Cokornik (Eospalax) – rodzaj ssaków z podrodziny cokorów (Myospalacinae) w obrębie rodziny ślepcowatych (Spalacidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Chinach.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 149–245 mm, długość ogona 29–69 mm; masa ciała 150–563 g; samce są większe i cięższe od samic.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1940 roku amerykański zoolog Glover Morrill Allen w artykule zatytułowanym Ssaki Chin i Mongolii. Część 2, opublikowanym w czasopiśmie Natural History of Central Asia. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) cokornik tybetański (E. fontanierii).
Etymologia Eospalax: eōs lub ηως ēōs ‘świt, wschód’; rodzaj Spalax (ślepiec). Zokor: rodzima nazwa dla ślepca z gór Ałtaj. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Siphneus fontanierii .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|80pxEospalax fontanierii(A. Milne-Edwards, 1867)cokornik tybetańskigatunek monotypowypółnocna Shaanxi, Shanxi, zachodnia Hebei i północno-wschodnia Mongolia WewnętrznaDC: 16,3–24 cmDO: 3,8–6,9 cmMC: 184–563 gEospalax cansus(Lyon, 1907)gatunek monotypowyGansu, Ningxia, Shaanxi, Syczuan i Hubei; zakres wysokości: 1500–2500 m n.p.m.DC: 15,5–23 cmDO: 3,3–6,6 cmMC: 150–430 gEospalax rufescens(J.A. Allen, 1909)gatunek monotypowygóry Qin (południowe Gansu, południowe Shaanxi i północny Syczuan); zakres wysokości: powyżej 2000 m n.p.m.DC: około 18,6 cmDO: około 3,3 cmMC: brak danychEospalax rothschildiO. Thomas, 1911cokornik górskigatunek monotypowypołudniowe Gansu, południowe i południowo-wschodnie Shaanxi, północny Syczuan, zachodni Henan i zachodnie Hubei; zakres wysokości: 1000–3000 m n.p.m.DC: 14,5–20 cmDO: 4,5–7 cmMC: 118–280 gEospalax muliensisZhang Tao, Chen Zhongzheng & Shi Peng, 2022gatunek monotypowyranczo Kangwu, powiat Muli (Syczuan); prawdopodobnie inne miejsca w południowej części gór Hengduan Shan; zakres wysokości: około 3700 m n.p.m.DC: 14,5–20 cmDO: 4,5–7 cmMC: 118–280 gEospalax minshanensisLiu Yingxun, Zhang Tao, He Ya, Wang Xuming, Pan Xuan, Xu Ronglin, Liao Rui, Peng Buqing, Zhou Caiquan & Liu Shaoying, 2025gatunek monotypowyznany jedynie z gór Min Shan, Syczuan; zakres wysokości: 2850–3000 m n.p.m.DC: 14,8–18 cmDO: 5–6,2 cmMC: brak danychcentruj|150pxEospalax baileyiO. Thomas, 1911gatunek monotypowyQinghai, Gansu i zachodni Syczuan; zakres wysokości: 2800–4500 m n.p.m.DC: 16–23,5 cmDO: 3,3–6,1 cmMC: 173–490 gEospalax smithiiO. Thomas, 1911cokornik syczuańskigatunek monotypowyGansu, Ningxia, północny Syczuan i zachodnie Shaanxi; zakres wysokości: powyżej 2000 m n.p.m.DC: 16,2–25 cmDO: 3,4–3,9 cmMC: 180–460 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Opisano również gatunki wymarłe: Eospalax lingtaiensis (Chińska Republika Ludowa; pliocen/plejstocen) Eospalax simplicidens (Chińska Republika Ludowa; pliocen/plejstocen) Eospalax youngianus (Chińska Republika Ludowa; plejstocen).
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Ślepcowate