Ultrasonografia przezodbytnicza, ultrasonografia transrektalna, TRUS (od ) – diagnostyka obrazowa (ultrasonografia) wykonywana przy podejrzeniu raka gruczołu krokowego, niektórych postaci zapalenia gruczołu krokowego, a także ułatwiająca określenia niektórych przyczyn niepłodności u mężczyzn (ocena drożności dróg wyprowadzających nasienie)Iwona Sudoł-Szopińska, Tomasz Szopiński. Diagnostyka ultrasonograficzna gruczołu krokowego. Praktyczna Ultrasonografia, t. 9. Roztoczańska Szkoła Ultrasonografii. 2005.. Nie wykrywa wczesnego stadium rakaSmeenge, M., et al. Role of transrectal ultrasonography (TRUS) in focal therapy of prostate cancer: report from a Consensus Panel. BJU Int, 2012. 110: 942.. Dzięki badaniu TRUS można ocenić objętość prostatyKrzysztof Pastewka. Łagodny rozrost gruczołu krokowego. Postępy Nauk Medycznych 1/2014, s. 33-42..
Historia Pierwsze próby obrazowania gruczołu krokowego w badaniu przezodbytniczym opisane zostały w 1965 przez Wilda i Raida, jednak obraz uzyskany podczas badania był tak słabej jakości, że nie wiązano z TRUS możliwości stosowania w codziennej praktyce.
W 1967 zespół H. Watanabe wykonał pierwsze przydatne klinicznie badanie TRUSDirk Schultheiss, Robert Waldbaum. Historia chorób gruczołu krokowego. Przegl. Urolog. 2007/1 (41).. Rozwój techniki spowodował, że współczesne głowice przezodbytnicze pozwalają na precyzyjne obrazowanie gruczołu krokowego i otaczających go struktur.
Główne wskazania do badania Badanie TRUS jest zalecane jako element diagnostyki zmian w funkcjonowaniu gruczołu krokowego oraz dolnych dróg moczowych.
Zalicza się do nichM. Marusche, Ch. Protzel, O.W. Hakenberg. How to make the diagnosis of prostatic benign disease. Eur Urol Suppl 2009; 8:490-495.:
niepokojące wyniki badania per rectum podwyższony poziom PSA rodzinne występowanie raka prostaty bóle prostaty trudne do określenia bóle podbrzusza czy krocza choroby zapalne prostaty rak prostaty trudności w oddawaniu moczu (częstomocz, niepełne mikcje, bolesne oddawanie moczu, parcia naglące), ocena wielkości i budowy wewnętrznej gruczołu krokowego
Przygotowanie do badania Na około 2–4 godziny przed planowanym badaniem TRUS u pacjenta powinna zostać wykonana lewatywa, która oczyszcza jelita, gdyż zalegające masy kałowe utrudniają przeprowadzenie badania i pogorszają jakość uzyskiwanych obrazów. Pacjent może też zostać poproszony o wypicie wody – pełny pęcherz ułatwia uwidocznienie gruczołu krokowego.
Przebieg badania Badanie trwa do kilkunastu minut. Badanie TRUS może powodować u pacjenta dyskomfort, ale nie jest bolesne, więc nie ma konieczności stosowania znieczulenia. Badanie może być wykonywane w dwóch pozycjach pacjenta: w pozycji kolankowo-łokciowej (na czworakach na kozetce, z wypiętymi pośladkami) lub w pozycji leżącej na boku na kozetce, tyłem do lekarza, z wypiętymi pośladkami.
Lekarz nakłada na głowicę aparatu żel i wsuwa ją do odbytnicy. Głowica ma obły kształt i jest wąska. W trakcie badania lekarz obraca głowicę wokół jej osi, by uzyskać obraz całego badanego obszaru.
Prawidłowe wymiary gruczołu krokowego Gruczoł krokowy jest narządem wielkości i kształtu przypominającym orzech włoski, przy czym normy dla jego poszczególnych wymiarów wynoszą:
objętość prostaty – poniżej 25 ml, obliczana jest ze wzoru: V = W (szerokość) x H (wysokość) x L (długość) x 0,523 szerokość gruczołu krokowego w projekcji poprzecznej – poniżej 45 mm (W) długość gruczołu w projekcji strzałkowej – poniżej 35 mm (L) wysokość prostaty – poniżej 33 mm (H)
Przypisy
Kategoria:Urologia Kategoria:Diagnostyka medyczna