Morska Brygada Okrętów Pogranicza – zlikwidowany związek taktyczny Wojsk Ochrony Pogranicza, następnie Marynarki Wojennej, odpowiedzialny za ochronę granicy morskiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne thumb|Okręty Pogranicza Marynarki Wojennej w akcji (1971–1984) W czasach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej za ochronę granicy odpowiadały Wojska Ochrony Pogranicza (WOP), które do początku lat 60. XX wieku podlegały Ministerstwu Spraw Wewnętrznych. Trzy nadmorskie brygady WOP posiadały w swoim składzie dywizjony okrętów pogranicza. W 1965 zdecydowano podporządkować WOP Ministerstwu Obrony Narodowej i równocześnie rozdzielić zadania ochrony granicy na lądzie i morzu.
Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego z 22 grudnia 1965 wydzielono dywizjony okrętów pogranicza z brygad WOP i utworzono z nich w terminie do 30 marca 1966 6. Brygadę Okrętów Pogranicza z siedzibą dowództwa w Nowym Porcie w Gdańsku. Brygada nie została podporządkowana dowództwu Marynarki Wojennej, lecz Marynarka otrzymała zadanie zabezpieczenia funkcjonowania okrętów pogranicza, stąd sformowano w jej strukturze nowe komendy portu wojennego w Gdańsku i Kołobrzegu (zlikwidowane w 1974). 15 kwietnia 1966 6. Brygada Okrętów Pogranicza została przemianowana na Morską Brygadę Okrętów Pogranicza, a jej poszczególne dywizjony otrzymały nazwy wyróżniające w miejsce numerów. Brygada ta przejęła wszystkie funkcje w zakresie operacyjnej działalności na morzu, w tym także w zakresie ochrony wód terytorialnych i wybrzeża od strony morza.
Skład MBOP: Pomorski Dywizjon Okrętów Pogranicza w Świnoujściu (dawny 30. Dywizjon Okrętów Pogranicza) Kaszubski Dywizjon Okrętów Pogranicza w Gdańsku-Westerplatte (dawny 31. Dywizjon Okrętów Pogranicza) Bałtycki Dywizjon Okrętów Pogranicza w Kołobrzegu (dawny 32. Dywizjon Okrętów Pogranicza).
Na wypadek wojny, okręty i kutry MBOP miały być zmobilizowane i włączone do pododdziałów MW.
1 października 1971 Morska Brygada Okrętów Pogranicza wraz z podległymi jej dywizjonami (także lotnictwem rozpoznawczym WOP) podporządkowana została Marynarce Wojennej. Odtąd brygada ochraniała granicę morską już w ramach organizacyjnych Marynarki Wojennej. Struktura Brygady czasu pokoju pozostała taka sama, natomiast ewoluowało przyporządkowanie jednostek na wypadek wojny.
1 sierpnia 1991 utworzono Morski Oddział Straży Granicznej w ramach Straży Granicznej1, któremu Marynarka Wojenna przekazała siły i środki z rozformowanej MBOP.
Jednostki pływające thumb|OP-203 „Gopło” projektu 9 thumb|SG-325, dawny ORP „Tęcza” projektu 912 thumb|kuter patrolowy projektu 918 okręty patrolowe: OP-201 „Jamno” okręty patrolowe projektu 9: OP-202 „Gardno”, OP-203 „Gopło”, OP-204 „Wigry” okręty patrolowe projektu 902: OP-205 „Neptun”, OP-206 „Saturn”, OP-207 „Pegaz”, OP-208 „Orion”, OP-209 „Kastor”, OP-210 „Cirus”, OP-211 „Jupiter”, OP-212 „Wega”, OP-213 „Minor” okręty patrolowe projektu 912: OP-301 „Fala”, OP-302 „Szkwał”, OP-303 „Zefir”, „Zorza”, „Tęcza” okręty patrolowe projektu 205: OP-301 „Gdynia”, OP-302 „Szczecin”, OP-303 „Elbląg” kutry patrolowe: kutry patrolowe projektu 101 kutry projektu 361 kutry patrolowe projektu 724 kutry patrolowe projektu 90 kutry patrolowe projektu 918 motorówki jachty pomocnicze jednostki pływające.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Marynarka Wojenna PRL Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1966 Kategoria:Polskie jednostki graniczne rozwiązane w 1991