Baldur’s Gate II: Cienie Amn () – komputerowa gra fabularna wyprodukowana przez BioWare i wydana przez Interplay Entertainment w 2000 roku. Polska premiera odbyła się 1 grudnia, a wydawcą został CD Projekt. Jest to druga część serii Baldur’s Gate. Akcja gry rozpoczyna się bezpośrednio po wydarzeniach z Baldur’s Gate. Główny bohater i jego drużyna zostają schwytani i wrzuceni do lochów czarodzieja Jona Irenicusa.
Rozgrywka w Baldur’s Gate II opiera się na zasadach drugiej edycji Advanced Dungeons & Dragons. Gracz steruje drużyną bohaterów widzianą z perspektywy rzutu izometrycznego. Prace nad nią rozpoczęto w 1999 roku. Niektóre elementy gry zostały stworzone na podstawie sugestii graczy i recenzji pierwszej części. Tak jak w przypadku poprzednika, podczas produkcji użyto silnika Infinity Engine.
Gra została dobrze odebrana przez krytyków branżowych. Pozytywnie oceniono jej długość, fabułę i oprawę graficzną. Przyznano jej wiele wyróżnień, między innymi tytuły gry roku.
W 2001 roku wydano oficjalne rozszerzenie pod tytułem Baldur’s Gate II: Tron Bhaala. 15 listopada 2013 roku wydano remaster gry zatytułowany Baldur’s Gate II: Enhanced Edition, który dodaje do podstawowej gry m.in. nowe zadania i postacie. W sierpniu 2023 roku została wydana kontynuacja, Baldur’s Gate III.
Fabuła Akcja gry rozgrywa się w królestwie Amn na kontynencie Faerûn w roku 1369 KDBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.35. Obszar ten znany także jako Kraina Kupców położony jest na Wybrzeżu Mieczy na południe od Wrót BalduraBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.27. Stolicą królestwa jest Athkatla rządzona przez Anonimową Radę Sześciu i gildię Złodziei CieniaBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.28. Inne organizacje działające w tym rejonie to Zakapturzeni Czarodzieje i HarfiarzeBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.29. W mieście do rzucania zaklęć wymagane jest kupienie licencji.
Gra rozpoczyna się w lochach potężnego maga Jona Irenicusa, który próbuje uwolnić boską moc postaci gracza i przekazać ją sobie. Graczowi udaje się uciec, a Irenicus wdaje się w konflikt z lokalną gildią Złodziei Cienia i używając magii zabija przeciwników. Wtedy pojawiają się przedstawiciele prawa, czarodzieje zwani Zakapturzonymi i dochodzi do walki, w której udział bierze też Imoen, przyrodnia siostra postaci gracza. W pewnym momencie Imoen łamie prawo i używa magii, tak więc Zakapturzeni Czarodzieje zabierają ją i Irenicusa do więzienia dla magów, zwanego Czarowięzami. Gracz zbiera odpowiednią ilość pieniędzy, za które zdobywa pomoc od Złodziei Cienia lub wampirów na czele z siostrą Irenicusa Bodhi. Niezależnie od wyboru drużyna dopływa statkiem do Czarowięzów i zostaje pojmana przez Irenicusa. Mag przejmuje duszę gracza, jak i Imoen, która okazuje się kolejnym dzieckiem Bhaala. W podziemiach Czarowięzów drużyna walczy z Bodhi i Irenicusem, zmuszając ich do ucieczki.
Zespół przedostaje się na powierzchnię po przejściu przez Podmrok. W międzyczasie Irenicus przejmuje kontrolę nad elfickim miastem Suldanessellar, a Bodhi kradnie elficką latarnię Rhynn Lanthorn, co powoduje, że miasto jest niewidoczne dla innych osób. Gracz zabija wampirzycę Bodhi, przez co Imoen odzyskuje swoją duszę. Latarnia zostaje zwrócona elfom, co skutkuje ponownym pojawieniem się Suldanessellaru. W mieście okazuje się, że Irenicus próbuje wyssać energię z Drzewa Życia. Gracz pokonuje maga, lecz, jako że jego dusza jest w posiadaniu Irenicusa, wszyscy zostają wciągnięci do piekła. Tam drużyna ostatecznie pokonuje maga i wraca do miasta elfów.
Rozgrywka Baldur’s Gate II: Cienie Amn jest komputerową grą fabularną, a jej mechanika jest oparta na drugiej edycję systemu Advanced Dungeons & Dragons. Rozgrywka widziana jest z perspektywy rzutu izometrycznego. Gra rozpoczyna się od tworzenia głównego bohatera, gdzie można wybrać rasę, klasę czy wygląd. Możliwe jest zaimportowanie bohatera z części pierwszej. Gracz steruje drużyną składającą się z maksymalnie sześciu bohaterów. Zależnie od klasy postacie mają różne umiejętności. Przykładowo złodzieje mogą wykrywać pułapki i okradać handlarzy. Klasy magiczne, takie jak czarodzieje, mogą używać zaklęć, które odnawiają się po odpoczynku. Wszystkie postacie w drużynie mogą zginąć, jednak tylko po śmierci głównego bohatera wymagane jest wczytanie wcześniej zapisanej gryBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.45-49.
Świat gry podzielony jest na mniejsze obszary, które początkowo nie są widoczne na mapie świataBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.16. Każdy teren odwiedzony po raz pierwszy jest pokryty mgłą wojny. Rozgrywka może zostać zatrzymana przy użyciu aktywnej pauzy, podczas której można wydawać polecenia postaciom, które wykonają je po wyłączeniu pauzyBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.10. Podczas wędrówki gracz spotyka bohaterów niezależnych. Niektórzy z nich mogą zaoferować zadania, a inni różne usługi takie jak sprzedaż przedmiotów, błogosławieństwo czy dodatkowe informacje o świecie gryBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.15-16. Niektóre ze zleconych zadań mają alternatywne zakończenia.
Decyzje podejmowane przez gracza mają wpływ na jego reputację. W zależności od niej napotkane osoby mogą różnie rozpocząć rozmowę, a kupcy mogą mieć różne ceny towarówBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.38. Wykonywanie zadań i zabijanie przeciwników nagradzane jest punktami doświadczenia. Kiedy postać zdobędzie ich określoną liczbę może awansować na kolejny poziomBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.43. Wszystkie rozpoczęte zadania zarówno główne, jak i poboczne, są opisane w dziennikuBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.17. Zebrane wcześniej przedmioty są widoczne w oknie ekwipunku. Każda z postaci może unieść określony ciężar zależnie od swojej siły. Gdy przedmioty ważą zbyt dużo, bohater porusza się wolniej lub staje w miejscuBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.18.
Podczas gry istnieje możliwość rekrutowania nowych bohaterów, którzy będą podróżować z protagonistą. Po dołączeniu do drużyny mogą zaoferować unikalne zadania poboczne. Wśród dostępnych towarzyszy, którzy byli obecni w części pierwszej, są Imoen, która dorastała z protagonistą w Candlekeep, Jaheira, która wraz z mężem Khalidem była przyjaciółką Goriona, łowca Minsc, który nosi ze sobą chomika o imieniu Boo, Edwin, Czerwony Mag z Thay i Viconia, kapłanka mrocznych elfówBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.33. Istnieje również wielu nowych bohaterów, którzy mogą dołączyć do drużyny: Aerie, skrzydlata elfka, która straciła swoje skrzydła i została sprzedana do cyrku przez handlarzy niewolników; Keldorn, starszy paladyn i członek Najszlachetniejszego Zakonu Promiennego Serca; Anomen, także rycerz zakonu; Mazzy, niziołek z Targowa; pochodząca z klasy wyższej Nalia; Valygar, należący do rodziny znanej z utalentowanych magów; druid Cernd; Haer'Dalis, bard i jeden z aktorów trupy; gnom Jan Jansen; Yoshimo, złodziej z krainy Kara-Tur oraz Korgan, krasnolud wojownikBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.30-32.
W trybie wieloosobowym gracze tworzą drużynę, składającą się z maksymalnie sześciu osób, gdzie jedna osoba steruje protagonistą. Zawartość gry jest taka sama jak w trybie dla jednej osobyBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.21.
Produkcja BioWare zadedykowało grę Danielowi Walkerowi, drugiemu pracownikowi firmy, który zmarł w 1999 rokuBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.2. Baldur’s Gate była pierwszą grą cRPG stworzoną przez BioWare i to, czego nauczyli się podczas produkcji, zostało zaaplikowane podczas tworzenia kontynuacjiBlack Isle Studios (2000). Instrukcja Baldur’s Gate II: Cienie Amn s.4. Jednocześnie twórcy stwierdzili, że nie mieli wystarczającej ilości czasu na wykonanie wszystkich założeń z powodu jednoczesnej pracy nad samą grą i jej silnikiem. Podczas pracy nad Baldur’s Gate 2 uzgodniono, że pracownicy powinni mieć „tyle czasu, żeby osiągnąć pełny potencjał”. Podczas tworzenia skupiono się na „zapewnieniu, że kontynuacja będzie lepsza w każdym możliwym zakresie od pierwowzoru”. Drugim celem było nie tylko stworzenie gry dla obecnych fanów, ale udostępnienie jej nowym graczom.
Prace rozpoczęły się w styczniu 1999 roku. Bazując na sugestiach graczy, recenzjach Baldur’s Gate i pomysłach producentów stworzona została lista z konstruktywną krytyką. Z niej powstała krótsza wersja z rzeczami, które miały pojawić się w grze. Na liście znalazły się takie funkcje jak: wsparcie dla większych rozdzielczości, używanie dwóch broni jednocześnie, tryb deathmatch czy dodanie znanych potworów z Advanced Dungeons & Dragons. Dzięki temu, że silnik był już gotowy, większość rzeczy była łatwa do dodania. Producent gry Ben Smedstad powiedział „silnik był gotowy od pierwszego dnia, co jest ogromnym wsparciem moralnym”. Autorem ścieżki dźwiękowej jest niemiecki kompozytor Michael Hoenig, który skomponował również muzykę do pierwszej części.
W celu uniknięcia problemów koncepcyjnych popełnionych podczas prac nad pierwszą częścią, sporządzono wytyczne dla każdego z sektorów w firmie. Głównym wzorcem projektowym było to, żeby gracze poczuli jak ich poczynania mają wpływ na otaczający świat, a także dostępność opcji dialogowych dla graczy o dobrym i złym charakterze. Porady dotyczące fabuły odnosiły się do skupienia się na postaci gracza i informowaniu o poczynaniach głównego złego bohatera. Także zasugerowano zwrot fabularny i otwarte zakończenie, żeby dało się stworzyć ewentualną kontynuację. Wskazano również na podział gry na rozdziały i stworzenie interesujących i łatwych w nawigacji lokacji. Wytyczne dotyczące scenariusza omawiały mniejszą liczbę zdań wypowiadanych podczas rozmów w jednej chwili i utrzymanie możliwych wypowiedzi gracza w liczbie trzech tak często, jak to możliwe. W trakcie wczesnej fazy produkcji niektóre z wytycznych nie były realizowane, co skutkowało w spowolnieniu prac.
Polskiego tłumaczenia dokonał CD Projekt. Wśród aktorów występujących w grze znajdują się między innymi: narrator – Piotr Fronczewski, Viconia DeVir – Gabriela Kownacka, Jan Jansen – Jan Kobuszewski, Keldorn Firecam – Marek Perepeczko, Jon Irenicus – Krzysztof Kolberger, Sarevok – Wiktor Zborowski, Yoshimo – Henryk Talar, Haer'dalis – Andrzej Butruk, Korgan Krwawy Topór – Jarosław Boberek, Aerie – Jolanta Wilk, Imoen – Iwona Rulewicz.
Odbiór
Baldur’s Gate II spotkało się z uznaniem krytyków, zyskując średnią ocen 95/100 w serwisie Metacritic. Greg Kasavin z GameSpotu powiedział, że gra jest klasą samą w sobie i nazwał ją wielkim osiągnięciem w historii komputerowych gier fabularnych. Erik Peterson z IGN opisał grę jako nieporównywalną i bezkonkurencyjną. Thierry Nguyen z „Computer Gaming World” określił ją mianem gry cRPG roku i porównał do Fallouta, Planescape: Torment i Betrayal at Krondor. Redaktor Gamasutry Matt Barton w artykule z 2007 roku napisał: „Uważam ją za najlepszą grę cRPG w historii”. Według Allena Rauscha z GameSpy „jest to jedna z najlepszych gier cRPG i doświadczenie, którego żaden fan RPG nie powinien przegapić”. Redakcja serwisu Gry-Online w 2014 roku uznała Baldur’s Gate II najlepszą grą RPG wszech czasów.