William Ogilvy Kermack (ur. 26 kwietnia 1898 w Kirriemuir, Angus Szkocja, zm. 20 lipca 1970 w Aberdeen Szkocja) – szkocki chemik (chemia organiczna i fizyczna, biochemia) i matematyk (statystyka), współtwórca (wraz z Andersonem Grayem McKendrickiem) matematycznego modelu rozprzestrzeniania się epidemii (ang. Kermack-McKendrick theory), członek Royal Society, Royal Society of Edinburgh, Royal Institute of Chemistry, doktor honoris causa University of St Andrews.

Życiorys Dzieciństwo i młodość Urodził się 26 kwietnia 1898 roku w Kirriemuir Angus, gdzie spędził dzieciństwo. Był jedynym dzieckiem pracownika poczty Williama Kermacka i jego żony, Helen Ogilvy. Od śmierci matki w 1904 roku kilkuletnim Williamem opiekowała się siostra ojca.

Od piątego roku życia był uczniem lokalnej szkoły Webster’s Seminary, nazwanej na cześć jej fundatora, Johna Webstera, lokalnego pisarza i bankiera. Szkoła zapewniała wykształcenie podstawowe i średnie na wysokim poziomie (typowe dla ówczesnej szkockiej wsi). William Kermack wspominał z wdzięcznością: dyrektora Thomasa Pullara, który uczył dokładności w matematyce, zasad geometrii analitycznej, mechaniki klasycznej, hydrostatyki itp., inspirujących nauczycieli fizyki i chemii: T. Pullar i inni, nieco ekscentrycznego pana Tinto, który ok. 1913 roku wprowadził swojego ucznia w geometrię nieeuklidesową, wypożyczając mu książeczkę zatytułowaną Theories of parallelism, nauczyciela języka angielskiego C.H. Moore’a, który zachęcał uczniów do samodzielnego myślenia, zapoznawał ich z szeroką gamą idei artystycznych, etycznych, politycznych i społecznych.

W 1914 roku zajął trzynaste miejsce w konkursie stypendialnym i rozpoczął studia na Uniwersytecie w Aberdeen. Uniwersytet prowadził wówczas połączone czteroletnie studia magisterskie i licencjackie (M.A. i B.Sc.). Program obejmował matematykę, filozofię przyrody (fizyka), chemię i język angielski. Wśród wykładowców byli m.in.: Frederick Soddy, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 1921 roku za wkład do chemii związków radioaktywnych oraz badania pochodzenia i charakteru izotopów, twórca m.in. prawa przesunięć (reguła Soddy’ego i Fajansa), matematyk John Hilton Grace, współtwórca znanego teorematu („Grace-Walsh-Szegő theorem”) prowadzący ze studentem rozmowy, które przyczyniły się do istotnego wzrostu jego zainteresowania matematyką, statystyk dr J.F. Tocher, który rozwinął jego zainteresowania statystyką, a poza tym geologią (badania skał okolic Cove k. Aberdeen stały się tematem nieoficjalnej pracy licencjackiej).

W czasie I wojny światowej przez pół 1917 roku, służył w Aeroplane Experimental Unit RAF w Martlesham Heath w pobliżu Woodbridge (Suffolk).

W 1918 roku ukończył studia z kilkoma specjalnymi wyróżnieniami oraz nagrodami (Lyon Prize, the Simpson Mathematical Prize, the Greig Prize, David Rennet Medal, the Ferguson Scholarship in Mathematics).

Praca naukowa Pracę naukową rozpoczął w końcowym okresie studiów (kwiecień–czerwiec 1918 roku). Pod kierownictwem doktora Tochera wykonywał analizy statystyczne mleczności bydła. Twierdził, że ta praca zbliżyła go do biometrii oraz do prac Karla Pearsona i „Studenta” (William Sealy Gosset i rozkład Studenta).

Oksford 1918–1921 thumb|upright|Przykład użycia nowego symbolu przesunięcia elektronów wprowadzonego przez Wiliama Kermacka i Roberta Robinsona Wkrótce przeniósł się do Oksfordu i rozpoczął pracę w Uniwersytecie Oksfordzkim, w Dyson Perrins Laboratory. Przez dwa lata pracował w zespole Williama Henry’ego Perkina Jr. (syna Williama Henry’ego Perkina), zajmującym się związkami heterocyklicznymi (budowa, syntezy). Współpracował z Wiliamem Perkinem i Robertem Robinsonem w realizacji obszernego programu badań związków aktywnych biologicznie, w tym alkaloidów (np. cykl artykułów pt. Harmine and harmaline).

Edynburg 1921–1949 thumb|upright|Siedziba Królewskiego Kolegium Lekarskiego w Edynburgu W latach 1921–1949 pracował w Królewskim Kolegium Lekarskim w Edynburgu (dział chemiczny). Współpracował nadal z Robertem Robinsonem, podejmując próby połączenia fizycznych podstaw teorii wartościowości i konfiguracji elektronowej Thomsona i Lewisa-Langmuira ze współczesnymi hipotezami chemii organicznej (zob. rozwój teorii atomistycznej i współczesnych działów chemii). Efektami tej współpracy były publikacje z lat 1921–1922, m.in. LI. – An explanation of the property of induced polarity of atoms and an interpretation of the theory of partial valencies on an electronic basis. thumb|upright|Zeszyt Chemical Abstracts (przykład) 2 czerwca 1924 roku doszło w laboratorium Kermacka do eksplozji. Żrący ług spowodował uszkodzenie oczu 26-letniego chemika. Pozostał trwale ociemniały do końca życia, lecz nie przerwał pracy. Ukończył studia podyplomowe, otrzymując w 1925 roku stopień Sc.D. (w tym samym roku zawarł małżeństwo).

Jako ociemniały nie mógł kontynuować pracy laboratoryjnej. Uczestniczył w badaniach, prowadząc z zaprzyjaźnionymi współpracownikami dyskusje na temat ich wyników, wynikających z nich wniosków oraz tekstów do publikacji. Udzielał konsultacji adeptom chemii. Korzystał z pomocy współpracowników, zastępując regularne czytanie bieżących artykułów naukowych codziennym ich wysłuchiwaniem. Silna motywacja wewnętrzna (chęć rozwiązania problemów badawczych) prawdopodobnie sprzyjała rozwojowi wybitnej pamięci i umiejętności syntezy treści, co znalazło wyraz m.in. w tekstach streszczeń, publikowanych w Chemical Abstracts Service.

Seria trzech najbardziej znanych artykułów naukowych (współautor: Anderson Gray McKendrick) dotyczyła możliwości matematycznego modelowania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych (model epidemiologiczny), w tym zagadnień endemii. Została opublikowana w latach 1927–1933: 1927 – Contributions to the Mathematical Theory of Epidemics, 1932 – Contributions to the Mathematical Theory of Epidemics. II – The Problem of Endemicity, 1933 – Contributions to the mathematical theory of epidemics. III – Further Studies of the Problem of Endemicity.

Celem intensywnych badań W. Kermacka i wsp., prowadzonych w dziedzinie zdrowia publicznego z wykorzystaniem statystyki medycznej, było również poszukiwanie odpowiedzi na pytania o wpływ demograficznej kohorty urodzeniowej na stan zdrowia i śmiertelność. Sformułowano hipotezę, że o zdrowiu człowieka decydują warunki środowiskowe występujące w wieku 0–15 lat (w przypadku mężczyzn przede wszystkim kondycja fizyczna, jaką zbudowało dziecko). Stwierdzono, że od warunków, które istniały we wczesnych latach życia zależy oczekiwana długość życia. W latach 1934–1949 opublikowano m.in.: 1934 – W.O Kermack, A.G. McKendrick, P.L. McKinlay, Expression of Specific Mortality Rates as Products of Two Factors, and some Consequences thereof, 1940 – R. Barclay, W.O. Kermack, A.G. McKendrick, Comparison of the specific mortality rates in town and country districts of Scotland since 1871, 1949 – P.L. McKinlay, Comparison of mortality levels in Scotland in 1948 and 1937–9.

Do najczęściej czytanych publikacji W.O. Kermacka należała popularnonaukowa książka z dziedziny biochemii pt. „The Stuff We Are Made Of (współautor: Philip Eggleton), wydana po raz pierwszy w 1938 roku (wielokrotnie wznawiana w 1938–1948).

Aberdeen 1949–1970 Wiosną 1949 roku William Kermack wrócił do Alma Mater, Uniwersytetu w Aberdeen, gdzie powierzono mu utworzoną w 1948 roku katedrę „chemii biologicznej” – MacLeod-Smith Chair of Biological Chemistry. thumb|upright|Marischal College Przed utworzeniem nowej katedry biochemia była wykładana na Wydziale Fizjologii w Marischal College, gdzie Kermack studiował chemię i fizykę w czasie studiów licencjackich. Z tym wydziałem w okresie 1928–1935 był związany John Macleod (ur. 1876, zm. 1935) – profesor fizjologii, laureat Nagrody Nobla w 1923 roku za odkrycie insuliny.

Podejmując się nowego, trudnego zadania, Kermack miał 50 lat i duże doświadczenie w pracy naukowej (głównie matematyka i synteza organiczna), jednak nie miał doświadczenia w niezbędnym w Aberdeen nauczaniu uniwersyteckim oraz administrowaniu tworzoną uczelnianą jednostką. Otrzymał istotną pomoc ze strony kilku wcześniejszych pracowników Wydziału Fizjologii (m.in. Cyril Long, wykładowca biochemii). Do zespołu dołączyło kilku wcześniejszych współpracowników z Edynburga (m.in. J.E. McKail, Ernest Alexander, Bryce Douglas, Bridget Cairns, Howard Lees). Zamieszkał z żoną w pobliżu Aberdeen, w Bieldside nad rzeką Dee.

Poświęcał dużo energii organizacji nowego wydziału. Starannie przygotowywał wykłady (ilustrowane z użyciem z rzutnika), jednak zajęcia prowadzone dla dużych grup studentów nie dawały mu satysfakcji (nawiązanie oczekiwanego kontaktu było bardzo trudne). Zdecydowanie preferował zajęcia w mniejszych grupach seminaryjnych. Z pasją uczestniczył w dyskusjach naukowych ze współpracownikami i uczestnikami konferencji naukowych. Uczestnicy tych dyskusji wysoko oceniali jego rozległą wiedzę i doświadczenie oraz umiejętność wyrażania zwięzłych logicznych argumentów. Od 1961 roku nie publikował własnych artykułów.

Przeszedł na emeryturę we wrześniu 1968 roku, zachowując zapał do pracy naukowej. Uniwersytet w Aberdeen przyznał mu stanowisko starszego pracownika naukowego i pomieszczenia do pracy. Otrzymał grant Royal Society, pozwalający zorganizować pomoc przy czytaniu artykułów naukowych, przepisywaniu notatek itp. Odbył kurs informatyki, pozwalający m.in. włączyć się do mikrobiologicznych prac P.N. Hobsona w Rowett Research Institute (centrum badań żywności i żywienia), tj. The Continuous Culture of Anaerobic Bacteria.

Zmarł nagle podczas pracy przy swoim biurku 20 lipca 1970 roku.

Pozycja w środowisku naukowym Dowodami uznania wysokiej pozycji W.O. Kermacka w środowisku naukowym są (wybór): 1925 – przyznanie Freeland Barbour Fellowship przez Royal Society of Edinburgh, 1928 – wprowadzenie na listę członków Royal Society of Edinburgh (FRSE) na podstawie pracy doktorskiej (Sc.D.) nt. Synthesis of carboline derivatives (syntezy pochodnych β-karboliny); przyznanie Mackdougall Brisbane Prize, 1930–1932 – funkcja przewodniczącego sekcji Society of Chemical Industry (SCI Edynburg i Szkocja Wschodnia); – członkostwo Edinburgh Mathematical Society, 1937 – honorowy stopień Doctor of Laws (LL.D.), przyznany przez University of St Andrews, 1944 – wybór do Royal Society (Fellow of the Royal Society, FRS), 1949–1952 – funkcja wiceprezydenta Royal Society of Edinburgh, 1958–1962 – członkostwo Committee of the Biochemical Society.

Model Kermacka-McKendricka Upamiętnieniem dorobku Williama O. Kermacka jest nazwa teorii dotyczącej procesu rozprzestrzeniania się chorób zakażnych, ang. Kermack-McKendrick theory. Teksty trzech kluczowych dla teorii artykułów z lat 1927–1933 zostały ponownie opublikowane w 1991 roku ze względu na ich znaczenie dla epidemiologii teoretycznej (Biuletyn „Society for Mathematical Biology” 1991, vol. 53).

Model deterministyczny Kermacka-McKendricka w wersji z 1927 roku (nie obejmującej zjawsk endemii), jest układem zwykłych równań różniczkowych:

gdzie – delta Diraca.

Był wielokrotnie udoskonalany. Znalazł zastosowania poza epidemiologią, np. w różnych obszarach dynamiki systemowej, tj. ekologia teoretyczna lub modelowanie rozprzestrzeniania się wirusów komputerowych.

Uwagi

Przypisy (inne publikacje).

www.chemistryworld.com.

; 16 editions published between 1938 and 1948 in English and held by 270 libraries worldwide.

(pdf). (pdf).

(pdf).

Linki zewnętrzne Izabella Kucharczyk. Wosiek, R. (2011). Specyfika funkcjonowania poznawczego osób niewidomych Mathématiques Appliquées à Quelques modèles épidémiologiques présentée par Soufiane Bentout, Université Abou Bekr Belkaid, Tlemcen Laboratoire d’Analyse Non Linéaire & Mathématiques Appliquées; THÈSE DE DOCTORAT

Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Zmarli w 1970 Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Aberdeen Kategoria:Członkowie Royal Society Kategoria:Brytyjscy biochemicy Kategoria:Brytyjscy epidemiolodzy