z dnia 16 lutego 1961 r. o hodowli roślin i nasiennictwie. ()., organizowanie walki z chorobami i szkodnikami upraw roślinnych oraz zwalczaniem chwastów w oparciu o ustawę z 1961 r. o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastamiUstawa z dnia 16 lutego 1961 r. o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami. ()., wprowadzanie we wszystkich indywidualnych gospodarstwach rolnych określonych zabiegów agrotechnicznych i zootechnicznych, zwanych „agrominimum”Uchwała nr 347 Rady Ministrów z dnia 22 października 1963 r. w sprawie agrominimum. ., organizowanie poradnictwa w zakresie racjonalnego stosowania nawozów mineralnych, ze szczególnym uwzględnieniem wapnowania w oparciu o ustawę o obowiązku stosowania nawozów mineralnychUstawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o obowiązku stosowaniu nawozów mineralnych w gospodarstwach rolnych () oraz Zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 31 lipca 1967 r. w sprawie obowiązku stosowania nawozów mineralnych w indywidualnych gospodarstwach rolnych. organizowanie zagospodarowania gruntów Państwowego Funduszu Ziemi, podejmowanie działalności w zakresie wprowadzenia postępu w produkcji rolniczej, w celu rozwiązania najbardziej żywotnych dla danej gromady problemów.
W 1968 r. etaty agronomów gromadzkich powiatowego związku kółek rolniczych wraz ze środkami finansowymi przekazano do gromad, w celu zorganizowania gromadzkiej służby rolnejUchwałą nr 15 Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1967 r. w sprawie organizacji gromadzkiej służby rolnej..
Agronomówki – siedziby służby agronomicznej Uchwałą Rady Ministrów z 1960 r.Uchwała nr 378 Rady Ministrów 9 listopada 1960 r. w sprawie zapewnienia siedzib dla służby agronomicznej., zobowiązane gminy do budowy tzw. agronomówek, w celu zapewnienia siedzib dla służby agronomicznej. W 1961 r. zakładano wybudować tysiąc obiektów, zaś w perspektywie kilku lat – sześć tysięcy budynków, co odpowiadało ówczesnej sieci gromad. Realizowano trzy typy agronomówek, w tym: typ I – dla agronoma, typ II – dla agronoma i zootechnika oraz typ III – dla agronoma, zootechnika i lekarza weterynarii. Do końca 1967 r. wybudowano 2840 agronomówek, w tym 1880 typu I (65,8%), 842 typu II (29,6%) oraz 129 typu III (4,6%)Bogdan M. Wawrzyniak, Doradztwo rolnicze w Polsce w latach 1918–2020, Zagadnienia Doradztwa Rolniczego 2021, nr 2/21..
Przypisy
Kategoria:Rolnictwo w PRL Kategoria:Zawody związane z rolnictwem