Electron – rakieta nośna zaprojektowana i skonstruowana przez amerykańskie przedsiębiorstwo Rocket Lab zdolna do wyniesienia ładunku o masie nieprzekraczającej 200 kg na 500 km orbitę heliosynchroniczną lub 300 kg na niską orbitę okołoziemską.
Budowa W 2013 roku Rocket Lab rozpoczął prace projektowe nad rakietą pozwalającą zająć firmie wiodącą pozycje na rynku dostaw na orbitę lekkich satelitów z kosztami nieprzekraczającymi 5 milionów dolarów za misje. Efektem tych prac oraz późniejszego doskonalenia projektu było skonstruowanie dwustopniowej rakiety, wykonanej w dużej mierze z włókien węglowych z możliwością rozbudowania jej o dodatkowy trzeci stopień (Kick stage) wynoszący ładunek na docelową orbitę.
Pierwszy stopień Pierwszy stopień wykorzystuje dziewięć silników Rutherford wytwarzanych w technologii druku 3D, napędzanych kerozyną (RP-1) i ciekłym tlenem (LOx) w roli utleniacza. Zapewniają one od 162 kN do maksymalnie 192 kN ciągu na poziomie morza i charakteryzują się impulsem właściwym na poziomie 303 sekund. Układ silników przypomina ten zastosowany w konstrukcji rakiety Falcon 9 firmy SpaceX. Osiem z silników montowanych jest dookoła podstawy pierwszego stopnia rakiety, dziewiąty natomiast znajduje się w centrum pomiędzy pozostałymi. To co wyróżnia konstrukcję silników Rocket Labu na tle konkurencji to system zasilania turbopomp wtłaczających mieszankę paliwową do komór spalania silników. Wykorzystuje on pompy elektryczne pozwalające na uproszczenie całej konstrukcji a także daje większe możliwości sterowania ciągiem. Rozwiązanie to pozwala także zredukować zużycie paliwa, którego część w standardowej konstrukcji silnika rakietowego napędza pompy paliwowe i nie bierze aktywnego udziału w wytwarzaniu ciągu. Baterie zasilające pompy pierwszego stopnia rakiety Electron dostarczają 1 MW energii elektrycznej i są eksploatowane w ciągu pierwszych 150 sekund lotu. Wymiary pierwszego stopnia to 1,2 metra średnicy i 12,1 metra długości, jego waga to 950 kg, mieści się w nim 9,25 tony mieszanki paliwowej.
Drugi stopień Drugi stopień składa się z pojedynczej jednostki Rutherford zaadaptowanej do pracy w warunkach próżni kosmicznej. Tu także jako paliwo zastosowano mieszankę LOx i RP-1 wtłaczaną do komory spalania pompą zasilaną elektrycznie. Po rozładowaniu dwóch z trzech baterii zasilających pompę są one odłączane i odrzucane w celu zmniejszenia masy drugiego stopnia a tym samym zwiększenia generowanego ciągu. Silnik zastosowany w drugim stopniu rakiety generuje 22 kN ciągu i posiada impuls właściwy wynoszący 333 sekundy. Drugi stopień posiada taką samą średnicę jak pierwszy (1,2 m) a jego długość to 2,4 metra. Jego masa wynosi 250 kg i mieści się w nim 2,05 tony mieszanki paliwowej.
Kick stage Rocket Lab jest w stanie doposażyć rakietę Electron w trzeci stopień (Kick stage) pozwalający na precyzyjne umieszczenie ładunku na docelowej orbicie. Umożliwia to konstrukcja adaptera z platformą ładunkową w sposób zezwalający na montaż dodatkowego silnika - Curie. Silnik ten generuje 120 N ciągu i może być wielokrotnie uruchamiany. Tak samo jak silniki pierwszego i drugiego stopnia wytwarzany jest w technologii druku 3D, jego średnica i długość to odpowiednio 1,2 i 0,5 metra.
W kwietniu 2019 roku Rocket Lab zapowiedział prace nad zmodernizowaną wersją modułu Kick stage. Nowe, ulepszone wydanie tego komponentu otrzymało nazwę Photon i wyposażone zostało w dodatkowe struktury zapewniające transportowanemu ładunkowi zasilanie, komunikacje, pozycjonowanie a także magazyn danych. Takie rozwiązanie pozwala producentom satelitów pominięcie prac nad wdrażaniem tych systemów w swoich produktach i umożliwia skupienie się na rozwoju w głównych sferach ich działania. Photon rozbudowany o dodatkowe zbiorniki paliwa będzie w stanie wynieść 40 kg ładunku na orbity MEO, HEO a także pozwoli na realizacje misji księżycowych i międzyplanetarnych. Pierwszą z planowanych misji z wykorzystaniem modułu Photon będzie wyniesienie na orbitę Księżyca miniaturowego satelity CAPSTONE (Cislunar Autonomous Positioning System Technology Operations and Navigation Experiment) należącego do NASA. Misja ta będąca częścią Programu Artemis ma zostać zrealizowana na początku 2021 roku.
Owiewka Przestrzeń ładunkowa podczas startu jest chroniona przez dwuelementową owiewkę o długości 2,5 metra i 1,2 metra szerokości. Dzięki zastosowaniu kompozytu z włókien węglowych jej waga wynosi 44 kilogramy. Po wyniesieniu ładunku ponad ziemską mezosferę na wysokości 126 kilometrów następuje separacja owiewki z wykorzystaniem systemu pneumatycznego.
Historia startów + Lista wszystkich przeprowadzonych startów rakiety ElectronNr misjiNazwa misjiData i godzina startu (UTC)Miejsce startuKlientMasa ładunkuMisja20171It's a Test25 maj 2017, 04:20Mahia, LC-1A10 kgNiepowodzenie20182Still Testing21 stycznia 2018, 02:43Mahia, LC-1APlanet; Spire23 kgSukces3It's Business Time11 listopada 2018, 03:50Mahia, LC-1ASpire Global; Tyvak Nano-Satellite Systems; Fleet Space Technologies; Irvine CubeSat Stem Program45 kgSukces4NASA ELaNa-1916 grudnia 2018, 06:33Mahia, LC-1ANASA78 kgSukces20195DARPA R3D228 marca 2019, 23:27Mahia, LC-1ADARPA150 kgSukces6STP-27RD5 maja 2019, 06:00Mahia, LC-1AUSAF Space Test Program180 kgSukces7Make it Rain29 czerwca 2019, 04:30Mahia, LC-1ASpaceflight80 kgSukces8Look Ma, No Hands19 sierpnia 2019, 12:12Mahia, LC-1ASpaceflight; USAF Space Test Program80 kgSukces9As The Crow Flies17 listopada 2019, 01:22Mahia, LC-1AAstro Digital20 kgSukces10Running Out Of Fingers6 grudnia 2019, 08:18Mahia, LC-1AAlba Orbital; Spaceflight77 kgSukces202011Birds of a Feather31 stycznia 2020, 02:56Mahia, LC-1ANRO (National Reconnaissance Office)Sukces12Don't Stop Me Now13 czerwca 2020, 05:12Mahia, LC-1AANDESITE; NRO (National Reconnaissance Office)Sukces13Pics Or It Didn't Happen4 lipca 2020, 21:19Mahia, LC-1ACanon Electronics; Planet; In-Space MissionsNiepowodzenie14I Can't Believe It's Not Optical31 sierpnia 2020, 03:05Mahia, LC-1ACapella Space100 kgSukces15In Focus28 października 2020, 21:21Mahia, LC-1APlanet; Canon Electronics80 kgSukces16Return to Sender20 listopada 2020, 02:20Mahia, LC-1ATriSept; Unseenlabs; Swarm; Auckland Programme for Space Systems; Valve55 kgSukces17The Owl's Night Begins15 grudnia 2020, 10:09Mahia, LC-1ASynspective150 kgSukces202118Another One Leaves The Crust20 stycznia 2021, 07:26Mahia, LC-1AOHB Group50 kgSukces19They Go Up So Fast22 marca 2021, 22:30Mahia, LC-1ABlackSky, Fleet Space Technologies, Myriota, Uniwersytet Nowej Południowej Walii, Care Weather Technologies, Dowództwo Obrony Powietrznej i Antybalistycznej Sił Lądowych USA (US Army Space & Missile Defense Command)Sukces20Running Out Of Toes15 maja 2021, 11:11Mahia, LC-1ABlackSky112 kgNiepowodzenie21It's A Little Chile Up Here29 lipca 2021, 06:00Mahia, LC-1AUnited States Space ForceSukces22Love At First Insight18 października 2021, 01:38Mahia, LC-1ABlackSky112 kgSukces23A Data With Destiny9 grudnia 2021, 00:02Mahia, LC-1ABlackSky112 kgSukces202224The Owl's Night Continues28 lutego 2022, 20:37Mahia, LC-1BSynspective150 kgSukces25Without Mission A Beat2 kwietnia 2022, 12:41Mahia, LC-1ABlackSky112 kgSukces26There And Back Again2 maja 2022, 22:49Mahia, LC-1AAlba Orbital; Astrix Astronautics; Aurora Propulsion Technologies; E-Space; SpaceflightSukces27CAPSTONE28 czerwca 2022, 09:55Mahia, LC-1BNASA; Advanced Space327 kgSukces28Wise One Looks Ahead13 lipca 2022, 06:30Mahia, LC-1ANRO (National Reconnaissance Office)Sukces29Antipodean Adventure4 sierpnia 2022, 05:00Mahia, LC-1BNRO (National Reconnaissance Office)Sukces30The Owl Spreads Its Wings15 września 2022, 20:30Mahia, LC-1BSynspective100 kgSukces31It Argos Up From Here7 października 2022, 17:09Mahia, LC-1BGeneral Atomics Electromagnetic SystemsSukces32Catch Me If You Can4 listopada 2022, 17:27Mahia, LC-1BSNSA (Szwedzka Narodowa Agencja Kosmiczna)50 kgSukces202333Virginia is for Launch Lovers24 stycznia 2023, 23:00Virginia, LA-0CHawkEye 360Sukces
Lista planowanych startów + Lista zaplanowanych startów rakiety Electron (podane daty są orientacyjne i mogą w każdej chwili ulec zmianie)Nr misjiData startuMiejsce startuKlient2023Styczeń 2023Mahia, LC-1ACapella SpaceMaj 2023Virginia, LA-0CMIT (Massachusetts Institute of Technology)Czerwiec 2023Virginia, LA-0CMIT (Massachusetts Institute of Technology)2023Mahia, LC-1ANASA2023Mahia, LC-1AAstroscale2023Virginia, LA-0CHawkEye 3602023Mahia, LC-1AKinesis2023Mahia, LC-1AKinesis2023Mahia, LC-1AKinesis2023Mahia, LC-1AKinesis2023Mahia, LC-1AKinesis2023Mahia, LC-1AAkash Systems Inc.2023Mahia, LC-1ASynspective2023Mahia, LC-1ARocket Lab202...2024Mahia, LC-1AHawkEye 3602024Mahia, LC-1AEta Space202...Mahia, LC-1APlanet Labs202...Mahia, LC-1APlanet Labs
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Amerykańskie rakiety nośne