Edward Schillebeeckx OP (ur. 14 listopada 1914 w Antwerpii, zm. 23 grudnia 2009 w Nijmegen) – flamandzki teolog, dominikanin, jedna z postaci II soboru watykańskiego. W okresie posoborowym w konflikcie z Kongregacją Nauki Wiary, jego poglądy na zmartwychwstanie i posługę duchownych w Kościele, zostały ocenione jako niezgodne z doktryną katolicką.
Życie Wstąpił do zakonu dominikanów w 1934, święcenia kapłańskie przyjął w 1941. Studiował w Paryżu w Le Saulchoir, na Sorbonie i w Collège de France. Doktoryzował się w 1939, od 1943 docent, a od 1956 profesor dogmatyki w Religionswissenschaftliches Institut Katolickiego Uniwersytetu w Louvain. Od 1957 wykładowca teologii systematycznej na uniwersytecie w Nijmegen. W latach 1962–1965 na zaproszenie kardynała Alfrinka był doradcą (tzw. peritus) biskupów obecnych na II Soborze Watykańskim.
Poglądy teologiczne Książki Schillebeeckxa na temat dogmatów o Jezusie Chrystusie i Kościele z okresu przed Soborem były pisane z pozycji tomistycznej. Są one uznawane za klasykę teologiczną. Jego teologia sakramentalna znalazła wyraz w dokumentach Soboru. Zwłaszcza pojęcie Kościoła jako sakramentu zbawienia:
Ojciec Schillebeeckx OP pisał o tym w książce wydanej w 1959 r.: Chrystus, Sakrament spotkania z Bogiem.
Jednak późniejsze nauczanie, zwłaszcza od czasu wydania jego kolejnej książki Jezus: Eksperyment chrystologiczny (wyd. holenderskie 1974), spotkało się ze sprzeciwami ze strony Kongregacji Nauki Wiary. Kongregacja zakwestionowała ortodoksyjność jego interpretacji zmartwychwstania Chrystusa. Schillebeeckx został w tej sprawie wezwany przez Stolicę Apostolską, by wyjaśnić swoje stanowisko.
Wydana w 1980 r. kolejna jego książka, tym razem o posłudze duchownych w Kościele, The Ministry in the Church, spotkała się z zastrzeżeniami Kongregacji jako zawierająca poglądy protestanckie. Również jego poglądy zawarte w książce The Church with a Human Face (Kościół z ludzką twarzą), wydanej w 1985 r., stały się obiektem krytyki Kongregacji. Schillebeeckx argumentował bowiem, że przesłanki biblijno-historyczne wskazują, że katolickie święcenia kapłańskie niekoniecznie czerpią swą ważność z sukcesji apostolskiej i mogą być udzielane w oderwaniu od niej. Według autora, wybór kapłana oraz, w konsekwencji, sprawowanie Eucharystii jest zależne od lokalnej wspólnoty kościelnejPor. Tekst organizacji „Katolicy za wolnym wyborem”: .
Publikacje De sacramentele heilseconomie, Antwerp 1952 Christus, sacrament van de Godsontmoeting, Bilthoven 1959 – [tłum. pol. Chrystus, Sakrament spotkania z Bogiem, Kraków 1966] Op zoek naar de levende God, Nimwegen 1959 Openbaring en theologie, Bilthoven 1964 – [tłum. ang. Revelation and theology, London 1979] God en mens, Bilthoven 1965 Wereld en kerk, Bilthoven 1966 De zending van de kerk, Bilthoven 1968 Jezus, het verhaal van een levende, Bloemendaal 1974 – [tłum. ang. Jesus: an experiment in Christology, London 1979; New York 1981] Gerechtigheid en liefde, genade en bevrijding, Bloemendaal 1977 – [tłum. ang. Christ. The Christian experience in the modern world, London 1980] Pleidooi voor mensen in de kerk. Christelijke identiteit en ambten in de kerk, Baarn 1985 – [tłum. ang. The Church with an human face. A new and expanded theology of ministry, New York 1985] Als politiek niet alles is... Jezus in de westerse cultuur, Baarn 1986 – [tłum. ang. On Christian faith: the spiritual, ethical and political dimensions, New York 1984] Mensen als verhaal van God, Baarn 1989 – [tłum. ang. Church. The human story of God, New York 1990]
Przypisy
Bibliografia Wydania polskie dzieł Chrystus, Sakrament spotkania z Bogiem, A. Zuberbier (przekład), Kraków: ZNAK, 1966. Chrześcijańska odpowiedź na pytanie człowieka, H. Bortnowska (przekład), 1974.
Opracowania
Kategoria:Dominikanie (biografie) Kategoria:Belgijscy duchowni katoliccy Kategoria:Uczestnicy soboru watykańskiego II Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 2009 Kategoria:Laureaci Nagrody Erazmusa Kategoria:Ludzie urodzeni w Antwerpii Kategoria:Belgijscy dogmatycy katoliccy