Trzęsiogon grubodzioby (Cinclodes aricomae) – gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych (Furnariidae). Endemit południowo-wschodniego Peru i zachodniej Boliwii, zagrożony wyginięciem.
Systematyka Gatunek monotypowy; dawniej bywał uznawany za podgatunek trzęsiogona krzywodziobego (C. excelsior). Niekiedy umieszczano go w rodzaju Geositta.
Morfologia Długość ciała około 20 cm. Wierzch ciała ciemny, czekoladowobrązowy, ciemniejszy na wierzchu głowy. Wąski, płowy pasek brwiowy. Ciemny ogon z jaśniejszymi końcówkami zewnętrznych sterówek. Płowobiałe i lekko nakrapiane gardło i boki szyi. Reszta spodu ciała szaro-brązowa, biało nakrapiana na piersi i po bokach. Ciemne skrzydła z wyraźnie rudymi krawędziami, tworzącymi w locie pas. Duży, ciemny dziób lekko zakrzywiony na końcu.
Występowanie i środowisko Trzęsiogon grubodzioby występuje w Andach – w południowo-wschodnim Peru (regiony Cuzco, Ayacucho, Junín, Apurímac i Puno) oraz na przyległym obszarze w zachodniej Boliwii (departament La Paz). Jest rozmieszczony plamowo.
Gatunek zamieszkuje niewielkie płaty wilgotnych lasów Polylepis oraz zarośla położone głównie na wysokości 3500–4800 m n.p.m., poniżej lodowców; odnotowano go też w zadrzewieniach z roślinami z rodzaju Gynoxys.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN trzęsiogon grubodzioby od 2025 roku klasyfikowany jest jako gatunek zagrożony (EN, Endangered); wcześniej, od 1994 roku uznawano go za gatunek krytycznie zagrożony (CR, Critically Endangered). Liczebność populacji szacowana jest na 200–500 dorosłych osobników. Szacuje się, że populacja systematycznie maleje z powodu zawężania się i zanikania jego naturalnych siedlisk wskutek nadmiernego wypasu zwierząt, niekontrolowanych wypalań, lokalnie także wycinki drzew. Według szacunków jego obecny habitat obejmuje tylko około 10% pierwotnego w Boliwii i mniej niż 3% w Peru. Według międzynarodowego planu ochrony gatunku z 2010 roku populacja boliwijska szacowana była na 50–100, a peruwiańska na 181 osobników.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Garncarzowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1932 roku Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Peru