thumb|250px|Cylinder Nabonida z Ur (BM 91128) w zbiorach Muzeum Brytyjskiego Cylindry Nabonida z Ur – cztery niewielkie cylindry gliniane nowobabilońskiego króla Nabonida (556–539 p.n.e.) odnalezione w 1854 roku przez J.E. Taylora w ruinach zigguratu w Ur w południowym Iraku. Każdy z nich znaleziony został w jednym z czterech rogów najwyższego piętra zigguratu. Na wszystkich cylindrach znajduje się tekst tej samej inskrypcji fundacyjnej Nabonida. Obecnie cylindry te znajdują się w zbiorach Muzeum Brytyjskiego (nr inwent. BM 91125, BM 91126, BM 91127 i BM 91128).
W starożytnym Ur znajdował się ważny kompleks świątynny poświęcony Sinowi, bogu Księżyca. Ziggurat, w którego ruinach cylindry te znaleziono, był jego częścią. Pierwsze zakrojone na szeroką skalę prace budowlane przy kompleksie świątynnym prowadzili Ur-Nammu (2113–2096 p.n.e.) i jego syn Szulgi (2096–2048 p.n.e.), królowie z III dynastii z Ur. Kompleks ten był następnie wielokrotnie przebudowywany i odbudowywany przez wielu późniejszych mezopotamskich władców, w tym przez Nabonida, który rozkazał umieścić cylindry ze swą inskrypcją w zigguracie. Królowie często umieszczali we wznoszonych lub odbudowywanych przez siebie budowlach tego rodzaju depozyty fundacyjne z inskrypcjami mającymi informować bogów i potomnych o ich budowlanych osiągnięciach.
Na wszystkich czterech cylindrach Nabonida z Ur znajduje się ta sama inskrypcja tego króla. Jest to tekst fundacyjny w którym Nabonid opisuje renowację zigguratu E-lugalgalgasisa (sum. é.lugal.ğalga.si.sá, tłum. „Dom króla, który pozwala radzie kwitnąć”) należącego do kompleksu świątynnego E-gisznugal (sum. é.ğiš.nu11.gal, też é.kiš.nu.ğál) boga Sina w Ur. Babiloński król wspomina również o wcześniejszych sumeryjskich królach Ur-Nammu i Szulgim, którzy też prowadzili prace budowlane przy tym zigguracie. Nabonid kończy swą inskrypcję modlitwą do Sina, w której wzmiankowany jest Bel-szar-usur (biblijny Baltazar), pierworodny syn króla:
Inskrypcja z cylindrów Nabonida z Ur ważna jest również dlatego, iż przedstawiony w niej został pełny synkretyzm bogów Marduka i Nabu z Sinem. Widać to dobrze we fragmencie poświęconym bogu Sinowi, gdzie Nabonid opisując go używa słowa „bogowie” w liczbie mnogiej (na podobnej zasadzie jak w Biblii użyto hebrajskiego słowa elohim na określenie Boga Jahwe) i gdzie świątynia Marduka (E-sagila) i świątynia Nabu (E-zida) przypisane zostają Sinowi:
Tekst z cylindrów Nabonida z Ur, datowany na ok. 540 r. p.n.e., jest najprawdopodobniej ostatnią inskrypcją budowlaną tego króla.
+ Cylindry Nabonida z Ur przechowywane w Muzeum Brytyjskim Zdjęcie Numer inwentarzowy Numer rejestracyjny Rozmiary Inskrypcja 90px BM 91125 K.1689 długość: 10,2 cm; szerokość: 5,1 cm Inskrypcja zapisana w dwóch kolumnach, a każda kolumna zawiera 31 linijek tekstu. Wszystkie linijki tekstu oddzieone są od siebie poziomymi liniami. Babilońskie znaki klinowe tworzące inskrypcję są bardzo dobrze zachowane i bardzo starannie wykonane. BM 91126 K.1690 długość: 9,5 cm; szerokość: 3,2 cm Inskrypcja zapisana w dwóch kolumnach, a każda kolumna zawiera 26 linijek tekstu. Wszystkie linijki tekstu oddzieone są od siebie poziomymi liniami. Babilońskie znaki klinowe tworzące inskrypcję są bardzo dobrze zachowane i bardzo starannie wykonane. BM 91127 K.1691 długość: 11,7 cm; szerokość: 4,4 cm Inskrypcja zapisana w dwóch kolumnach, a każda kolumna zawiera 26 linijek tekstu. Wszystkie linijki tekstu oddzieone są od siebie poziomymi liniami. Babilońskie znaki klinowe tworzące inskrypcję są bardzo dobrze zachowane i bardzo starannie wykonane. 90px BM 91128 K.1692 długość: 10,2 cm; średnica: 5,1 cm Inskrypcja zapisana w dwóch kolumnach, a każda kolumna zawiera 26 linijek tekstu. Wszystkie linijki tekstu oddzieone są od siebie poziomymi liniami. Babilońskie znaki klinowe tworzące inskrypcję są bardzo dobrze zachowane i bardzo starannie wykonane.
Zobacz też Cylinder Nabonida z Larsy Cylinder Nabonida z Sippar Kronika Nabonida
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Zabytki starożytnej Mezopotamii Kategoria:Zabytki starożytne w British Museum