Aksamitnikowate (Clubionidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae, należąca do kladu Entelegynae, liczy 15 rodzajów obejmujących 639 gatunków, występujących niemal na całym świecie; w Polsce stwierdzono obecność 27 gatunków.
Systematyka Rodzina została opisana przez w artykule pt. Copulationsorgane des Männchens als Criterium für die Systematik der Spinnen, który ukazał się w 22. numerze „” w 1887 roku. Przyjmuje się także opis Eugène’a Simona z 1895 roku. Rodzina słabo zdefiniowana, przez długi czas zaliczano do niej różne pająki z dwoma pazurkami oraz o niezmodyfikowanym układzie oczu. Ostatecznie kilkadziesiąt rodzajów wcześniej zaliczanych do aksamitnikowatych zostało przeniesionych do innych rodzin, m.in. do . Blisko spokrewniona np. z rodzinami obniżowatych i . Obecna w zapisie kopalnym – np. w dominikańskim bursztynie natrafiono na wymarły gatunek Elaver nutua.
Jason A. Dunlop i David Penney na łamach czasopisma „Zootaxa” podawali liczebność aksamitnikowatych na 601 gatunków, ujętych w 26 rodzajach (stan na 2011 rok) i zaliczali tę rodzinę do kladu Dionycha. Natomiast według rodzina obejmuje 639 gatunków ujętych w 15 rodzajach (z czego 495 gatunków należy do największego rodzaju Clubiona): Baert, Versteirt & Jocqué, 2010 Simon, 1897 Latreille, 1804 – rodzaj typowy Berland, 1947 O. Pickard-Cambridge, 1898 Versteirt, Baert & Jocqué, 2010 Deeleman-Reinhold, 2001 Thorell, 1878 Deeleman-Reinhold, 2001 Lohmander, 1944 Deeleman-Reinhold, 2001 Deeleman-Reinhold, 2001 Deeleman-Reinhold, 2001 Simon, 1897 Gertsch, 1977
proponowała ponadto wydzielenie podrodzin: Clubioninae, Eutichurinae i Systariinae dla gatunków z południowo-wschodniej Azji.
Rozmieszczenie geograficzne Aksamitnikowate występują niemal na całym świecie, zasięg rodzaju Clubiona nie obejmuje części Ameryki Południowej.
Morfologia Długość ciała od 5 do 12 mm. Ciało żółtobrązowe bądź ciemne, pokrywa je gęste, aksamitne owłosienie. Ośmioro okrągłych oczu w dwóch równoległych rzędach, dolny rząd prosty lub lekko zakrzywiony. Szczękoczułki masywne, nieraz sterczące do przodu. Nogogłaszczki samców z apofyzą retrolateralną, zawsze bez apofyzy medialnej, tegulum okrągłe lub wydłużone, z konduktorem lub bez. Labium dłuższe niż szersze. Stopy z dwoma pazurkami, z masywnymi . Kądziołki przędne o zbliżonej budowie u obu płci, cylindryczne bądź stożkowate, brak cribellum.
Zachowanie Aktywni nocni łowcy, nie owijają ofiar przędzą. U przedstawiciela rodzaju Clubiona zaobserwowano pożywianie się nektarem kukuczki kapturkowatej. Tworzą workowate oprzędy, umieszczane zazwyczaj na liściach, bądź pod kamieniami czy korą, w których spędzają dzień, linieją, a także umieszczają w nich jaja, których strzegą; jaja mogą być także deponowane w kokonach.
Galeria
Przypisy