David Eugene Tudor (ur. 20 stycznia 1926 w Filadelfii, zm. 13 sierpnia 1996 w Tomkins Cove, w stanie Nowy Jork) – amerykański kompozytor i pianista; przedstawiciel szkoły nowojorskiej.
Życiorys Studiował grę na organach i teorię muzyki u H. Williama Hawke’a, grę fortepianową u Josefa Martina i Irmy Wolpe oraz kompozycję i analizę muzyczną pod kierunkiem Stefana Wolpego. Był organistą w kościele św. Marka w Filadelfii (od 1938) i w kościele św. Trójcy w Swarthmore (od 1943) oraz w (1944–1948).
Wykładał w Black Mountain College (1951–1953), na Uniwersytecie Stanu Nowy Jork w Buffalo (1965–1966), Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis (1967), w Mills College w Oakland (1967–1968) oraz National Institute of Design w Ahmadabadzie w Indiach (1969). Był także wykładowcą na Międzynarodowych Letnich Kursach Nowej Muzyki w Darmstadcie (1956, 1958, 1959, 1961).
Kariera pianistyczna 17 grudnia 1950 dał w Nowym Jorku amerykańską premierę II Sonaty fortepianowej Pierre’a Bouleza, czym zapoczątkował swoją karierę wybitnego wykonawcy awangardowej wówczas muzyki. W latach 50. i 60. był prawykonawcą często napisanych specjalnie dla niego utworów amerykańskich i europejskich kompozytorów drugiej awangardy, m.in. Bouleza, Browna, Bussottiego, Cardewa, Cowella, Feldmana, Ichiyanagiego, Kagela, Maderny, Pousseura, Stockhausena, Wolffa, Wolpego, Younga.
Najsilniejsze więzi łączyły go jednak z muzyką Johna Cage’a. Dał prawykonania m.in. słynnego 4′33″ (1952), Music of Changes (1952) oraz Koncertu na fortepian i orkiestrę (1958). Współpracował także przy kilku kompozycjach, w tym Indeterminacy (1959), Cartridge Music (1960), Variations II (1961) i Variations III (1963). Cage twierdził, że wszystkie utwory, które skomponował przed 1970, zostały napisane albo dla Davida Tudora, albo z myślą o nim.
Tudor słynął z niebywałej biegłości technicznej i umiejętności błyskawicznego poruszania się pomiędzy dynamicznymi skrajnościami. Był wnikliwym interpretatorem trudnych utworów muzyki eksperymentalnej. Rozwiązywał problemy notacyjne, wynajdował nowe techniki wykonawcze i w konsekwencji nierzadko przejmował kontrolę nad kompozycją, przekraczając powoli granicę podziału wykonawca – twórca. Pod koniec lat 60. porzucił karierę pianisty i całkowicie poświęcił się komponowaniu i nauczaniu.
Twórczość W swojej twórczości Tudor skupiał się na muzyce eksperymentalnej i poszukiwaniach brzmieniowych. Wykorzystywał dźwięki naturalne i sztucznie uzyskiwane z zaprojektowanych przez siebie generatorów dźwięku. Tworzył z nich określone komponenty elektroniczne, które następnie mieszał, zniekształcał, przetwarzał i łączył, definiując zarówno kompozycję, jak i jej wykonanie.
Komponował utwory multimedialne i muzykę do widowisk choreograficznych Merce’a Cunninghama, z którym współpracował od czasu zawiązania zespołu Merce Cunningham Dance Company w 1953. Tworzył też kompozycje zbiorowe z Johnem Cage’em, Lowellem Crossem (do widowisk laserowych), Jackie Monnier (do instalacji wizualnych), Gordonem Mummą, Milesem Davisem, Davidem Behrmanem, Marcelem Duchampem, Carsonem Jeffriesem, Jasperem Johnsen, Tonym Martinem, Fujiko Nakayą, Takehisą Kosugim, Andrew Culverem.
Wybrane kompozycje (na podstawie materiału źródłowego
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kompozytorzy XX wieku Kategoria:Amerykańscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Amerykańscy pianiści Kategoria:Amerykańscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Szkoła nowojorska (muzyka) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis Kategoria:Ludzie urodzeni w Filadelfii Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 1996