mały|240px|Penicilioza na ząbku czosnku Penicilioza cebul, zgnilizna pędzlakowa – grupa grzybowych chorób cebul roślin wywołana przez liczne gatunki mikroskopijnych grzybów z rodzaju Penicillium (pędzlak). Występuje na cebulach warzyw cebulowych (cebula zwyczajna, czosnek, por) oraz na licznych gatunkach cebulkowych roślin ozdobnych. Opracowanie „Polskie nazwy chorób roślin uprawnych” wymienia następujące peniciliozy: penicilioza amarylisa (Penicillium hirsutum Dierckx) penicilioza cebul lilii (Penicillium spp.) penicilioza cebul śniedka (Penicillium spp.) penicilioza czosnku ozdobnego (Penicillium spp.) penicilioza frezji (Penicillium spp.) penicilioza fritilarii (Penicillium spp.) penicilioza hiacynta (Penicillium spp.) penicilioza irysa (Penicillium hirsutum Dierckx) penicilioza krokusa (Penicillium spp.) penicilioza mieczyka (Penicillium spp.) penicilioza tulipana (Penicillium hirsutum Dierckx) penicilioza zimowita (Penicillium spp.)
Objawy i szkodliwość Łuski cebul porażonych przez Penicillium początkowo stają się twarde i suche, a później gąbczaste. W końcowym etapie cebule miękną i powstaje w nich mokra zgnilizna, której towarzyszy zwykle zapach stęchlizny.
Najczęściej występującym gatunkiem pędzlaków na cebulkach roślin ozdobnych jest Penicillium hirsutum. W czasie badań nad porażonymi cebulkami szafirka armeńskiego w różnych latach stanowił on od 53,7 do 92% stwierdzonych gatunków patogenów. Na porażonych przez niego cebulkach łuski były lekko zagłębione i pokryte brunatnymi plamy o ciemniejszym brzegu. Występował także zielonkawy nalot zarodnikującej grzybni. P. hirsutum rozwija się na powierzchni cebul i wnika poprzez uszkodzenia ich skórki do wnętrza cebuli. Zazwyczaj nie atakuje cebul zdrowych. Przy długim okresie przechowywania cebul porażeniu ulegają wierzchołki korzeni i następuje zgnilizna tkanek w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Gdy porażone cebulki zostaną wysadzone do gleby choroba rozwija się nadal i może doprowadzić do zamierania roślin w okresie wegetacji.
W badaniach nad cebulkami roślin sparaksis uprawianymi w okolicach Lublina wykryto kilka innych gatunków pędzlaków: Penicillium gladioli, Penicillium funiculosum, Penicillium spinulosum, Penicillium paxilli, Penicillium ochrochloron.
Zapobieganie Choroba atakuje głównie cebule, które zostały uszkodzone podczas zbioru, czyszczenia i sortowania. Zapobieganie polega więc na unikaniu obijania i uszkadzania cebul podczas zbioru. Zebrane z pola cebule należy szybko suszyć. Zaleca się przechowywanie cebul w niskiej temperaturze, ok. 5 °C i niskiej wilgotności względnej. W zwalczaniu choroby skuteczne jest profilaktyczne nasączenie cebul odpowiednim fungicydem.
Przypisy
Kategoria:Grzybowe choroby roślin